Raymond Spanjar: 'Ik ben maar een uithangbord'
Auteur: Hille van der Kaa |
08-08-2007
|
 Mail dit artikel
Twee maal achtereen zette Raymond Spanjar een zeer succesvol internetbedrijf op. Eerst IEX.nl, daarna Hyves. Hij werd 'online mediaman van 2007'. Zijn bedrijf is volgens speculaties vijftig miljoen euro waard. Al zal dat laatste hem worst wezen. Wat beweegt een van 's lands jongste succesvolle entrepreneurs dan wél?
Zondagskind
Het is een gezellige rotzooi op Hyves headquarters aan de Herengracht in Amsterdam. De dertig werknemers zitten knus op elkaar in een overduidelijk creatief kantoor. 'Het wordt wat krap, waarschijnlijk gaan we weer verhuizen', zegt mede-eigenaar Raymond Spanjar. Ze zitten er nog geen twee jaar.
Het geluk lijkt Spanjar aan te waaien. Een typisch zondagskind. Met zijn dertig jaar is hij een van de jongste succesvolle entrepreneurs in Nederland. Zijn papieren vermogen ligt volgens zakenblad Quote op tien miljoen euro, dankzij de geschatte vijftig miljoen euro marktwaarde van zijn bedrijf. Tienduizenden van de miljoenen leden van Hyves werken op de Hyves-site dagelijks hun profiel bij, chatten er en zoeken naar vrienden. Het online communicatieplatform is voor hen een onmisbaar onderdeel van het sociale leven geworden. Spanjar werd dit jaar uitgeroepen tot 'online mediaman van het jaar' en kreeg een nominatie als 'marketeer van het jaar'. Hij lijkt niet onder de indruk. 'Het succes ligt bij het bedrijf en de mensen, niet bij mij. De prijzen en geld zijn leuk, maar je moet er niet te lang bij stilstaan.'
Studentengrap
Hij groeit op in Laren, bezoekt het 'keurige' gymnasium van Hilversum. Een normale leerling, die alleen in zijn laatste jaar een paar lessen Latijn niet mag volgen wegens wangedrag. 'Onterecht.' Na zijn eindexamen vertrekt hij met goede vriend Floris Rost van Tonningen voor een jaar naar Engeland en Frankrijk, om de taal te leren. In Engeland doen ze hun best, in Cannes steken ze nog het meeste Engels op, 'doordat we zoveel feestten met Amerikanen'.
Terug in Amsterdam pakt hij in 1996 een studie economie en psychologie op. In zijn vrije tijd belegt hij, net als zijn vader, in aandelen. Spanjar en Rost van Tonningen merken dat er in Nederland geen goede beleggingssite is. Voor de lol starten ze IEX.nl. Gewoon vanuit de studentenkamer. Na een haperende start, waarbij webbouwer Koen Kam de boel redt, loopt de site als een trein. In nog geen drie jaar tijd groeit de studentengrap uit tot een volwaardig bedrijf. Als een investeerder bereid is een flinke duit 'Hoeveel? Dat is nationaal geheim' neer te leggen voor de meerderheid van IEX.nl, besluiten ze het te verkopen en nog wat jaren te genieten van hun studententijd.
Spanjar combineert zijn studie met reizen en trekt twee keer een halfjaar door Zuid-Amerika. Daarnaast studeert hij Spaans in Barcelona. In het derde trimester, als het goed weer is in Nederland, volgt hij ieder jaar wat vakken aan de universiteit. Hij haalt zijn tentamens, maar aan zijn scriptie komt hij niet meer toe als Hyves van start gaat.
Je bent 23, runt het succesvolle IEX.nl en verkoopt de meerderheid van je bedrijf. Waarom?
'Je bent jong en ziet al je vrienden vrolijk op stap gaan. Wij waren alleen maar fulltime aan het werk. Geen moeilijke keuze.'
Je gaat reizen, trekt door Zuid-Amerika. Wat leert een jonge ondernemer daar? 'In ieder geval dat het niet moeilijk is jezelf te vermaken. Het is fantastisch niet te weten wat er de volgende dag op het programma staat, iedere dag weer nieuwe mensen te ontmoeten. Alle patronen die je in Nederland opbouwt, doorbreek je op zo'n reis. Tijd van ultieme vrijheid.'
Je gaat toch terug naar Nederland. 'Ik wilde altijd al paragliden. Op mijn laatste reis vond ik een erg goedkope cursus. Het werd snel duidelijk waarom: het helmpje zou je hier niet eens als fietshelm gebruiken en de instructeur vond dat ik het na één keer voordoen wel alleen kon. Daar hang je dan op een kilometer hoogte. Ik stortte omlaag en er ging iets niet goed in mijn nekwervel. Dat was het einde van de reis, maar ook het begin van Hyves.'
Hoezo het begin van Hyves? 'Uiteindelijk ben ik wel een jaartje zoet geweest met die nekwervel. Ik kon wel wat doen, maar was altijd moe. In die tijd waren Koen, Floris en ik bezig met social networks uit Amerika. Als we daar vrienden voor uitnodigden, wilde niemand lid worden. Dat kon dus beter. Met Koen en Floris startte ik in oktober 2004 Hyves. Eerst werden alleen vrienden en kennissen lid, in de derde maand kwam de eerste erbij die niemand kende. Toen wisten we dat het ging lopen.'
Nu is Hyves uitgeroeid tot een netwerk met meer dan drie miljoen leden en vijftig miljoen pageviews per dag. Wanneer weet je: ik heb goud in handen? 'In ieder geval niet bij de start. Hyves is net als IEX begonnen uit een persoonlijke behoefte. Zonder duidelijk businessplan. We misten het zelf, dus hebben we het maar gemaakt. Nadat de eerste vreemde erbij kwam, explodeerde het. Iedere dag meldden zich meer dan honderd mensen aan. Kerst 2004 hebben we maar op kantoor gevierd. Het liep uit de hand en we moesten van één naar twee servers. Dat waren voor ons grote stappen en dan weet je dat het goed gaat. Eind 2005 kregen we ons eerste salaris. Daarvoor waren we helemaal niet bezig met inkomsten genereren.'
Dan merk je: het is voor de tweede keer raak.
'Daar ben je op dat moment niet zo mee bezig. We konden Hyves zonder al te veel problemen opzetten, omdat we nog geld hadden van IEX en Koen van een eerdere start-up. Maar het was nu niet dat we het gigantisch breed hadden. Ik denk ook dat dit het succes is geweest van IEX en Hyves. Die zijn opgezet omdat we het leuk vonden, niet omdat we er per se geld mee moesten verdienen. Dat merken mensen. We hebben ook nooit gebruik gemaakt van gelikte marketingcampagnes. Het enige wat we doen, is gebruikers vragen mee te denken.'
Toch werd je genomineerd als 'marketeer van het jaar'. 'Ja, dat is eigenlijk wel heel grappig. Zeker als je weet dat ik het vak marketing nooit gevolgd heb. Dat heb ik hier in ieder geval wel weer mee goedgemaakt, denk ik zo. Wij doen wat we leuk vinden en betrekken gebruikers daarbij. Dat werkt beter dan het bestoken van potentiële klanten met een boodschap. Bij de uitreiking van de prijs moest ik een presentatie houden over de marketingstrategie van Hyves. Heb toen een willekeurig modelletje van het internet geplukt en hier het logo van Hyves opgeplakt. Toen ik aan het einde van mijn presentatie vertelde dat dit onzin was, bleef het heel lang stil. Gelukkig begon er uiteindelijk iemand hard te lachen.'
En 'online mediaman van het jaar'? 'Ook wel leuk. Het is fijn als je gewaardeerd wordt. Maar eigenlijk heeft die prijs niets met mijn persoon te maken. Het zijn de verdiensten van Hyves en de mensen die er werken. Ik ben maar het uithangbord.'
Hollandse bescheidenheid. 'Nee. We hebben er bewust voor gekozen dat ik als gezicht van Hyves naar buiten treed. Omdat het handig is als één persoon het doet. Het kost veel tijd. Floris en Koen runnen het bedrijf intern. Maar eigenlijk is er geen hiërarchie. De dertig mensen hier vormen een grote vriendenclub. Samen maken we het succes.'
Wie is dan de baas? 'Ik hoop dat ik het ben. Of Floris of Koen. Zeker weten doe ik het niet.'
Wordt het bedrijf niet te groot om het imago van een jongehondenclub vast te houden? 'We merken dat het inderdaad moeilijker wordt. Nu we groter groeien, moeten we vaste procedures en richtlijnen gebruiken om een beetje structuur aan te brengen. Dat wil nog niet altijd even goed lukken. We gaan daarom wel wat professioneler te werk in de toekomst. Toch zou ik het bedrijf het liefst zo houden, maar dat is waarschijnlijk niet houdbaar.'
Past dat wel bij een bedrijf dat vijftig miljoen waard is? 'Dat soort dingen lees je wel eens in de kranten. Maar je kunt er geen droog brood voor kopen. Pure speculatie. Als er bij wijze van spreken morgen weer een vliegtuig in het WTC vliegt, kijkt men er heel anders tegenaan. Dit soort berichten veroorzaakt hooguit dat je niet moeilijk doet over de aankoop van extra computers, maar we zetten er echt geen luxe kantoor voor neer.'
Wat is de toekomst van Hyves? 'Ik kijk niet verder dan een jaar. In elk geval willen we vijf miljoen leden. Dat gaat wel lukken. We zien een grote toestroom van zowel jongere als oudere gebruikers. Daarnaast zal Hyves zich meer gaan richten op mobiel, zodat je je online netwerk op zak hebt. We kunnen meer doen met location based services. Zodat je meteen ziet wie in welke kroeg zit en waar je dus wel of niet heen moet. Uiteraard alleen als mensen de locatie willen delen met bepaalde vrienden.'
Speelt Hyves dan niet een te grote rol in het sociale leven? 'Nee, het is juist een prachtig nieuw communicatiemiddel. Laatst kreeg ik een bericht van een meisje dat via Hyves haar vader en halfzusje en -broertje had teruggevonden. Ik vind het wel eens gek me te realiseren als ik in de kroeg sta dat een groot deel van de mensen om me heen een profiel heeft bij onze site. Maar ik denk niet dat het een te groot onderdeel gaat vormen van het sociale leven. Onze gebruikers bepalen zelf wat ze aan wie willen laten zien. Je kunt al je gegevens afblokken, en dat gaan we verder verfijnen.'
Waar ben je persoonlijk het meest trots op? 'De eerste miljoen leden was een mijlpaal. De tweede ook. Daarnaast was de aandacht vanuit de politiek een verrassing. Nadat Wouter Bos een profiel had aangemaakt, was lidmaatschap van Hyves een apart onderwerp op de vergadering van de D66-fractie, waarna iedereen lid werd. Verder is het natuurlijk uniek dat een minister-president zijn profiel op Hyves zet. Een tijd geleden was ik er bij toen Balkenende een Hyves-vriend bij hem in het torentje uitnodigde. Daar zit je dan toch wel mooi bij te kijken. Ik hoorde dat hij laatst weer vier Hyves-vrienden van hem heeft uitgenodigd.'
Nu noem je voorbeelden van Hyves en niet van Raymond Spanjar. 'Tja.'
Nog een keer dan. Wat maakt Raymond Spanjar succesvol? 'Mensen hebben vaak goede ideeën. Het is gewoon een kwestie van doen. Ik heb twee keer iets opgezet dat ik leuk vond, daar is niets ingewikkelds aan. Ik had niets te verliezen. Tijdens je studententijd heb je nog niets, dan maakt het niet zoveel uit. Later wordt dat misschien lastiger. Verder is er weinig veranderd. Ik heb nog steeds dezelfde vrienden en leid zo ongeveer hetzelfde leven. Behalve dan dat ik naast Hyves amper tijd voor andere dingen overhoud. Het heeft wellicht te maken met je instelling. Geld interesseert me niet zo. Je kunt ook met weinig mooie reizen maken.'
Is het echt zo simpel? 'Ja, dat denk ik wel. Het is echt geen hogere wiskunde. Gewoon een kwestie van doen. Succes is niet enkel weggelegd voor de happy few. Misschien wel voor de lucky few.'
Je hoort vaak dat het Nederlandse ondernemersklimaat, met al zijn regels, niet goed is. 'Daar heb ik nooit zo over nagedacht. Bij ons is het redelijk vanzelf gegaan. We hebben zelfs nog wel eens een subsidie gekregen. Die is prima besteed.'
Wat wordt je volgende stap? 'Geen idee. Ik kijk niet verder dan een jaar. Ik hoorde laatst in een film de zin "Als je God wil laten lachen, moet je hem je plannen laten horen". God heeft genoeg om mij kunnen lachen.'
Fotografie Paul Levitton
CV
Leeftijd: 30.
Woonplaats: Amsterdam.
Verliefd/verloofd/getrouwd: 'Geen van alle.'
Welke boek ligt op je nachtkastje: 'Der Steppenwolf van Herman Hesse. Ik ben gek op het lezen van klassiekers die maar 4,95
kosten.'
Favoriete auto: 'Geen. Ik heb een fiets en dat is in Amsterdam een stuk relaxter.'
Favoriete kleur: 'Hyves-oranje.'
Favoriet vakantieland: 'Brazilië. Zon, surfen en relaxte mensen.'
Aantal mailtjes per dag: 'Paar honderd. Maar lees ze niet allemaal.'
Wat ik later worden wil: 'Weet ik niet.'
Muziek: 'Bach. Ieder geluid gemaakt door Brazilianen.'
Favoriete games: 'Command & Conquer, Eye of the Beholder, Larry, poker.'
Wellicht ook interessant:
Meer artikelen in de rubriek
'Internet'
Reageer, print of deel dit artikel
|
