Hoe realistisch is een loopbaanadvies?

Auteur: Els Ackerman | 10-09-2009 | Reacties: 4 | Share/Bookmark Mail dit artikel

H Houdt een loopbaanadviseur rekening met je kansen op de arbeidsmarkt, vraagt Boris zich vertwijfeld af. Straks weet hij wat zijn droombaan is, maar zijn er geen vacatures voor die functie.

VRAAG

Beste Els,

In hoeverre wordt bij het geven van loopbaanadvies rekening gehouden met de realiteit van het werkaanbod? Kijkt de adviseur niet alleen wat mijn mogelijkheden zijn, maar ook naar de huidige situatie op de arbeidsmarkt?

Tussen mijn mogelijkheden en de kansen op de arbeidsmarkt kan - zeker in deze tijd - een groot verschil zitten. Hoe gaan loopbaanadviseurs hiermee om? Of: hoe zouden ze ermee om moeten/ kunnen gaan? Is het wenselijk of noodzakelijk met dit spanningsveld rekening te houden?

Boris

ANTWOORD

Beste Boris,

Elke loopbaanadviseur, reïntegratieconsulent of carrièrecoach moet redelijk op de hoogte zijn van de situatie op de arbeidsmarkt. Hij hoeft niet alle prognoses van het Centraal Plan Bureau uit zijn hoofd te kennen, maar hij houdt zijn vakliteratuur bij en leest het economiekatern in zijn dagblad of op internet. Die kennis zit dan in zijn achterhoofd, want die heeft hij nodig om een cliënt te kunnen begeleiden naar een nieuwe baan of bij andere keuzes.

Maar nu de valkuil: kijkt de adviseur te veel naar de kansen op de arbeidsmarkt en te weinig naar de verlangens, de interesses en de competenties van de cliënt, dan gaat er iets mis. Een voorbeeld: mijn cliënt zoekt een baan in de kunstwereld of de kunsteducatie. Die wereld is vrij klein in Nederland en het aantal baanzoekenden is een stuk groter dan het aanbod. Op de vacature die hij zijn 'droombaan' noemt, krijgt hij bericht dat er 300 sollicitanten waren, en dat er kandidaten zijn die beter voldoen aan het profiel dan hij. Geen uitnodiging dus.

Ik had hem natuurlijk kunnen afraden om te solliciteren, want ik weet hoe klein de kans is dat het lukt. Tegelijk weet ik ook dat er niets gebeurt als hij niets doet. Dat bespreken we en vervolgens kijken we naar andere mogelijkheden die passen bij zijn opleiding en ervaring. Er zijn adviseurs die willen dat hun cliënt maar op één soort banen solliciteert, maar ik heb er geen enkel bezwaar tegen als iemand op meer paarden wedt. Uiteindelijk bepaalt de cliënt zelf op welke banen hij reageert; de adviseur is er om hem te ondersteunen, voor te lichten en zo nodig te confronteren als hij te ver van de werkelijkheid afdwaalt.

Even terug naar je vraag. Het spanningsveld tussen wensen en mogelijkheden is er altijd, ook als er geen recessie heerst. En soms (of vaak?) is het nodig om een rationele keuze te maken omdat je je huur of je hypotheek wilt kunnen betalen, of niet langer in de WW wilt zitten. Maar dat betekent niet dat je je wensen en verlangens in de ijskast zet. Juist door een loopbaantraject kan het duidelijk worden wat je echt wilt en vooral wat je nodig hebt om dat - mogelijk op een langere termijn - te bereiken.

Els

Reageer: vind je dat een loopbaanbegeleider wel of niet rekening moet houden met het spanningsveld tussen wensen en mogelijkheden op de arbeidsmarkt?
Wellicht ook interessant:
Meer artikelen in de rubriek
'Loopbaankeuzes'

Reageer, print of deel dit artikel

  • Reageer (4)
  • Print
  • Share/Bookmark Mail dit artikel
Reacties op dit artikel:
Paul van Beaumont | 10 september 2009 (13:17)

In mijn ogen moet een loopbaanadviseur reëel de opties benoemen. Voor sommige beroepen betekent dat er meer inspanning geleverd moet worden om het doel te bereiken. Dan is het zinvol om beroepsbeoefenaars te raadplegen en een netwerk op te bouwen. Heb je geen contacten in een specifiek beroepsveld dan kan het netwerken maanden tijd kosten. Ik zou niet direct de arbeidsmarkt leidend laten zijn om wel of niet voor een beroep te kiezen. In het verleden heb ik een carrièreswitch gemaakt van het personeelswerk naar het vakgebied beroepskeuzewerk in een tijd dat veel adviseurs juist werden wegbezuinigd. 1 jaar na het behalen van mijn diploma werd ik toch beroepskeuzeadviseur.
Overigens is het starten van een opleiding voor je wensberoep altijd zinvol. Daarmee toon je naar potentiële werkgevers aan dat je gemotiveerd bent en werkt aan je toekomstplannen.
Voor de loopbaanplanning op de korte en lange termijn kan het zijn dat je niet in één keer op je doel kan afgaan. Dan benoem ik de mogelijkheid van het 2-sporen beleid. Start met een opleiding of zoek een baan die net onder of tegen je wensberoep aan zit. Daarmee zorg je ervoor dat je in ieder geval koerst naar je doel.
Het grootste probleem is de houding van veel werkgevers. Die vinden mensen die een carrièreswitch willen maken al gauw twijfelaars, zoekers of draaikonten. In een land als Amerika is het heel gewoon als je 1 of 2 keer een totaal ander vakgebied in wil. Het is heel vreemd dat in Nederland in veel vacatures wordt gevraagd om exact dezelfde werkervaring als dat de vacature omschrijft. Werkgevers zijn dan op zoek naar mensen die wel een andere baan zoeken, maar precies het zelfde werk willen doen. Dat komt op mij keer op keer nog altijd weinig dynamisch over. In die zin zijn er weinig werkgevers die het avontuur aandurven om eens een nieuwkomer in het vakgebied te halen. Ze zijn er wel, maar soms wat weinig. Soms lijkt de ruimte voor een carrièreswitch klein. Uiteindelijk bepaal je het zelf. Geen kansen zien, is geen kansen nemen. Gewoon aan de slag gaan. En een beetje eigenwijs zijn kan geen kwaad. Het zijn eigenlijk twee woorden, die aangeven dat jij het doe op je “eigen wijze”.

Harry Visser | 11 september 2009 (22:44)

Het lijkt er op dat 50plussers in een bijzondere email bak belanden,
met een onderverdeling in 9 laden, die er als volgt uitzien:

1) standaard afscheepmails in de trant van:
helaas is bij de eerste selectie de keus niet op u gevallen,
wij wensen u veel succes met uw volgende sollicitatie.
2) helemaal geen reactie (ongeveer 20% van de sollicitaties).
3) de functie is inmiddels door een interne kandidaat ingevuld.
4) uw opleiding en ervaring sluiten niet aan bij de functie eisen.
5) u bent over gekwalificeerd (onze manager weet minder).
6) u voldoet niet aan de eisen binnen het team (u bent te oud).
7) wij kunnen u geen uitdaging of perspectief bieden (u bent te duur).
8) wij houden uw cv in portefeuille (en u hoort nooit meer iets).
9) graag nodigen wij u uit voor een kennismakingsgesprek.
(let wel op, dit doen wij slechts om aan te tonen dat we beslist
niet op leeftijd discrimineren, maar u wordt het toch niet).

Opvallend is dat de eerste 8 laden in 99% van de sollicitaties naar voren komt.
Per saldo kom je dus ook na de 9e optie niet of nauwelijks meer aan het werk.
Hoe zo het regeringsbeleid is er op gericht om ouderen aan het werk te krijgen en als het even meezit, ook nog langer te laten doorwerken? Ja, liefst totdat ze er na hun 67e jaar bij neervallen, want dat scheelt weer AOW en pensioenuitkering.
Laten ze eerst maar eens een duidelijke verplichting opleggen aan werkgevers om voor iedere jongere ook een oudere aan het werk te helpen.

Sabine | 17 september 2009 (11:48)

Ik zit al anderhalf jaar in een reïntegratietraject, waarbij mijn eerste vraag toen ik daar binnenkwam was: wat is een reëel beroepsperspectief, rekening houdend met mijn opleiding (wo), de arbeidsmarkt en mijn beperkingen (ik heb een arbeidshandicap).

Ik heb nog steeds geen antwoord op die vraag. Er is tot nu toe vooral gefocust op wat ik wil, wat mijn diepste wensen en dromen zijn. Ook belangrijk, maar nu heb ik dat helder en kan ik daar geen werk in vinden, wat me nog eens extra frustreert.

Ik wil zo graag gewoon praktische en concrete hulp: samen op een rijtje zetten wat de mogelijkheden zijn binnen de voorwaarden en hoe ik dat kan bereiken. Nu is de conclusie: ga maar vrijwilligerswerk doen of in een winkel werken. Maar ik wil vooruit, niet achteruit.

Van het geld dat dit reïntegratietraject de overheid kost had ik een hele hbo-studie kunnen doen én een rijbewijs kunnen halen, waardoor ik écht een goede baan kan vinden. Nu is er alleen maar frustatie. Ik ben hierdoor bij vlagen in een zware depressie geraakt.

Ik heb tot nu toe meer gehad aan gesprekken met vrienden en mijn partner en aan loopbaanboeken met concrete opdrachten, dan aan al die oeverloze zweverige gesprekken.
Wat mij betreft mag de overheid flink bezuinigen op de reïntegratiemarkt. Het levert alleen maar frustratie op. Je moet het toch zelf doen.

Peter M. Breuning | 21 september 2009 (13:07)

Bij (online) loopbaanbegeleiding en ook bij re-integratie gaat het mijns inziens om de beantwoording van drie (3) vragen: Wie ben ik? Wat kan ik? En wat wil ik? Deze drie moeten een consistent verhaal vormen. Ondersteuning van een loopbaanbegeleider kan daarbij een steun in de rug zijn en ook een kritische luisteraar om deze vragen in balans te beantwoorden.

Solliciteren is vervolgens jou verhaal vertellen en werkgevers overtuigen, niet dat jij zo'n geweldige peer bent, maar overtuigen dat je het antwoord bent op hun probleem. Werkgevers zijn door de bank genomen alleen geinteresseerd in het oplossen van hun probleem, namelijk de vacature. Werkgevers worden maar al te vaak allerlei eigenschappen en gedachten toegedicht die ze volgens mij helemaal niet hebben. Werkgevers zijn net mensen, ze vergeten dingen, rijden wel eens te hard en discrimeneren als het ze uit komt.

Discriminatie op leeftijd, huidskleur, handicap, carriereswitch of anderszins is vaak gebaseerd op vooroordelen en vooronderstellingen dat de persoon wellicht het probleem kan oplossen maar dat er andere problemen bij komen. Dat laatste is helaas zeer moeilijk uit te roeien.

Om terug te komen op de stelling, een loopbaanbegeleider dient als kritische luisteraar, of bij online loopbaanadvies schriftelijk, rekening te houden met de arbeidsmarkt. Maar dat zit al ingebakken in de aanpak, soliciteren is een verhaal vertellen en daarmee de werkgever overtuigen, zonder aansluiting op de arbeidsmarkt kan dat natuurlijk niet.

Solliciteren is verleiden, een verhaal vertellen en een loopbaanadviseur kan je daarbij helpen en volgens mij van grote steun zijn maar uiteindelijk moet je, net als het werk ook overigens, het verleiden zelf doen.

Het kan enige tijd duren voordat je reactie geplaatst wordt.

Het is de redactie van Intermediair toegestaan om de inhoud van de reactie met naam en toenaam te hergebruiken in de print uitgave van Intermediair.

Reacties worden niet direct op de site geplaatst. De redactie controleert vooraf of de reactie aan een aantal voorwaarden voldoet. Deze voorwaarden zijn:

  • Reacties dienen betrekking te hebben op de inhoud van het betreffende artikel of onderwerp.
  • Reacties mogen geen beledigingen, bedreigingen, al dan niet fictief, aan het adres van de andere sitebezoekers of aan prominente personen bevatten.
  • Uitingen van geweld, racisme, anti-semitisme, het zwartmaken van individuen, groepen of organisaties worden niet getolereerd.
  • De reactie moet kort en bondig zijn (maximaal 1.000 karakters), te lange reacties worden niet geplaatst.
  • Het plaatsen van persoonsgegevens zoals telefoonnummers en adressen in de tekst van de reacties is niet toegestaan.
  • Links naar websites en reclame voor producten en/of diensten worden niet geplaatst.
  • Reacties die volledig in hoofdletters zijn getypt en/of vol staan met uitroeptekens en vraagtekens worden niet geplaatst.
  • Reacties die vol staan met taalfouten worden niet geplaatst.

De redactie behoudt zich het recht voor om reacties aan te passen, in te korten of te verwijderen. De redactie gaat niet in discussie over geplaatste of verwijderde reacties.


Ik ga akkoord met de voorwaarden

Over Els Ackerman

Els Ackerman geeft raad: over belangrijke keuzes, conflicten op het werk en kwesties rond carrièreplanning. Ze werkt in haar Praktijk voor Loopbaanadvies en Coaching in Rotterdam. Els Ackerman is aangesloten bij de Vereniging voor Loopbaan- professionals NOLOC en is mentor bij het register van gecertificeerde loopbaanadviseurs CMI. In 2010 verscheen haar boek Help, ik zoek mijn passie en 30 andere mythes over werk en loopbaan bij uitgeverij Spectrum. Zij beantwoordt wekelijks een geanonimiseerde vraag op de site. De overige vragenstellers krijgen per e-mail een kort antwoord.

Els

Zoek in vacatures voor hoogopgeleiden:

Carrière-agenda

Tijd om je loopbaan een boost te geven? Nodig weer eens netwerken? Intermediairs carrière-agenda geeft een overzicht van workshops, presentaties en seminars in heel Nederland.