Zo vader, zo manager

 Deel dit artikel

Dat krijg je als je vader managementgoeroe is. Op een dag komt hij thuis met de mededeling dat het gezin een mission statement nodig heeft.

Covey: veel cases uit eigen gezin
Mannenboek over opvoeding
Het traditionele gezin
Management tools in gezinsleven
Covey als voorbeeld

Covey: veel cases uit eigen gezin
Stephen R. Covey, gevierd managementgoeroe en vader van negen kinderen, gaat er eens breed voor staan. Zijn zwarte pak is voorzien van forse schoudervullingen waardoor je je onmiddellijk gaat afvragen hoe hij er uitziet als hij zijn jasje uittrekt. De zaal gevuld met twaalfhonderd mensen hangt aan zijn lippen. Covey (69) lacht breed, strooit wat grapjes rond, oogst hier wat gelach en daar een applausje.

Covey is bestsellerauteur van managementboeken. Van The seven habits of highly effective people zijn meer dan anderhalf miljoen exemplaren verkocht en het boek is in twaalf verschillende vertalingen uitgebracht, waaronder het Chinees. Het boek geeft adviezen als: neem initiatief, begin met het doel voor ogen, stel prioriteiten, denk win-win. Een en ander is gelardeerd met tal van cases, waarvan opmerkelijk veel afkomstig zijn uit het gezin van Covey zelf, zoals de verjaardag van zijn driejarige dochter die in de soep liep omdat ze haar speelgoed niet wilde delen. Drie jaar na deze tophit publiceerde Covey een boek met exact dezelfde zeven-stappenformule, maar dan bedoeld voor effective families. Inmiddels heeft zijn oudste zoon een boek geschreven voor highly effective teens.

Het avondseminar, voorafgaand aan een studiedag voor managers in de Arena, is aangekondigd met een prikkelende stelling: Slechte vaders zijn slechte managers. Covey vindt dat (top)managers meer aandacht aan hun kinderen moeten besteden en minder aan hun werk. Leuk dat zo'n geluid voor de verandering niet uit de monden van klagende vrouwen komt.

In zijn speech maakt Covey zich er, jammer genoeg, nogal gemakkelijk van af. Bijna letterlijk citeert hij enkele cases, zoals het verhaal over zijn zoon die dankzij van veel geplaagd kneusje wist te veranderen in de meest populaire en succesvolle student.

Mannenboek over opvoeding
Storender is echter dat de adviezen die hij vervolgens geeft zo voor de hand liggend zijn, dat je je verbaast dat iemand dit als nieuw durft te presenteren: luister echt naar je kinderen, stel prioriteiten op het werk en thuis, ga geen gevechten aan met je kind, waardeer verschillende eigenschappen van je kind, probeer je kinderen te begrijpen, ga eens iets alleen met je kind doen. Leuk dat een managementgoeroe ook tot dat inzicht komt.

Anderzijds is er wel wat voor te zeggen om een mannenboek over opvoeding te publiceren. De opvoedingsboeken die nu op de markt zijn schrijven bijna allemaal op dat softe toontje van huisvrouwen onder elkaar.

Ook is het geen verkeerd idee om managers met een veeleisende baan suggesties te doen hoe ze toch iets voor hun kinderen kunnen betekenen en de band met hun kind kunnen versterken. Uit een recent onderzoek van KPMG blijkt dat jonge managers meer belang zijn gaan hechten aan hun gezin en minder willen werken.

Minder werken kan best, zegt Covey, als managers minder tijd gaan besteden aan overbodige zaken. 'De valkuil is dat we op het werk veel dingen doen die urgent lijken, maar in wezen niet belangrijk zijn. De kunst is om nee te zeggen tegen vergaderingen of opdrachten die niet belangrijk zijn. De helft van de vergaderingen is niet nodig, de andere helft kan korter en de helft van de verslagen wordt toch niet gelezen.'

Het traditionele gezin
De tegenvaller van de avond is dat werkelijk alles bij Covey draait om de bescherming van het traditionele gezin. Twee uur lang zaagt hij eindeloos door over de 'toxic influences' die de onschuldige idylle die een gezin zou moeten zijn, ernstig bedreigen. Hiermee doelt Covey op drugs, criminaliteit en het toegenomen aantal echtscheidingen. 'In 1940 waren de grootste problemen op scholen: kauwgum, voor je beurt praten en rennen door de gang. Nu zijn dat drugs, alcohol, zwangerschap en geweld,' weet hij.

Zijn zeven stappen en de bijbehorende principes maken van het gezin weer een warm, koesterend nest waar ieder gezinslid tot grote bloei kan komen. In zo'n veilige burcht kunnen de giftige dampen niet binnensijpelen. Gezinsleden moeten bijvoorbeeld loyaal zijn, naar elkaar luisteren en een sfeer creëren waarin niemand belachelijk wordt gemaakt. 'Leef, heb lief, leer van elkaar en laat iets waardevols achter', dreunt hij keer op keer als een echte televisiedominee. Geen woord over de nijpende problemen waar werkende ouders mee te maken hebben, zoals een gebrek aan goede kinderopvang.

Management tools in gezinsleven
Bij het schrijven van zijn boek over effectieve gezinnen is Covey op het idee gekomen om management tools toe te passen in het gezinsleven, zoals lange-termijnplanning. Dus hebben de Coveys een jaar of vijftien geleden een heuse mission statement ontwikkeld. Dat van zijn eigen gezin blijft geheim, maar in zijn boek doet hij wel suggesties: 'Our family mission is to love each other, to help each other, to believe in each other, to wisely use our time, talents and resources to bless others, to worship together...forever.'

Sinds zijn gezin een mission statement heeft is alles bij de Coveys thuis ten goede veranderd, zegt hij verschillende malen. Het blijft een beetje onduidelijk wát er dan precies is veranderd, maar iedereen voelt zich gelukkiger nu er een gezamenlijke 'grondwet' is geformuleerd.

Ter afsluiting nog twee filmpjes: eerst een volkomen onverstaanbare reportage over een lagere school waarbij tientallen kinderen hun mission statement keurig opdreunen als ware het de tafel van dertien. Nog een filmpje dan maar. Onder begeleiding van zoete pianoklanken vliegen bloemen, vogels en kinderen vertraagd over het scherm, love, live, learn... Bij het wegsterven van de laatste pingels staat de zaal als één man op om hem een donderend applaus te geven. Even later wordt hij snel weggeloodst voor het interview dat uit het zicht van de fans moet plaatsvinden.

Covey als voorbeeld
Hoe houdt Covey zelf - drukbezet en veel op reis - contact met het thuisfront? 'Door van tevoren alle belangrijke gebeurtenissen zoals verjaardagen in mijn agenda te plannen.' Maar een kinderleven laat zich doorgaans toch niet leiden door een agenda? 'Daarom moet je altijd ruimte in je agenda bouwen, waardoor je ook op andere momenten er voor hen kan zijn.' Is dat niet wat gemakkelijk gezegd? In de meeste bedrijfsculturen is het, vooral voor mannen, niet gebruikelijk om een vergadering af te zeggen omdat een van de kinderen ziek is. Toch?

Maar dan gaat Covey er eens goed voor zitten. Met wijd opengesperde ogen, dwingt hij direct oogcontact af. Weet ik wel dat hij in zijn boek tachtig voorbeelden heeft beschreven van mensen die in hun eentje de cultuur in hun bedrijf wisten te veranderen? Nee, niet alleen topmanagers, ook mensen op de werkvloer. Zelf nam Covey ooit een dochtertje mee op zakenreis (!) naar een belangrijke klant.

Hij had haar beloofd dat ze 's avonds iets leuks zouden doen met zijn tweetjes. Maar natuurlijk probeerde de belangrijke klant roet in het eten te gooien door hem uit te nodigen voor een zakendiner. Covey legde echter vriendelijk doch beslist uit dat hij een afspraak met zijn dochter had. 'De klant reageerde in eerste instantie teleurgesteld, maar later liet hij weten bewondering voor mijn beslissing te hebben.' Het blijft even stil. Dan komt een medewerker met zijn cadeau langs. 'Niet vergeten, hoor!' Covey glimlacht. In zijn hand houdt hij een in brons gegoten rondedansje van twee ouders met hun kinderen.

Overgenomen uit Intermediair, 9 mei 2002