Ict-bedrijven met uitzonderlijk leerklimaat
Experimenteer en leer!
Auteur: Ditty Eimers |
08-12-2008
|
 Mail dit artikel
Compententieprofielen, verplichte cursussen: veel bedrijven propageren scholing, maar er zijn er maar weinig die hun medewerkers ter lering laten experimenteren. Portret van twee ict-bedrijven waar leren leuk is.
'Ik heb psychologie gestudeerd en ben geïnteresseerd in gedragstrainingen. Die hadden we nog niet toen ik twee jaar geleden op de verkoopafdeling kwam werken', vertelt Dorien 't Hart (26). Ze werkt bij software- en consultancybedrijf TOPdesk in Delft. 'Aardig idee, maak maar een plan', zei de directeur direct, toen ze voorstelde een training klantgericht werken op te zetten. 'Vervolgens mocht ik de training zelf verkopen en geven.' 't Hart werkt in een spuuglelijk kantoor en ze heeft geen secretaresses die verslagen uittypen. Bij een verhuizing moet ze zelf met dozen sjouwen. Toch vindt ze dat ze bij het leukste bedrijf ter wereld werkt. 'Eigen initiatief wordt hier gewaardeerd. Als je een goed plan hebt, krijg je alle vrijheid daarmee iets te doen.' Haar collega Bart Buil werkt aan een service management applicatie. 'De oude versie werd saai', zegt hij lachend. 'We ontwikkelen nu een versie die we spannender vinden.'
Routine is een vies woord bij TOPdesk, acht jaar geleden opgericht door studenten van de TU Delft. Inmiddels telt het bedrijf driehonderd werknemers en zijn er vestigingen in Duitsland en Engeland. De gemiddelde leeftijd is 27 jaar. De sfeer is losjes. Groepjes pratende mensen, rommelige werkkamers met uitbundige planten, felblauwe wuppies op de pc's en cartoons aan de muren.
Langere adviestrajecten
Werken moet leuk zijn én blijven, is het devies. 'Als een klant op twee manieren kan worden geholpen, kiezen we voor de meest uitdagende oplossing', zegt directeur Wolter Smit. 'Ook al kost dat misschien meer tijd.' Een uitdagende klus levert meer werkplezier op en meestal ook beter resultaat, weet hij uit ervaring. 'In het begin deden we korte adviestrajecten van een halve dag', vertelt hij. 'De adviseurs gingen zich al snel vervelen. "Prima, regel leukere, langere adviestrajecten", heb ik gezegd. Na een tijdje experimenteren, ontstond een nieuw adviestraject waarnaar veel vraag is.'
Afgelopen jaar behaalde Topdesk niet alleen de hoogste score op leerklimaat en werktevredenheid in Intermediairs Beste Werkgevers onderzoek, het bedrijf kreeg ook een innovatieprijs van Toptools, toonaangevend platform voor it-beheer in de Benelux. 'Dat komt doordat iedereen bij ons nieuwe dingen magen uitproberen', zegt Smit. Hij neemt alleen leergierige mensen aan die hun kennis willen delen. 'Collegialiteit en behulpzaamheid zijn extreem belangrijk voor een leervriendelijk klimaat', zegt hij.
'Ook al zijn ze nog zo goed in hun vak, bij sollicitaties vallen potentiële eikels direct af', vertelt P&O'er Wendy van Slooten. Zelf begon ze na haar studie communicatie bij de afdeling Verkoop, waar ze presentaties gaf aan klanten. 'Binnen een half jaar kon ik doorgroeien naar een P&O-functie. Ik had nul ervaring, maar de directie vond dat ik organisatietalent had. Dat is het leuke van TOPdesk: als je laat zien dat je iets wilt, krijg je snel verantwoordelijkheid. Je hoeft het niet meteen perfect te doen. Als je maar bereid bent te leren van je fouten.'
Bureaucratisch gedoe
Fouten maken mag bij TOPdesk; ze zijn ervan overtuigd dat het de beste manier is een stap verder te komen. Smit: 'Soms komt een enthousiaste collega met een nieuw idee, waarvan ik denk: dit gaat niet werken. Probeer maar uit, zeg ik meestal. Dingen gecontroleerd laten mis lopen kan heel nuttig zijn.'
Aan persoonlijke ontwikkelingsprofielen doen ze niet bij TOPdesk. 'We hebben geen zin in bureaucratisch gedoe.' Cursussen volgen? 'Soms kun je er niet omheen', zegt Smit. 'We hebben een cursusbudget, maar op de werkplek leren is veel effectiever.'
Daarom mag iedere medewerker tien procent van zijn tijd besteden aan 'apenkooien': nieuwe dingen uitproberen, die niet direct nuttig zijn voor het werk. Ook zijn er meeloopdagen, waar iedereen kan kijken bij collega's uit andere afdelingen. 'Spieken bij elkaar' wordt volop aangemoedigd, net als pair programming, in tweetallen aan programmacodes werken. Vrijwel dagelijks is in een van de vergaderzaaltjes een code review, waarbij een softwareontwikkelaar zijn werk uitlegt aan andere ontwikkelaars, zodat die kunnen meedenken.
Smit: 'Het allerbelangrijkste: we geven medewerkers vrijheid en vertrouwen.' Niemand heeft een functieomschrijving. 'Dat werkt alleen maar beperkend. Soms vraagt iemand om een taakomschrijving. Dan denk ik: o, jee die is ongelukkig in zijn werk.'
Klef en chaotisch
Ook besteden ze zelden werk uit. Van Slooten: 'Ieder jaar zet een ander groepje medewerkers het jaarverslag in elkaar. Een mooie gelegenheid eens iets anders te doen dan het dagelijkse werk.'
Her en der in de werkkamers staan kratjes bier. Op de verkoopafdeling hangt een gong: als de verkopers een order binnenhalen, hoort iedereen het. Smit: 'Successen moeten worden gevierd. Dat doen we hier uitbundig.'
Hij vervolgt: 'Sommige mensen vinden ons klef en chaotisch. Wie gesteld is op regels en het eng vindt van gebaande paden af te wijken, houdt het hier niet lang uit.'
Lol in leren. Directeur Mirjam Baars, onderzoeker van het bureau SatisAction en gepromoveerd op het leerklimaat in bedrijven, komt het niet vaak tegen in bedrijven. 'Vrijwel ieder bedrijf vindt persoonlijke ontwikkeling belangrijk. Helaas proberen bedrijven dat te managen met gedrochten als persoonlijke ontwikkelingsplannen. Zo'n plan geeft medewerkers het idee dat hun ontwikkeling centraal staat. Maar de grootste angst van leidinggevenden is dat ze investeren in zaken die niet direct nuttig zijn voor het werk.'
In samenwerking met de Universiteit van Tilburg ontwikkelde SatisAction het keurmerk Persoonlijke Ontwikkeling. Via uitgebreid medewerkeronderzoek wordt bekeken welke bedrijven zich met recht een lerende organisatie mogen noemen. Een leervriendelijk klimaat is belangrijker dan een groot cursusaanbod, zegt Baars. 'Het gaat om drie dingen: is het werk zo georganiseerd dat je kunt leren van collega's? Mag je fouten maken en krijg je feedback? Mag je verder kijken dan je eigen werk en organisatie?'
Ontwikkeling is niet maakbaar
Mensen die zich vrij mogen ontwikkelen, raken veel meer betrokken bij hun organisatie. Wie buiten de kaders mag treden al is het maar door een cursus oud-Grieks te volgen heeft een aardige kans dingen op te steken die hij in het werk kan toepassen. 'Ontwikkeling is niet maakbaar', zegt Baars. 'Vergelijk het met gras. Daaraan moet je niet trekken, dat moet je vóeden! Organisaties die dat doen, hebben goud in handen.'
Bij de Caesar Groep, een driehonderd medewerkers tellend it-bedrijf in Utrecht, hebben ze dat goed begrepen. Het is vrijdagmiddag, het weekend nadert. Even bijkomen van de drukke werkweek? Operationeel beheerder Wilco Willemsen, starter bij Caesar, heeft er geen behoefte aan. In een strak ingerichte werkhoek besteedt hij de laatste uurtjes aan de
Nederlandse vertaling van een klantsysteem. 'Een ideetje uit de Taskforce, waarin ik sinds kort meedraai. Met een groepje collega's komen we wekelijks bij elkaar om ideeën uit te wisselen over klantbeheersystemen. Als dit goed wordt, mag ik het straks toepassen bij onze klanten.'
Zijn buurman bestudeert een boek over Windows Workflow. 'Ik kwam het tegen bij een klant. Een interessant programma. Ik heb even overlegd met mijn teamleider en mag er nu iedere vrijdag op studeren.'
Omgekeerde pyramide
'Ik ben heel eager om te groeien', zegt projectmanager en softwareontwerper Fabian Biesheuvel, een kamer verderop. 'Ik wil teamleider worden. Sinds kort zit ik op eigen verzoek bij het overleg van zeer ervaren projectmanagers. Zo kan ik van dichtbij zien hoe zij teams samenstellen. Die kennis pas ik toe in de Taskforce Testen, die ik zelf heb opgezet.' Zo ziet operationeel directeur Hans Nijholt, gekleed in blauwe krijtstreep, het graag: medewerkers die kennis uitwisselen, zich op eigen initiatief verdiepen in nieuwe ontwikkelingen of de kunst bij meer ervaren collega's afkijken. Caesar heeft een uitgebreid opleidingenbudget en een cursus oud-Grieks behoort tot de mogelijkheden. 'Een cursus hoeft niet altijd tot iets duidelijks te leiden.'
Er is een Caesar Academy; een goeroebudget voor mensen die zich willen specialiseren; een jaarlijkse studiedag; een innovatieplatform, een coach voor iedere medewerker en tweemaal per jaar een loopbaangesprek. Maar het draait om een stimulerend leerklimaat, zegt Nijholt. 'Waarom?, is de vraag die wij het meest stellen, zowel aan klanten als aan medewerkers.' Regelmatig houden ze 'irritatiesessies'. 'We hebben de behoefte alles wat we doen tegen het licht te houden. Kan het niet handiger, beter? Die manier van denken zit in de hele organisatie.'
Ook de manier waarop het bedrijf is georganiseerd, zorgt ervoor dat medewerkers zich graag ontwikkelen, zegt Nijholt. 'We werken als een omgekeerde pyramide. De ideeën moeten uit de medewerkers komen, wij zorgen dat ze die kunnen realiseren. We laten mensen hun ding doen. Ook al levert het niet direct iets op. Mensen moeten de gelegenheid krijgen out of the box te denken. Als je innovatie wilt, moet je niet bij voorbaat belemmeringen opwerpen.'
Fotografie: Evert-Jan Daniels
ICT bedrijven die plezier in het leren stimuleren met het keurmerk persoonlijke ontwikkeling
- Ultimum
- Ceasar Group
- CIBER
- TOPdesk
- VX Company
- Macaw
- Sogeti
- Alten PTS
- ICT Automatisering
- WinVision
Het keurmerk persoonlijke ontwikkeling is ontwikkeld door onderzoeksbureau SatisAction in samenwerking met de Universiteit van Tilburg
Wellicht ook interessant:
Meer artikelen in de rubriek
'ICT'
Reageer, print of deel dit artikel
|
