Werken in de IT: een handleiding
Auteur: Marieke de Wit
|
04-12-2009
|
Mail dit artikel
De ontwikkelingen in IT gaan zo snel, dat je bijna zou vergeten dat de sector nog geen veertig jaar bestaat. Een piepjonge branche dus, die kampt met hardnekkige vooroordelen.
Wereldvreemde jongens die niet genoeg buitenkomen, bleek en met slechte kapsels. Je ziet ze zitten achter hun stokoude msdos-schermpjes, die wandelende IT-clichés. En maar enen en nullen ‘kloppen' de hele dag. Revenge of the nerds, dat werk.
Zo begon het, zeggen de IT'ers van nu. Maar tegenwoordig werken in deze sector heel andere mensen. Die moeten kunnen praten met hun klanten en gebruikers, en wel in Jip en Janneketaal want zelfs de grootste digibeet heeft een computer en wenst daar kraakheldere tekst en uitleg bij. En o ja, of de IT'er meteen even iets kan verzinnen waardoor 's avonds op kantoor de verwarming automatisch omlaag gaat, zodra de laatste pc in het pand is afgesloten.
De ‘moderne' IT'er is analytisch sterk zijn en kan complexe vraagstukken oplossen. Hij houdt zich amper nog bezig met enen en nullen. Wel ontwikkelt hij een veilig Elektronisch Patiëntendossier, voorkomt hij dat Nederland onder water loopt en zorgt hij ervoor dat de Nederlandse wegen niet dichtslibben.
Wie wil IT'er worden?
Hoewel IT'ers zich dus vaak met concrete, praktische problemen bezighouden, is hun werk voor buitenstaanders lastig te bevatten, zegt Machiel de Rooij, interim communicatiemanager bij ICT-brancheorganisatie ICT Office. De reden is simpel: software is onzichtbaar. Wie denkt aan IT bij een nieuwe, milieuvriendelijke auto? Terwijl over het algemeen juist op dat gebied de innovatie zit. ‘Daar hebben mensen echt geen benul van', zegt De Rooij. ‘Laatst was mijn auto stuk. Niks draadje los: het moederbord was in de war.'
Het gebrek aan zichtbaarheid, in combinatie met kleverige vooroordelen over de IT'er, maakt het vakgebied onbemind. Dat begint al bij de studiekeuze: informatica is het stiefkindje onder de toch al weinig populaire bètaopleidingen. Vrouwen gaan nog eerder ‘verloren': zij laten hun bètavakken doorgaans vallen op de middelbare school. De IT is daarmee nog altijd een mannenwereld, hoewel het aandeel vrouwen de laatste jaren steeg van 5% naar bijna 15%.
Een continu tekort aan goede professionals is het gevolg, dat naar verwachting de komende jaren nog toeneemt. De rol van ICT in onze samenleving wordt immers steeds groter. En de tijd dat bedrijven dan maar een gesjeesde geschiedenisstudent in dienst namen om die intern op te leiden, is echt voorbij. Daarvoor zijn de functies tegenwoordig te specialistisch.
Waar werkt de IT'er?
Je hebt grofweg drie soorten IT-bedrijven. Bedrijven die zich bezighouden met:
Software ontwikkelen en verkopen, zoals Microsoft, SAP, Exact en Unit4 Werknemers bij kleine ondernemingen houden zich vooral bezig met het ontwikkelen of verbeteren van software. Bij multinationals als Microsoft en SAP werken vaak meer marketeers dan IT'ers. De programma's worden immers gebouwd in de VS. In Nederland moet het product vervolgens aan de man worden gebracht.
Hardware ontwikkelen, zoals Imtech, Toshiba, Nokia Deze bedrijven bouwen computers, printers en mobiele telefoons. Maar bijvoorbeeld ook digitale röntgenapparatuur en schakelkasten voor glasvezelnetwerken.
Dienstverlening, zoals Ordina, Atos Origin, Capgemini Dienstverleners lossen IT-problemen van hun klanten op met hardware, software of een combinatie van beide. Soms kan bestaande software worden gebruikt, soms moeten nieuwe programma's worden ontwikkeld. Daarvoor hebben dienstverleners een heel leger specialisten in huis. Een belangrijke rol is daarnaast weggelegd voor de consultant die het contact met de klant onderhoudt. Hij vertaalt diens wensen naar IT-vragen, waar systeemanalisten en developers vervolgens mee aan de slag kunnen. Ongeveer 45% van de Nederlandse IT'ers werkt bij een ‘echt' IT-bedrijf uit het lijstje hierboven. 40% zet zijn IT-kennis in bij een andersoortig bedrijf, zoals de politie, een bank of de spoorwegen.
Zo'n 15% is echter helemaal nergens in dienst: de IT kent een relatief hoog percentage zelfstandigen.
ZZP in de IT
De constante vraag naar goede professionals beperkt het risico van de ondernemende IT'er: er is altijd werk. Zo hebben dienstverleners weliswaar een hoop specialisten in loondienst, maar verzamelen ze daarnaast een vaste pool ZZP'ers om zich heen met specifieke kennis of capaciteiten die ze zelf niet in huis hebben. Andere bedrijven schakelen zelfstandigen in om projecten uit te voeren of om tijdelijke drukte op te vangen.
Ondernemers in de IT zijn vaak echte specialisten, zij richten zich op één segment en bekwamen zich daar steeds verder in. Ze volgen actief de innovaties op hun vakgebied en zoeken daarbinnen naar hun meerwaarde. Dat moet ook wel, want ze werken in een mondiale markt waar nieuwe software en technieken razendsnel worden uitgewisseld en verbeterd. Ook arbeid kan makkelijk worden uitbesteed aan andere landen, vooral het ontwikkelen van programma's. Daardoor moet een Nederlandse ZZP'er voor opdrachten soms concurreren met een veel goedkopere collega uit India of Roemenië.
IT'er in dienst
Ook IT'ers in loondienst moeten bijblijven om hun werk goed te kunnen doen. Een ‘leven lang leren' is hier geen issue, maar een gegeven. Bedrijven vinden het de normaalste zaak van de wereld om werknemers cursussen en andere vormen van bijscholing te bieden.
Verder is de IT'er op de werkvloer dan wel geen zelfstandige, maar wel zelfstandig: de IT is een echte netwerkeconomie waar vooral op output wordt gestuurd (en bijvoorbeeld minder op aanwezigheid). Werknemers in deze sector adopteren vrij makkelijk nieuwe werkvormen, zoals werken op afstand. Deels vanwege hun natuurlijke interesse in technische innovatie, deels vanwege hun opleidingsniveau: er werken relatief veel hoogopgeleiden in de IT.
Arbeidsvoorwaarden
Van vakbonden moeten de meeste IT'ers weinig hebben. Als goed geschoolde professionals voeren ze liever hun eigen onderhandelingen. Dat is door de continu krappe markt ook niet zo moeilijk. De IT betaalt behoorlijk en biedt een hoge baanzekerheid. Het doorgaans ruime aanbod aan opleidingen vormt een aantrekkelijk deel van de beloning.
Verder regelen werknemers maatwerk voor zichzelf via het zogenoemde cafetariamodel: wel een auto maar minder vakantiedagen - of juist andersom. Een dag thuiswerken, of 's avonds werken en overdag eerder vrij. Er is een waaier aan mogelijkheden. Gevolg is wel dat werk en privé voor een IT'er flink door elkaar kunnen lopen. Dat is niet per se erg, zegt Machiel de Rooij van ICT Office, want ‘voor veel IT'ers is hun vak een way of live.'
Functies in de IT
Hieronder vind je een lijst met veelvoorkomende functies in de IT. Klik op de functie voor een korte omschrijving.
Dit artikel is tot stand gekomen met dank aan brancheorganisatie ICT Office en IT vakblad Computable
Meer lezen
Ons zusterblad Computable brengt jaarlijks een aantal gidsen uit voor IT-specialisten. Die kun je ook online lezen.
Wellicht ook interessant:
Meer artikelen in de rubriek 'ICT'
Reageer, print of deel dit artikel
|