Voor werkgevers

De middenmanager is geen leider, maar we moeten hem toch volgen

Auteur: Florentine van Lookeren Campagne | 09-02-2011 | Share/Bookmark Mail dit artikel
leiderschap

V Van nature volgen mensen de persoon die het meest geschikt is om ze te leiden, in andere situaties nemen ze zelf het voortouw. De huidige maatschappij is echter zo niet ingericht.

Mensen zijn zowel geboren leiders als volgers, zegt Mark van Vugt, hoogleraar evolutionaire psychologie. Hij houdt deze week zijn oratie over de biologische, psychologische, antropologische en neurowetenschappelijke kanten van leiderschap. Zijn boek De natuurlijke leider verschijnt volgende week.

Vanwaar deze complexe invalshoek?
‘Als psycholoog kreeg ik niet verklaard waar leiderschap vandaan komt. Vanuit de evolutionaire psychologie kwam ik al snel bij de biologie terecht, en leiderschap onder chimpansees en mieren. Daarna kwam ik terecht bij antropologie; de periode waarin mensen leefden als jagers en verzamelaars. De neurologie gaf weer inzichten in de werking van ons sociale brein.'

Wat heeft u daarvan geleerd over leiderschap?
‘Bij chimpansees, mieren en mensen leidt van nature degene die afhankelijk van de situatie het meest geschikt is. De slimste, de meest dominante, degene met de meeste ervaring. In de tijd van jagen en verzamelen hadden mensen dan ook meer dan één leider: de één leidde de jacht, de ander het verzorgen van zieken. Afhankelijk van de omstandigheden leiden of volgen we. De mildste persoon is nog een leider voor zijn kinderen. En een dominant persoon is in het bijzijn van zijn vier oudere broers niet meer zo dominant.'

Verschilt ons leiderschap in niets van chimpansees en mieren?
‘Tegenwoordig hebben we leiderschap geïnstitutionaliseerd. Niet meer degene die het meest geschikt is om de jacht te leiden, is de leider. Eén persoon wordt geacht verschillende leiderschapsrollen te vervullen. We leven nu in te grote groepen om te wachten tot een geschikt iemand opstaat. Dat maakt onze samenleving hiërarchischer. Helaas kunnen onze hersenen hiërarchie niet goed aan. Ons brein heeft zich ontwikkeld in de tijd dat we nog leefden in groepen van honderd tot honderdvijftig mensen. Het maakt geen onderscheid tussen de persoon en zijn rol, want dat verschil bestond vroeger niet. Nu is er iemand - de middle manager - die niet de leider is en die we toch moeten gehoorzamen.'

Wellicht ook interessant:
Meer artikelen in de rubriek
'Leidinggeven in de praktijk'

Reageer, print of deel dit artikel

  • Reageer (0)
  • Print
  • Share/Bookmark Mail dit artikel
Het kan enige tijd duren voordat je reactie geplaatst wordt.

Het is de redactie van Intermediair toegestaan om de inhoud van de reactie met naam en toenaam te hergebruiken in de print uitgave van Intermediair.

Reacties worden niet direct op de site geplaatst. De redactie controleert vooraf of de reactie aan een aantal voorwaarden voldoet. Deze voorwaarden zijn:

  • Reacties dienen betrekking te hebben op de inhoud van het betreffende artikel of onderwerp.
  • Reacties mogen geen beledigingen, bedreigingen, al dan niet fictief, aan het adres van de andere sitebezoekers of aan prominente personen bevatten.
  • Uitingen van geweld, racisme, anti-semitisme, het zwartmaken van individuen, groepen of organisaties worden niet getolereerd.
  • De reactie moet kort en bondig zijn (maximaal 1.000 karakters), te lange reacties worden niet geplaatst.
  • Het plaatsen van persoonsgegevens zoals telefoonnummers en adressen in de tekst van de reacties is niet toegestaan.
  • Links naar websites en reclame voor producten en/of diensten worden niet geplaatst.
  • Reacties die volledig in hoofdletters zijn getypt en/of vol staan met uitroeptekens en vraagtekens worden niet geplaatst.
  • Reacties die vol staan met taalfouten worden niet geplaatst.

De redactie behoudt zich het recht voor om reacties aan te passen, in te korten of te verwijderen. De redactie gaat niet in discussie over geplaatste of verwijderde reacties.


Ik ga akkoord met de voorwaarden

Meer in de rubriek 'Leidinggeven':

Zoek in vacatures voor hoogopgeleiden:


Opleidingen m.b.t. leidinggeven