Voor werkgevers

Waarom de balkenendenorm niet wordt nageleefd

Auteur: Paul van der Kwast | 14-11-2011 | Share/Bookmark Mail dit artikel
geld en klok

C COA-directeur Nurten Albayrak verdiende meer dan de balkenendenorm en moest vertrekken. Maar meer dan tweeduizend werknemers in de (se-mi-)publieke sector verdienen meer dan die norm. Wettelijk valt daar nog steeds niets aan te doen. Vijf vragen over de balkenendenorm.



1. Wat is de balkenendenorm ook weer precies?

De balkenendenorm is een gewenst salarisplafond voor werknemers in dienst van de overheid en de semi-overheid. Onder de semi-overheid vallen onder meer zieken- en verpleeghuizen, het onderwijs, woningcorporaties, de publieke omroep en organisaties als het Centraal Orgaan Opvang Asielzoekers (COA) en het Centraal Bureau Rijvaardigheid (CBR). Het toenmalige kabinet-Balkenende stelde in 2006 de balkenendenorm op 130 procent van een ministerssalaris. Dit jaar bedraagt de balkenendenorm 187.340 euro, plus een maximale onkostenvergoeding van 7.560 euro.

2. Hoe hard is de balkenende-norm?

Boterzacht. Het is geen norm waaraan werknemers in dienst van de (semi-)overheid zich móéten houden. De enige eis die de overheid stelt, is dat organisaties die geheel of grotendeels met publiek geld worden gefinancierd jaarlijks alle salarissen boven de balkenendenorm publiceren. Meer niet. Het ging vorig jaar volgens het ministerie van Binnenlandse Zaken in totaal om 2.039 werknemers, zes procent meer dan in 2008. Driekwart van de veelverdieners zit in de zorg; van hen is bijna de helft medisch specialist.
COA-directeur Albayrak werd dan ook niet op non-actief gesteld door minister Leers van Immigratie en Asiel omdat zij meer verdiende dan de balkenende-norm, maar omdat zij ‘verkeerde informatie' had verstrekt over haar inkomen.

3. Waarom staat er geen sanctie op het overschrijden van de balkenendenorm?

Omdat dat nooit wettelijk verplicht is gesteld. Balkenende wilde eerst zelfregulering een kans geven. Een aantal betrokken sectoren, zoals de zorg en de woningcorporaties, hadden beloofd de topsalarissen in de hand te houden. Daarbij was de balkenendenorm uitgangspunt, hoewel sommige sectoren hun eigen, minder strenge normen formuleerden. Het heeft allemaal weinig effect gehad: de gemiddelde ziekenhuisdirecteur verdiende volgens onderzoek van het Financieele Dagblad vorig jaar 240 duizend euro, ruim boven de balkenendenorm dus. Veel salarissen van corporatiebestuurders overschrijden zelfs de zogenaamde Izeboudcode van de sector (die met 220 duizend euro ruim boven de balkenendenorm ligt). De gemiddelde inkomensstijging van de corporatiebestuurders bedroeg tussen 2006 en 2008 zo'n twintig procent.

4. Dus zelfregulering werkt niet?

Kennelijk niet. Daarom grijpt de politiek nu in; tien jaar nadat de discussie over topsalarissen in de publieke sector op gang kwam. Het kabinet heeft begin dit jaar een wetsvoorstel gemaakt. Deze week vergadert de Tweede Kamer daarover en eind dit jaar of begin volgend jaar al moet de wet worden ingevoerd.
Dan is de balkenendenorm niet langer een streven, maar wordt het organisaties in de (semi-)publieke sector eenvoudig verboden om hun bestuurders meer te betalen. Tevens mag een ontslagvergoeding dan niet meer dan 75 duizend euro bedragen. Er zijn wel wat mitsen en maren: niet iedere werknemer in de (semi-)publieke sector valt onder de nieuwe wet. Zo geldt de wet alleen voor bestuurders, dus niet voor bijvoorbeeld medisch specialisten en tv-presentatoren. Verder geldt niet voor alle (semi-)overheidssectoren dezelfde norm. Voor sectoren die dicht bij de overheid staan, gelden strengere normen. Schiphol en een aantal financiële organisaties als De Nederlandsche Bank, de Waterschapsbank en het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds vallen helemaal niet onder de norm.

5. Hoe zorgt het kabinet ervoor dat de nieuwe regels worden nageleefd?

Wie straks meer dan de balkenendenorm verdient, krijgt een dwangbevel en moet het te veel betaalde binnen drie weken aan de staat terugbetalen. Overigens geldt de verplichte balkenendenorm straks alleen voor nieuwe bestuurders. Bestaande arbeidscontracten blijven zoals ze zijn, omdat het kabinet het juridisch niet haalbaar acht ze open te breken.

Wellicht ook interessant:
Meer artikelen in de rubriek
'Naar de top'

Reageer, print of deel dit artikel

  • Reageer (0)
  • Print
  • Share/Bookmark Mail dit artikel
Het kan enige tijd duren voordat je reactie geplaatst wordt.

Het is de redactie van Intermediair toegestaan om de inhoud van de reactie met naam en toenaam te hergebruiken in de print uitgave van Intermediair.

Reacties worden niet direct op de site geplaatst. De redactie controleert vooraf of de reactie aan een aantal voorwaarden voldoet. Deze voorwaarden zijn:

  • Reacties dienen betrekking te hebben op de inhoud van het betreffende artikel of onderwerp.
  • Reacties mogen geen beledigingen, bedreigingen, al dan niet fictief, aan het adres van de andere sitebezoekers of aan prominente personen bevatten.
  • Uitingen van geweld, racisme, anti-semitisme, het zwartmaken van individuen, groepen of organisaties worden niet getolereerd.
  • De reactie moet kort en bondig zijn (maximaal 1.000 karakters), te lange reacties worden niet geplaatst.
  • Het plaatsen van persoonsgegevens zoals telefoonnummers en adressen in de tekst van de reacties is niet toegestaan.
  • Links naar websites en reclame voor producten en/of diensten worden niet geplaatst.
  • Reacties die volledig in hoofdletters zijn getypt en/of vol staan met uitroeptekens en vraagtekens worden niet geplaatst.
  • Reacties die vol staan met taalfouten worden niet geplaatst.

De redactie behoudt zich het recht voor om reacties aan te passen, in te korten of te verwijderen. De redactie gaat niet in discussie over geplaatste of verwijderde reacties.


Ik ga akkoord met de voorwaarden

Meer in de rubriek 'Hogerop komen':

Zoek in vacatures voor hoogopgeleiden:


Carrièretips in je mailbox?

Abonneer je met twee muisklikken op onze wekelijkse nieuwsbrief met daarin kakelvers carrìèreadvies, discussies, columns en trends op de arbeidsmarkt.