Lang leve de bonuscultuur

Bonuscultuur, prima, maar wel een bonus die redelijk is en niet extreem, onafhankelijk van de professie. Minstens 1 voorwaarde, dat een medewerker zijn salaris minimaal 3x oplevert per maand, dus dat jouw competenties van toegevoegde waarde zijn voor een werkgever, dan ben je in mijn ogen een bonus waard!

Maar Job, de bonus waar jij het over hebt is de bescheiden bonus, de bonus van 10, 20 of hooguit 50 procent van een bruto jaarsalaris. De bonus die ook echt een winstdeling is: als het bedrijf verlies draait, dan krijgt het personeel die 10, 20 of 50 procent niet.

De bonus waar Wouter Bos zich niet mee in verband wilde brengen, dat is zijn de bonussen die in vooral de Angelsaksische bankcultuur gebruikelijk zijn. Bonussen voor mensen die honderdduizenden ponden/dollars per jaar verdienen, en er vervolgens een forse bonus overheen krijgen, ook al is de bank nog zo verliesgevend. Schoolvoorbeeld hier is RBS, voor 80 procent eigendom van de Britse belastingbetaler de overheid de op instorten staande bank overeind hield met enorme geldinjecties. En wat ziet de Britse belastingbetaler terug als dank voor deze reddingsactie? Welnu, meer dan 100 investment bankers die een welverdiende bonus van meer dan 1 miljoen pond elk ontvingen in februari dit jaar. Een superbelasting die wordt ingevoerd om excessieve bonussen af te romen, en diverse banken die vervolgens de extra belasting voor hun rekening nemen om er vooral maar voor te zorgen dat de beoogde bonusontvangers het netto-bedrag ontvangen dat oorspronkelijk bedoeld was.

De volgende twee artikelen verduidelijken eea:

http://business.timesonline.co.uk/tol/business/industry_sectors/banking_and_finance/article7112656.ece
http://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/banksandfinance/8043066/RBS-chairman-Sir-Philip-Hampton-says-a-lot-of-bankers-are-overpaid.html

Naast de hoogte (John) en de resultaat onafhankelijkheid (Bert), kan (de hoogte van) een bonus aanzetten tot inhaligheid en korte termijn strategie (lees: beleid), iets dat in het artikel zelf als vooroordeel wordt aangehaald. Het RBS voorbeeld zal door iedere niet ontvanger (huidig dan wel beoogd toekomstig) als ordinair graaien worden betiteld.

Een oplossing hiervoor vinden is niet zo moeilijk. Laat van alle bonussen bijvoorbeeld het deel boven een half jaarsalaris in een fonds storten, waarvan een onafhankelijke beoordelingscommissie het bedrag o.b.v. een positieve beoordeling na 8 of 10 jaar weer vrijgeeft. Bij de beoordeling wordt naar de verantwoording gekeken van de strategie, de bijhorende besluitvorming en de lange termijn resultaten daarbij. Dit vrijgeven kan dan bijvoorbeeld ook naar rato van behaalde doelstellingen.

Iets dergelijks lijkt me een heilzaam middel voor de rotte plekken in de zakelijke wereld en dan met name de top ervan.

Bonussen zijn zéér effectief voor beperkte doelen.

Als u bijvoorbeeld iemand een bonus geeft als hij/zij de kosten van onderhoud weet te beperken, zal hij/zij daar ongetwijfeld in slagen door minder onderhoud uit te voeren.

Waarschijnlijk is het gevolg dat een jaar later de productie hapert doordat machines kapot gaan, en extra kosten gemaakt worden voor reparatie of vervanging.

Maar het doel van de bonus is bereikt.

Met uitzondering van hardlopers ken ik nauwelijks prestaties die eenduidig te meten zijn, en leiden tot een optimaal resultaat voor de werkgever.

Bonuscultuur of bonus als onderdeel van een organisatiecultuur? Draagt het geheel bij aan de meetbare prestatie van de organisatie waar jij je voor inzet, dan is een bonus als het goed gaat met de organisatie toch een extra blijk van vertrouwen?!

Het is gemakkelijk om - hoewel het soms niet de opzet is - een positieve bonus op te vatten als een stimulans om nog harder te presteren. Als het goed is heeft een organisatiecultuur ook daarbij een organisatiebrede functie.