Theeschuim

21-06-2011 | Reacties: 3 | Share/Bookmark Mail dit artikel

W Wanneer je thee maakt van water dat het kookpunt niet heeft bereikt dan ontstaat er vaak wat schuim op de thee. De thee smaakt ook niet. Dit schuim ontstaat niet bij afgekoeld water dat wel gekookt heeft. Waar komt dit schuim vandaan? (Johan van Andel, Ridderkerk)

Antwoord

Een lastige vraag. Schuimwetenschappers uit Wageningen blijven het antwoord schuldig. Ze weten veel van schuim, maar weinig van thee. Volgens IJsbrand Velzeboer heeft het te maken met zuurstof en hij krijgt daarin gelijk van het laboratorium van waterleverancier Vitens. Hoe hoger de temperatuur, hoe minder zuurstof er in water opgelost kan zijn. Zolang water wel heet is maar niet gekookt heeft, schrijft Velzeboer, zit er relatief veel zuurstof in. Als je er dan theeblaadjes in doet, zorgen die dat de zuurstof uit het water kan ontsnappen. Paul Berk beaamt dat; hij spreekt van ‘dampkernen’. De zuurstof komt vrij aan het onregelmatige oppervlak van de blaadjes en zorgt voor een schuimlaagje bovenop de lauwe thee. Hoe dan? Ook daarop heeft Berk antwoord: het heeft te maken met de etherische oliën die door de hitte uit het theeblad vrijkomen. Die mengen niet met water en lossen er slecht in op. Ze vormen een vliesje om de dampbellen-in-wording en voilà: schuim. Of het echt zo gaat? Theewetenschappers uit het laboratorium van Unilever (fabrikant van Lipton) kunnen geen antwoord geven. Gelukkig is daar chemicus Harold McGee met zijn standaardwerk Over eten en koken. Hij schrijft het schuim toe aan ‘fenolische aggregaten’ (inderdaad: etherische olie) maar ook aan neergeslagen calciumcarbonaat. Kalk dus. Vooral theeschenkers met kalkrijk (hard) water moeten daarom opletten.
Harm Ikink (Intermediair)
Meer artikelen in de rubriek
'Knagende Vragen'

Reageer, print of deel dit artikel

  • Print
  • Share/Bookmark Mail dit artikel
Reacties op dit artikel:
ijsbrand velzeboer | 6 april 2011 (22:27)

Water dat niet gekookt heeft bevat relatief veel zuurstof dat alsnog uit het water gaat als dit water in contact met de theeblaadjes komt. De onregelmatige delen van de blaadjes zorgen ervoor dat het zuurstof alsnog ontwijkt en bovenop de lauwe thee als een schuimlaagje zichtbaar wordt. Thee gezet met lauw water smaakt inderdaad niet. Engelsen weten als geen ander hoe je thee moet zetten. De pot met kokend water voorverwarmen en daarna kokend water direct over de theeblaadjes (zonder zakje uiteraard) gieten. Pas dan komen de etherische oliën goed vrij die thee zo'n aangename afdronk kunnen geven. Papier en kunststof zakjes houden aanzienlijk veel aroma tegen. Echte thee zet je met losse thee met kokend water en goed sterk. Je drinkt het zonder suiker of melk. Dan proef je de ware smaak.

Tonko | 8 april 2011 (16:13)

Dezelfde ervaring heb ik met in de magnetron gekookt water, dus met belletjes en zo. Als je daar thee mee maakt krijg je dat effect ook.

Paul Berk | 8 april 2011 (16:34)

Als je water in een geglazuurde mok in de magnetron verhit tot kookpunt, ontstaan er geen dampbellen. Het water is oververhit. Door thee in dit water te doen, zorgt je ervoor dat er 'dampkernen' ontstaan. (Vergelijkbaar met kooksteentjes)
Maar op hetzelfde moment dat de damp zich vormt, willen de etherische oliën van de vaste fase naar de vloeistof fase overgaan. Helaas zijn deze oliën niet erg polair: gevolg is dat ze niet oplossen in de bulk van de water massa, maar een vlies om de 'dampbellen-in-wording' vormen. Het schuim is geboren.

Persoonlijk drink ik graag thee, maar ben geen Engelsman. Suiker is dus geen belediging. :)
Om het schuim voor te zijn, voeg ik eerst suiker toe aan het gloeiende water.
- Als de water heet genoeg is, ontstaan er dampbelletjes alsof je 7up inschenkt. Nadat het water zijn teveel aan energie kwijt is, kun je de theeblaatjes toevoegen en even wachten. Als alternatief voor suiker, kun je het water ook in een andere beker overdoen. Het water krijgt dan ook een schok, die de oververhitting bestrijdt.
- Als het water niet heet genoeg is, komt er geen damp vrij. Drink dan maar warm suikerwater: want Thee zal het toch niet worden. :(

Zoek in vacatures voor hoogopgeleiden: