Is loopbaanplanning onzin?
Auteur: Nicole Carlier |
17-08-2010
| Reacties: 2
|
 Mail dit artikel
Carrières hangen vaak van toevalligheden aan elkaar. Je 'rolt' van de ene baan in de andere. Kun je dat toeval sturen? 'Zelfkennis is onontbeerlijk.'
Nalden
Blogger Nalden is vijfentwintig jaar en zeer succesvol. Hij rijdt een oranje Tesla Roadster met zwarte velgen, een elektrisch aangedreven sportauto, en werkt samen met bedrijven als Nike en Apple. Toen hij in december vorig jaar in ‘De wereld draait door' aan tafel zat bij Matthijs van Nieuwkerk riep die uit: ‘Godallemachtig, wat ben ik jaloers op jou'. De jongeman op wie Van Nieuwkerk zo jaloers is, heeft zijn school niet afgemaakt. ‘Ik heb nog nooit van mijn leven een sollicitatiebrief geschreven', zegt Nalden. ‘Ik klooide maar wat aan.'
Nalden
Zijn naam is ontleend aan zijn website nalden.net. Of eigenlijk is de naam van de site ontleend aan een bijnaam die hij op de middelbare school kreeg. Zijn echte naam gebruikt hij niet meer, Nalden heet gewoon Nalden. Op de website blogt hij over lifestyle, van muziek tot design en van gadgets tot kunst. De site trekt naar zijn zeggen zo'n vijfhonderdduizend unieke bezoekers per maand. Door een speciaal verdienmodel dat Nalden bedacht, lukt het hem als een van de weinigen online geld te verdienen. Op de achtergrond van zijn site laat hij adverteerders voor duizenden euro's advertenties plaatsen. Die betalen dat graag, de site trekt namelijk een hippe maar voor hen moeilijk te bereiken voorhoede.
‘Ik wist nooit wat ik wilde worden. Ik woonde in Wilnis en omdat daar verder niks te beleven was, speelde ik veel met internet. Op mijn twaalfde begon ik voor mijn vader een websiteje te bouwen. Ik zat maar wat te klieren. Ik deed het vanuit mijn eigen nieuwsgierigheid.‘
In 2002 startte hij met nalden.net. ‘In die tijd ging de blog vooral over hiphop feestjes en er was gratis muziek te downloaden. In het begin had ik twintig bezoekers per maand.' Toen hij twee keer in 3 havo bleef zitten en van school af moest, volgde hij de mbo-opleiding Netwerkbeheer. Tijdens zijn vervolgopleiding hbo ontdekte het Nederlandse hiphoplabel TopNotch zijn website. Ze boden hem een contract aan; voor Nalden reden de stekker uit zijn studie te trekken. Van TopNotch rolde hij door naar reclamebureau Proximity en van daaruit naar trendadviesbureau Streative Branding. In 2009 ging hij als zelfstandige aan de slag.
Slim en gedreven
Nalden is lang niet de enige die succes kreeg zonder een vastomlijnd loopbaanplan. ‘Je hebt mensen die hun carrière plannen en die overal de beste in willen zijn. Ik ben niet zo'n streber. De dingen komen mij aanwaaien,' zei CEO Roderick Munsters (46) van Robeco, onlangs in dit blad. Zijn carrière hangt van toevalligheden aan elkaar, vertelde hij.
Of neem Beau van Erven Dorens. Op zijn eerste werkdag als economieredacteur bij Veronica Nieuwsradio werd bekend dat het programma zou stoppen door geldgebrek. Op dat moment kwam er een fax op de redactie binnen met: "Talkradio gaat beginnen!". Hij solliciteerde en kwam bij gebrek aan dj's al snel op de stoel van presentator terecht.
Stuk voor stuk per toeval ontstane loopbanen, zo lijkt het. Nalden regisseerde tenslotte niet zelf dat een muzieklabel hem ontdekte. En Van Erven Dorens had geluk dat die fax op het goede moment binnenkwam. Munsters had de mazzel op een beslissend moment geïntroduceerd te worden bij een headhunter. Maar kun je dit wel toeval noemen? Nalden wist veel over het hiphopwereldje en hij investeerde veel tijd en energie in het internet. Hij rommelde niet werkelijk maar wat aan, zijn weblogs waren goed en op een positieve manier geschreven. Van Erven Dorens had nooit lang op die stoel van presentator gebleven als hij niet scherp en geestig was geweest. Munsters investeert al zijn hele werkzame leven in contacten met mensen - ‘Ik mag graag een biertje drinken in de kroeg'. Mensen als Nalden, Van Erven Dorens en Munsters hebben iets gemeen. Ze vallen op, ze zijn slim, gedreven en ze staan open voor het toeval.
Feiten
Ook toevallig
In 1980 werkte IBM aan de eerste pc. Voor de ontwikkeling van een besturingssysteem gingen ze naar de beroemde programmeur Gary Kildall. Maar met hem kregen ze de deal niet rond. Daarom stapten ze naar een andere, veel minder bekende figuur: Bill Gates.
Eliminatie
Morris Tabaksblat, voormalig CEO van Unilever en bekend van de code Tabaksblat zegt over zijn loopbaan: ‘Een kwestie van toevalligheden en het elimineren van mogelijkheden.'
Illustratie: Carolyn Ridsdale
Uitdagende dingen
Annelies van Vianen, hoogleraar Loopbaanontwikkeling aan de Universiteit van Amsterdam, onderzoekt welke eigenschappen je nodig hebt voor een goede loopbaan. ‘Middelbareschoolcijfers zijn daarvoor niet onmiddellijk een voorspeller', zegt zij. ‘Getallen tonen wel aan dat er enig verband is tussen IQ en het succes van de carrière, maar een heel groot stuk is daarmee ook niet verklaard. Vermoedelijk ligt dat aan iemands inzet en hoe gedreven hij is.
Van Vianen ontdekte bovendien dat mensen die er niet voor schromen uitdagingen aan te gaan het in de regel verder schoppen. ‘Het maakt dan niet eens zoveel uit wát voor uitdagende dingen ze doen, als wel dat zij die doen. Het gaat erom dat mensen die zichzelf uitdagen zich ergens op durven storten. Zulke mensen zijn vaak ook in een bedrijf zichtbaarder, waardoor ze meer kans op bijvoorbeeld promotie maken. Leidinggevenden denken nu eenmaal sneller aan mensen die eruit springen.'
Bij de opleiding geneeskunde van de Erasmus Universiteit maken ze gebruik van de wetenschap dat gedrevenheid een goede voorspeller is van succes. Sinds 2001 selecteert die universiteit een deel van de studenten niet alleen via het vertrouwde lotingsysteem, maar ook via decentrale selectie. ‘Bij die selectie kijken we naar andere kwalificaties dan de middelbareschoolcijfers', zegt Peter Klootwijk, cardioloog en opleidingsdirecteur. ‘We kijken of ze breed georiënteerd zijn, bijvoorbeeld of ze vrijwilligerswerk deden of al werkervaring in de gezondheidszorg hebben opgedaan. We zoeken de intrinsiek gemotiveerden.' De universiteit bekijkt deze decentraal geselecteerde studenten als een aparte groep en vergelijkt hun voortgang met de andere studenten. En wat blijkt: de decentraal geselecteerden presteren tijdens hun co-schappen beter dan studenten geselecteerd via loting. Ook is de uitval in deze groep drie keer zo laag.
Gebruik maken van toevallige kansen
Dat gedreven mensen het beter doen in hun studie en werk komt vermoedelijk doordat ze door hun gedrevenheid beter worden in hun vak dan anderen. Beate van der Heijden, hoogleraar Strategisch HRM aan de Radboud Universiteit Nijmegen ontdekte dat mensen die hun baan dakpansgewijs opbouwen, het verst komen. ‘Iedere volgende baan of functie heeft dan enerzijds overlapping met de vorige, terwijl die anderzijds ook de mogelijkheid biedt nieuwe vaardigheden en kennis op te doen. Van het ene baantje in het andere rollen is niet het beste recept voor een succesvolle loopbaan. Wat verschillende beroepen uitproberen en fouten maken mag natuurlijk, maar je moet niet te veel trial and error in je loopbaan aanbrengen. Je bouwt dan geen expertise op.'
Wie goed is in zijn vak, kan opvallen en heeft meer mogelijkheden om gebruik te maken van toevallige kansen die zich voordoen. Dat Roderick Munsters van Robeco bijvoorbeeld op dat beslissende moment voorgesteld werd aan de headhunter had natuurlijk alles te maken met zijn uitzonderlijke prestaties in zijn vorige baan en zijn gewoonte in welke baan of situatie ook tijd te investeren in zijn relatie met mensen.
Weet wat je kracht is
In die zin valt er best iets te plannen aan loopbanen, vindt Carolien van der Heijden (toevallig dezelfde achternaam als hoogleraar Beate), een van de weinige loopbaanadviseurs die bij loopbaanplanning van hun kandidaten oog hebben voor de rol van het toeval. Niet door een strak meerjarenplan te schrijven en je daar coûte que coûte aan te houden, maar door goed na te denken over wat je nu echt leuk vindt om te doen en waar je nu echt goed in bent. ‘Als je weet wat je kracht is, heb je meer oog voor signalen en loopbaankansen. Zelfkennis is daarvoor onontbeerlijk.'
Loopbaanplanning met behulp van serendipiteit noemt ze dat - het talent om met behulp van toeval en intelligentie een niet gezochte vondst te doen. Ze benadrukt dat openstaan voor signalen actief moet gebeuren, niet passief. ‘Zó nadenken over je loopbaan is iets heel anders dan praten met je leidinggevende over waar je over vijf jaar wilt staan. Je moet jezelf de ruimte geven om daarover zo breed mogelijk te fantaseren. In het gesprek met hun baas durven mensen vaak niet vrijuit te spreken. Terwijl: hoe vrijer je bent, des te meer je jezelf toestaat te bedenken wat jou leuk lijkt.'
Uitdagingen aangaan, op zoek gaan naar wat je drijft, investeren in een netwerk en openstaan voor signalen zodat je op het juiste moment je kans grijpt: dat lijken de x-factors voor een mooie carrière. Of in ieder geval vergroot je daarmee de kans in een leuke baan te rollen. Toevallig.
Mazzel
38% van de vrouwen op leidinggevende posities zegt dat toeval een belangrijke rol speelde bij het bereiken van die positie. Bij mannen is dat 29%. Dat blijkt uit cijfers van Intelligence Group onder 508 hoogopgeleide managers. Het toont aan dat vrouwen zich minder richten op het bemachtigen van een leidinggevende positie dan mannen.
SerendipiteitSpel
Wouter Reynaert van de Fontys Hogeschool Personeel en Arbeid ontwikkelde samen met zijn toenmalige collega Teun van Aken een SerendipiteitSpel dat kan helpen bij de loopbaanontwikkeling. Het geeft geen hapklare oplossingen, maar biedt mensen nieuwe inzichten die hen verder kunnen helpen.
Ga naar de poll van Intermediair en stem: Jouw loopbaan: toeval of planning?
Wellicht ook interessant:
Meer artikelen in de rubriek
'Doorgroeien'
Reageer, print of deel dit artikel
Reacties op dit artikel:
v/d Heiden | 17 augustus 2010 (18:19)
De naam van de artikel is verkeerd geschreven je moet lezen :
Loopbaanplanning is onzin !
Je kan je loopbaan sturen waarschijnlijk tot het eind van je hbo of wo. Je kan wel blijven solliciteren naar je droombaan maar als je toevallig tijdens je school (Luchtvaart- en Ruimtevaarttechniek) bijbaan als helpdesker gehad hebt, kijkt elke pz-ter naar jou als ICTer of is vergelijkbaars net zo onpassend.
Als deze functie accepteert dan moet je droombaan uitzwaaien. Elke zichzelf respecterend pz-ter dient jou niet verder te zien dan een helpdesker. Je snapt het wel dat tussen Luchtvaart- en Ruimtevaarttechniek en mensen (die te lui zijn om zelf te lezen) dingen uit te leggen een enorme kloof ligt en je kennis en je roeping ergens anders liggen.
Ik snap dat wat je in verleden gedaan hebt heel goed je toekomst kan voorspellen maar wat ik zie is dat de pz-ters dat heel verkeerd geïnterpreteerd hebben. De functies die je gehad hebt zijn min of meer jouw persoonlijke keuze geweest. Toch echter wat ik niet snap is hoe een jaarwerkervaring meer voor meeste recruiters kan 5 keer wegen dan bewust gekozen 4 jaar hbo of wo opleiding. Je werk betaalt je rekeningen voor de studie heb je zelf gekozen daarenboven heb je ook zelf voor betaald. Ik vraag me af hoe de recruiters de twee motivaties afwegen.
Uiteindelijk beland je in situatie die je alleen geschikt gezien wordt voor ICT bannen, maar toch niet voor wat hogere functies omdat je natuurlijk de juiste opleiding niet hebt. Hilarisch toch?!
Ik weet niet of dat verschijnsel aan de babyboomers ligt of aan de nieuwe werftechnieken maar dergelijke situaties slaan nergens op. Er moet een nieuwe recruitmentparadigma komen. Deze is te oud of gewoon te verdraaid en paradoxaal. Mensen die hun baan leuk vinden werken hard en zijn gemotiveerd om meer te doen dan ze voor betaald krijgen. Het is innerlijke motivatie die niet aan geld ligt. Dus ze blijven graag doorwerken tot de boel af is en gaan ze gelukkig naar huis, zonder op te letten hoe laat het geworden is.
Niet voor niks de kwaliteit van geleverd werk van veel werknemers zo laag is. Ze wachten allemaal gekleed tot de wijzer op de klok de laatste minuut van het onaangename werk aftelt. Het is werk en het betaalt je rekeningen. Werk! Werk! Werk! en in werk dien je niet echt gelukkig te zijn. Het kan wel maar niet veel. PAS OP !
MORAL OF THE STORY
Zoek je eerste baan zeer zorgvuldig. Als je carrière wil maken Accepteer/solliciteer NOOIT naar een functie die niet aan je studie of interesse aansluit. Van zulke banen kan je meer verliezen dan winnen. Als je geluk en het juiste netwerk hebt dan kom je ver. Ben je goed in gokken?
Barbara | 19 augustus 2010 (12:22)
Aan vd Heijden: Bestaat DE PZ-er wel? En is het altijd de PZ-er die beslist over de aanname van personeel of adviseert hij/zij de lijnmanager? Die uiteindelijk beslist?
Zijn er in het bovenstaande verhaal wellicht andere factoren geweest die geleid hebben tot de afwijzingen op de loopbaanwensen?
Als je zo generaliserend in het leven staat als het hierboven lijkt kan ik me wel voorstellen dat het een lastig selectiegesprek is met de schrijver van dit verhaal. We leren op school goed forward te kijken, maar inward kijken is het beste advies wat ik ooit gekregen heb en wat ik jou nu gun!
In mijn perceptie is loopbaan planning niet een simpel plannetje maken, maar een periodiek en gedegen zelfonderzoek, met behulp van anderen die jouw blinde vlekken zien. Met in iedere (levens-)fase nieuwe vragen en ontwikkelpunten.
veel succes !
|
