Vijf vragen over thuiswerken in de wet
Auteur: Daphne van Paassen
|
22-09-2009
|
 Mail dit artikel
43 procent van de werknemers mag niet thuiswerken, blijkt uit onderzoek van GroenLinks onder 749 mensen met een kantoorbaan. Tweede Kamerlid Ineke van Gent (GL) wil daarom een wettelijk recht op één dag telewerken per week.
1. Waarom zou je het wettelijk regelen; het aantal telewerkers groeit toch?
Sinds 1998 groeit het aantal mensen dat af en toe thuiswerkt met een paar procent per jaar, blijkt uit de jaarlijkse ICT Barometer van consultancybureau Ernst & Young. Dit jaar was er voor het eerst een kleine (en waarschijnlijk tijdelijke) daling te zien van vier procentpunt (van 51 procent vorig jaar naar 47 in 2009). Reden is vermoedelijk de crisis: werknemers willen niet onzichtbaar zijn en werkgevers hebben meer behoefte aan controle.
2. Waarom werken vooral hoogopgeleide mannen thuis - is dat omdat die ‘goedgebekt' zijn, zoals Van Gent beweert?
Dat is onwaarschijnlijk. Het werk van hoogopgeleiden is minder afhankelijk van plaats en tijd - waardoor het niet uitmaakt waar iemand zit te werken. Dat meer mannen telewerken dan vrouwen komt vermoedelijk doordat de meerderheid van de vrouwen in deeltijd werkt. Je gaat van een werkweek van drie dagen niet nog eens een dag thuiswerken.
Vrouwen zijn bovendien oververtegenwoordigd in sectoren waar thuiswerken lastiger is (zorg, onderwijs). Overigens kan ook in die sectoren meer vanuit huis gewerkt worden dan nu het geval is, denkt Joop Schippers, hoogleraar arbeid- en emancipatie-economie aan de Universiteit Utrecht.
‘Tachtig tot negentig procent van de werknemers zou een deel van het werk thuis kunnen doen: verpleegkundigen hoeven een patiëntendossier bijvoorbeeld niet per se in het ziekenhuis bij te werken.' Werkgevers moeten gewoon anders naar arbeid gaan kijken, vindt ook FNV Bondgenoten. Maar werkgevers zijn huiverig, merkt de bond tijdens cao-onderhandelingen.
3. Waarom zijn werkgevers huiverig?
Veel werkgevers sturen nog op aanwezigheid en niet op ‘output'. Als werknemers echter precies weten wat ze wanneer gepresteerd moeten hebben, maakt het voor de werkgever niet uit waar iemand die prestatie gaat zitten leveren. Er zijn nog maar weinig bedrijven waar werknemers zo vrij zijn (Achmea, HP, Interpolis, Microsoft, en de Rabobank).
4. Helpt het werknemers wel aan een betere werk-privébalans?
Niet in de zin dat ze daardoor minder gaan werken: thuiswerken leidt tot meer overwerk, bleek uit promotieonderzoek van Patricia van Echteld van het Sociaal en Cultureel Planbureau. Om te beginnen doordat er geen scheiding is tussen werk en privé, maar ook doordat de betreffende bedrijven op output sturen: de werknemer is ervoor verantwoordelijk dat hij zijn deadlines en targets haalt - ook als hij ziek, zwak of misselijk is.
Dat werknemers zeggen dat ze thuis productiever zijn, heeft voor een belangrijk deel hiermee te maken: ze werken meer uren, blijkt uit het onderzoek van Van Echteld. Bovendien laten ze allerlei ‘bijzaken' zoals de telefoon beantwoorden en brainstormen aan hun collega's op kantoor over. Aan de andere kant geeft telewerken werknemers de vrijheid om hun kinderen naar school te brengen of met ze naar zwemles te gaan en 's avonds nog een paar uurtjes te werken. Die vrijheid weegt op tegen het overwerk, vinden werknemers.
5. Gaan werknemers het recht op thuiswerken wel voor een rechter uitvechten?
Dat zit er niet in. Het recht op deeltijdwerk werd in 2001 ingevoerd met de Wet aanpassing arbeidsduur. Een jaar later hadden slechts vier vrouwen een rechtszaak aangespannen om minder te mogen werken. Wie zijn recht in de rechtszaal moet bevechten, krijgt immers al snel te maken met een verziekte arbeidsverhouding en mogelijk ontslag. Volgens arbeidsrechtadvocaat Diana Simons kan thuiswerken beter via cao-afspraken worden geregeld. ‘Met een wettelijke regeling ga je als wetgever toch op de stoel van de werkgever zitten. En vaak zal het werk thuiswerken niet toelaten.'
Wel zouden werknemers die een aanvraag indienen bij hun werkgever, sterker staan als er een wettelijke regeling zou zijn. Wat Schippers betreft komt de wet toch te vroeg: ‘Toen de wet op deeltijd werd ingevoerd, had tachtig procent van de bedrijven daar al afspraken over gemaakt in de cao's. Dat is nu absoluut niet het geval. De meeste bedrijven zijn helemaal niet klaar voor telewerken op grote schaal. Ze hebben bijvoorbeeld niet geregeld hoe je mensen betrokken houdt bij het bedrijf en bij de collega's.'
Fotografie: Gerard Til / Hh
Wellicht ook interessant:
Meer artikelen in de rubriek
'Het nieuwe werken'
Reageer, print of deel dit artikel
|
|
