Wie wil nog voor een baas werken?
Auteur: Daphne van Paassen
|
03-09-2009
| Reacties: 2
|
 Mail dit artikel
De nieuwe yup is een CHIP: een self-Conscious Happy Independent Professional, die niet alleen een glansrijke carriere nastreeft, maar vooral zijn eigen geluk. Bedenker Steve Sichtman (37) werd er zelf ook een.
Het wás zo'n goed verhaal. Tenminste, tot de kredietcrisis uitbrak. Werknemers hebben geen zin meer om voor een baas te werken. Waarom zou je in loondienst blijven als het werk niet aan te slepen is, je met dezelfde werkzaamheden meer kunt verdienen en ook nog eens de vrijheid hebt om je eigen tijd in te delen? Sinds 2003 verdrievoudigde het aantal startende ondernemers. Vakbond FNV verwacht bovendien dat het aantal zzp'ers de komende jaren nog veel harder zal groeien, van ongeveer 250 duizend nu tot een miljoen. Het zal de verhoudingen tussen werknemers en bedrijven veranderen, denkt Sichtman. In zijn boek De Blue Chip manager probeert hij de nieuwe werknemer te typeren. De boektitel slaat op blue chips, de hoogste fiches in het casino, en een term waarmee recruiters in de Verenigde Staten talentvolle werknemers aanduiden.
Als partner bij Boer & Croon, waar Sichtman onder meer leiding gaf aan de interim-managementtak InterMaat, had hij ze steeds vaker aan zijn bureau: jonge ambitieuze professionals die goed waren, hard wilden werken, maar hun carrière niet zaligmakend vonden. Ze hadden een mooi huis, een auto, gingen twee keer per jaar op vakantie en kregen op een gegeven moment het gevoel: moet ik nu echt nog hoger op de carrièreladder? Nog meer gaan verdienen? Nog beter worden in mijn vak? Is dat werkelijk waar het om gaat?
‘Ik kreeg het gevoel dat de top van de piramide van Maslow - zelfontplooiing - helemaal niet de echte top was. De behoefte die ontstaat als aan alle levensbehoeften is voldaan, is een bijna holistisch verlangen om deel uit te maken van een geheel. Vandaar die nadruk van de jonge generatie op balans tussen werk en privé, op idealisme en spiritualiteit. Ze willen als compleet mens gelukkig zijn, niet alleen als werkend mens.' In zijn vers ingerichte kantoor, gelegen in een groene villawijk van Baarn, noemt hij het voorbeeld van een vriend, ‘een supertalent', oud-McKinseyaan, die na een paar jaar keihard werken voor een jaar met zijn gezin naar Soedan is vertrokken om daar scholen te bouwen.
De hang naar onafhankelijkheid en je deel voelen van het geheel, is volgens Sichtman mogelijk een reactie op de verandering binnen bedrijven die steeds meer volgens het Angelsaksische model zijn georganiseerd. De bedrijfscultuur is harder geworden. Organisaties moeten concurreren op wereldniveau en bekommeren zich minder om hun werknemers. ‘Het ene jaar moet alles geoutsourced worden, vallen er ontslagen; het andere jaar moet alles weer geïntegreerd. De baan voor het leven bestaat niet meer. Een vast contract geeft helemaal geen vastigheid: één reorganisatie en je ligt er net zo makkelijk weer uit. Het is een schijnzekerheid. Werkgevers zijn disloyaal geworden naar hun werknemers. En die werknemers reageren daarop door voor zichzelf te kiezen. Door hun eigen continuïteit te creëren via een eigen bedrijf. Maar ook door hun werk niet meer allesoverheersend belangrijk te maken.'
Tibetaanse monnik
Dat laatste geldt ook voor Sichtman zelf. Eens per jaar gaat hij in retraite bij de Tibetaanse monnik Lama Lobsang om zichzelf te dwingen tot contemplatie. ‘We beklimmen bergen, mediteren en discussiëren over thema's als compassie en geluk.'
Die interesse voor spiritualiteit komt allereerst voort uit zijn opvoeding - ‘Wij Surinamers zijn vertrouwder met natuurkrachten en hechten bijvoorbeeld veel meer belang aan intuïtie.' Maar hij is zich ook meer met spiritualiteit gaan bezighouden omdat hij, opgeleid als accountant en bedrijfskundige, op heel jonge leeftijd - 29 jaar - partner werd bij Boer & Croon. ‘Ik dacht: "Het komt dan niet meer aan op de kennis in het koppie, maar op de persoon die je bent en de interactie met andere mensen." Met mijn zwarte Surinaamse verschijning ben ik natuurlijk al zo duidelijk anders in de meeste boardrooms.' Hij ging om zijn zelfinzicht te vergoten psychodynamica studeren, zich spiritueel scholen en zich daarnaast inzetten voor de wereld om hem heen.
Zo is hij voorzitter van de commissie die microkredieten verstrekt in Amsterdam Zuid-Oost en zit hij in de Raad van Toezicht van Amref Flying Doctors. ‘Eens per jaar gaan we naar Afrika op werkbezoek. Mijn jaarlijkse portie tegengif. Als ik dan rondloop over de plasticzakjes met menselijke uitwerpselen in de straten van Kiburu in Kenia, maakt dat wel dat ik de kredietcrisis relativeer. Flying toilets noemt men ze daar, die zakjes: iemand doet zijn behoefte erin en werpt het uit het raam. Het aanleggen van openbare toiletten en verharde wegen is dan veel belangrijker dan wel of geen bonus krijgen bij thuiskomst in Nederland. Ik sta door die reizen relaxter in het leven. Stel vaker vragen als: "Waarom moet iets nu, waarom zoveel?" Ik voel me een completer mens.'
Hij denkt dat steeds meer jongeren op die manier in het leven staan en daardoor zullen kiezen voor een leven als zzp'er. ‘Ik denk dat bedrijven er rekening mee moeten houden dat straks dertig tot 35 procent uit tijdelijke krachten bestaat. Daar kleven ook nadelen aan. Kennisintensieve bedrijven als Shell bijvoorbeeld hebben mensen in dienst die al vijftien jaar bij het bedrijf werken. Die expertise vang je niet op met mensen die jobhoppend een jaartje een klus komen doen, dan op wereldreis moeten en daarna weer eens iets totaal anders willen.'
Crisis
De crisis heeft de groeiende behoefte aan zelfstandigheid onder werknemers niet veranderd, denkt Sichtman. ‘De inschrijvingen bij de Kamer van Koophandel laten geen daling zien.' Dat kan natuurlijk komen doordat ontslagen werknemers geen baan kunnen vinden en dan maar voor zichzelf beginnen, maar uit enquêtes van de Kamer van Koophandel blijkt dat mensen het een ‘blessing' vinden, die stap. ‘Ze beschouwen het ontslag als het zetje dat ze nodig hadden om te doen wat ze eigenlijk wilden doen.'
Bij Boer & Croon namen ze de verzelfstandiging van de werknemer zeer serieus. Om een graantje mee te pikken van deze ontwikkeling, bedacht Sichtman ‘Blue Carpet', een community voor zelfstandigen, die allerlei diensten aangeboden zouden krijgen zoals verzekeringen, leaseauto's, kinderopvang, acquisitie en bijscholing.
De crisis had echter wel invloed op het vertrouwen van Sichtmans werkgever. Een paar maanden terug trokken ze hun handen af van Blue Carpet. ‘Ze wilden, begrijpelijk, terug naar de kernactiviteiten. Maar ik had mijn hart verpand aan Blue Carpet. Ik geloof erin.' Hij ging zelfstandig verder en werd zo zelf een ‘chippie'. Een chippie met ongeveer duizend collega-chips in de Blue Carpet-community (duizend euro lidmaatschapsgeld per jaar). Waarmee ze ook eigenaar zijn, want Blue Carpet is natuurlijk, heel 2009, een coöperatie. ‘Bedrijven hebben te veel macht. Ik zie deze zzp-ontwikkeling als een vorm van power to the people.
Wellicht ook interessant:
Meer artikelen in de rubriek
'Het nieuwe werken'
Reageer, print of deel dit artikel
Reacties op dit artikel:
Maarten | 3 september 2009 (17:20)
Zoals Steve echter zegt: loyaliteit is een tweezijdig concept, dat door werkgevers zelf in de ban gedaan is. Logisch dat velen, zoals ikzelf, voor zichzelf gaan werken. In sommige bedrijven heeft men moeite een houding aan te nemen tegenover een zelfstandig professional. Ze zien wel toegevoegde waarde, maar de relatie is anders.
Een bedrijf of manager heeft ten opzichte van een zelfstandige minder middelen om te manipuleren of intimideren. Hiermee ontstaat een veel zuiverdere relatie tussen inspanning, resultaat en vergoeding.
Mijns inziens zijn zelfstandigen veelal intrinsiek gemotiveerd voor 'de goede zaak'. Veel vaste werknemers verspillen de helft van hun tijd aan politiek gemanouvreer (zoals het bijwonen van nutteloze vergaderingen), omdat dit in veel bedrijven nu eenmaal nodig is om jezelf staande te houden.
Raimond | 9 september 2009 (19:08)
Helemaal met je eens.
Ben daarom begonnen met een website over zelfkennis.
Heb alles gedaan voor een carrière maar zag dat ondernemers om mij heen met wie ik in aanraking kwam genoeg geld hadden om nooit meer te werken maar nog meer problemen hadden door deze carrière zucht.
Vrouw verlaten, scheiding, arrogantie, hebzucht ... kortom ... ego.
Geluk is nummer 1 in alles wat ik doe.
Carrière moet daar invallen.
Werk is juist ontzettend leuk als het je gelukkig maakt.
CHIP: een self-Conscious Happy Independent Professional is een fantastische naam.
Om te houden. Zal proberen om er ook een stukje over te schrijven.
|
