Starters willen het liefst consultant worden

Speciaal in de herhaling voor Wilthagen: http://www.intermediair.nl/artikel/job-van-der-wagt/213289/kies-niet-exact.html
Er zijn heel veel banen in de techniek en met "heel goede salarissen"... maar hoe verdien je de overige 3 weken van de maand bij elkaar ?

In mijn dagelijks werk krijg ik met enige regelmaat ict-consultants van een bepaalde softwareleverancier over de vloer. Deze zijn bijna zonder uitzondering zeer jong(begin/midden 20). Uit gesprekken, die ik met hen heb gehad, blijkt dat ze heel veel en ver moeten reizen, waardoor de balans tussen privé en werk volledig verstoord is. Daarnaast worden ze ook nog eens slecht betaald. De meeste consultants doen het werk hooguit twee jaar en stappen dan over naar een andere werkgever, omdat ze zoveel (reis)uren maken en daar weinig tegenover staat.

Vanuit mijn ervaring met consultants herken ik dus niet zoveel in de analyse van de zogenaamde 'experts' in dit artikel. 'Constant schakelen tussen projecten' betekent over het algemeen een hoge werkdruk en veel reistijd (die vaak niet eens vergoed wordt door de werkgever!). En een 'hoge status' als consultant?! Ook bij veel andere andere bedrijven, waar ik mee te maken heb, zie ik dat vooral jonge consultants gedwongen worden om veel uren te maken. Ik heb het zelfs meegemaakt dat een bezoekende consultant van zijn meegereisde leidinggevende de opdracht kreeg om het schrijven van een bepaald rapport de volgende dag afgerond te hebben - dat betekende nachtwerk voor hem! Hij was er zichtbaar ongelukkig mee. Ik begrijp dan ook absoluut niet waar die 'hoge status' vandaan komt, want het beroep roet bij mij vooral medelijden op.

Interessant is ook de vervolgvraag: in welke sector ziet de starter zich over tien jaar werken? En over twintig jaar?

Mijn vermoeden is dat de consultancy vooral aantrekkelijk is als sector om een paar jaar vermoeiend maar interessant werk te doen. De consultancy doet daarna dienst als fantastische springplank naar een goede baan elders, deels door vaardigheden en kennis die de consultant opdoet, en ook deels doordat de selectieprocessen van consultants bij aanname van nieuw personeel, en het regelmatig afscheid nemen van mindere goden via het up-or-out systeem, ertoe leidt dat de gemiddelde consultant die een aantal jaar meedraait, daadwerkelijk goed is.

Ik denk dan ook dat de gemiddelde starter helemaal niet hoopt de komende veertig jaar in de consultancy te werken. Starters hopen alleen op een sterke start, waarvan ze de rest van hun loopbaan profijt hebben, met een goede kans op interessant werk, een goede beloning, en als gevolg daarvan ook de financiele flexibiliteit en gelegenheid om het in bepaalde periodes rustiger aan te doen ten bate van andere interesses.

Geweldig - consultants, raadgevers, met minder dan twee jaar ervaring. Wow, moet ik daar mijn bedrijf aan toevertrouwen? Of ga ik misschien voor door de wol geverfde mensen die wellicht de 45 gepasseerd zijn die bovendien hun vak bijgehouden hebben en dus echte professionals, echte raadgevers, zijn?

Het is voor schoolverlaters een hele mooie stap om jezelf te ontwikkelen in een bepaalde discipline bij verschillende bedrijven. Bovendien krijg je meteen een auto van de zaak, aanvullende opleidingen en doe je veel contacten op, denk je. Dat zijn mooie voordelen, de vraag is wat staat daar tegenover? Veel grote consultancy bedrijven zijn geen filantropische instelling voor schoolverlaters. Opleidingen worden alleen gegeven worden met stevige, door de consultant afgetekende condities op gebied van te behalen resultaten en afbetalings periodes. Bij eerder weggaan bij het bedrijf, dient alsnog (onderdelen van) de opleiding betaald te worden. Ook als consultant kan het zo zijn dat je zelf je lease auto dient te verkopen bij voortijdig opzeggen van de lease overeenkomst, dat kan gebeuren als je wisselt van werkgever. De consequentie kan zijn dat het verschil in opbrengsten en kosten zelf moet bijbetalen indien dit negatief voor het bedrijf uitvalt. Het is gezellig tussen de collega’s onderling, maar in werkelijkheid wordt je hiermee afgeschermd van de contacten die je als schoolverlater verder kunnen helpen omdat je "hier nog niet aan toe bent". In werkelijkheid heeft dit een andere reden heeft die dicht tegen de commerciële belangen van de partner liggen zoals meerdere opdrachten verkrijgen en het langer in dienst houden van een "consultant" in een courante periode zodat hij door kan gaan met factureren van de uren van de consultant in kwestie, het liefst voor een aantal jaren. Consultants dienen flexibel te zijn in werklocaties. Dit houdt ook het flexibel moeten zijn in het accepteren van (internationale) locaties en lange reistijden, een weigering wordt je kwalijk genomen en beperkt je inzetbaarheid en daarmee je productiviteit waar meestal je consultant inkomen afhankelijk van is. De consultant flexibiliteit is hier niet tot beperkt. De door je partner afgegeven veel te krappe deadlines worden jouw oplever probleem zodat je wel in je privé tijd moet werken om deze te kunnen halen. Dit kan al gauw een terugkerende gebeurtenis zijn. Hier leer je dan ook het bekende "up or out" principe kennen van de consultancy wereld. Het betekend dat als je niet oplevert, dan is het "out". Lever je wel op, dan ga je” up” in een voor jou jarenlang, vastgelegd carrière pad. Een pad dat voor elke goede consultant geldt. Een logisch gevolg is de consultancy discussie over de werk/privé balans en druk op de privé relaties. Een consultant kan je het niet echt kwalijk nemen. Je hebt weinig ervaring en je weet niet beter als beginnende consultant. Je krijgt tenslotte interne presentaties te horen en er wordt gecommuniceerd "dat dit erbij hoort als consultant". Jij kan ook partner worden zoals hij als je zo hard werkt volgens het “up” principe. De consultants die weg gaan, zijn “out”, en dus niet zo goed als jezelf. De partner voor wie je werkt is voor jou je voorbeeld die dit ook gedaan heeft. Hij heeft een mooi huis en auto en daar werk je als consultant naar toe als voorbeeld van “succesvol zijn” . Het argument van goed voorkomen door de partner, is hem dan ook zo ingegeven vanuit het consultancy model waar hij in opgegroeid is. In werkelijkheid vult de gemiddelde consultant inhoudelijk gezien meestal een vooraf vastgelegd model in en worden de daadwerkelijke klantgerichte advies vaardigheden niet noodzakelijkerwijs verder ontwikkeld. Het invullen van een model heeft in praktijk een beperkte flexibiliteit in zijn uitvoering en leidt veelal tot een tunnelvisie van de consultant in kwestie met stevige interne model gerelateerde interpretatie en verdelings discussies met beperkte implementatie resultaten bij de klant. De vraag is dan ook of een tarief van tussen de 50 en 210 Euro per uur voor zo’n consultant die een model invult wel gerechtvaardigd is? Hier komt bij dat je meestal de reiskosten als klant apart moet bijbetalen van minimaal een Euro per kilometer. Als je een jaar rapport naleest en ziet dat een gemiddelde partner meer dan 600.000 Euro aan partner fee ontvangt, een auto heeft van (ver) boven de 80.000 Euro om "goed over te komen", en dit in context zet t.o.v. de daadwerkelijke gevolgen van de arbeidsvoorwaarden van de consultant in kwestie je de vraag kan stellen of je nou echt wel goed bezig bent als klant om externe consultancy diensten in te kopen. Wat zijn de daadwerkelijke opbrengsten/kosten voor jou als klant nou eigenlijk? Stel je jezelf de vraag wel eens of de gebruik van jonge schoolverlaters op deze manier niet uit verhouding is gekomen in Nederland? Het bedrijfsleven kan zich dan ook beter de vraag stellen of je adviesdiensten in deze vorm wel vanuit een derde partij wilt betrekken. Is het niet veel beter als bedrijf je eigen interne adviesdienst kunt professionaliseren? Zelf die schoolverlaters aantrekken, het stof uit je organisatie haalt en ontwikkelings mogelijkheden bieden (opleiding en praktijk) aan frisse inzichten van schoolverlaters? Laat ze na verloop van tijd doorstromen (in of extern) waarmee je bedrijf samen met hen in beweging blijft en meegaat met de tijd en ontwikkelingen in de markt. Het blijkt bij een case binnen ons bedrijf voor bepaalde consultancy diensten dat de kwaliteit van de interne consultancy advisering (correctheid, creativiteit en realiseerbaarheid, en baten/kosten verhouding) vele malen beter is dan de externe en bovendien een veel hogere mate van loyaliteit van de schoolverlater oplevert aan het eigen bedrijf. Daar komt bij dat we de afgelopen 3 jaar een stevige besparing op de betreffende externe consultancy kosten hebben geboekt en de winstgevendheid van het bedrijf daarmee verbeterd is. Bovendien hebben we proposities kunnen ontwikkelen voor nieuwe markten en opdrachten gekregen die anders niet bereikbaar waren geweest. Door deze interne consultancy kennis, hebben bovendien als extra voordeel dat we een betere onderhandelings positie op gebied van consultancy inkoop hebben en een externe consultant ook daadwerkelijk impact moet opleveren waarbij tegelijkertijd arbeidsomstandigheden van zijn consultancy personeel meer in het voordeel van zijn personeel moet laten uitvallen en transparantie op de "fee berekening" een harde voorwaarde is om goed voor de dag te komen in het inkoop proces. Het gaat dan niet om voorkomen van de partner zelf, maar meer om wat hij komt brengen. Dit omdat hij anders geen opdrachten meer kan krijgen. Het gaat in het eigen management dan ook om een visie dat de core -competence van je bedrijf in je eigen markt vraagt om je eigen consultants die je onderscheiden van een ander waardoor je het verschil maakt bij je klant. De echte concrete waarde meet je in omzet en winstgevendheid van de doelmarkt. Dit levert ook voor de schoolverlater een betere eerste arbeids ervaring en toekomst perspectief op, zonder die vervelende bijzaken voor jou als consultant.