Do's en don'ts per onderdeel van het assessment

Auteur: Bas Kok | 24-06-2009 | Reacties: 22 | Share/Bookmark Mail dit artikel

E Een assessment bestaat meestal uit vier onderdelen: praktijksimulaties, een intelligentietest, persoonlijkheidsvragen en een interview. Per onderdeel vind je hieronder de belangrijkste do's en don'ts.



Praktijksimulatie (het rollenspel)

Do's

  • Stel jezelf bij een gesprekssimulatie behalve een inhoudelijk doel ook een relatiedoel (bijvoorbeeld constructieve gesprekssfeer, motiveren).
  • Sta open voor andere standpunten zonder dat dit betekent dat je toegeeft.
  • Doe zoals je in het echt ook zou doen: maak er geen toneelstuk van.
  • Doe in een eventuele groepsdiscussie actief mee zonder dominant te worden.
  • Oefen: houd thuis (voor de videocamera) een presentatie en organiseer met vrienden of collega's een assessment work-out.

Don'ts

  • Gebruik geen spitse vondsten en listigheden die de tegenspeler klem zetten. Bijvoorbeeld: 'Je hebt me in de lift gisteren toch gezegd dat je wel wilt overwerken?"
  • Bemachtig in de groepsdiscussie niet krampachtig de rol van voorzitter om te laten zien dat jij de leider bent.
  • Vraag na afloop niet hoe de assessoren je beoordelen.
  • Houd in discussies niet krampachtig vast aan je standpunten of advies.
  • Dek jezelf niet in. ‘In het echt neem ik meer tijd voor zo'n gesprek en zou het heel anders gelopen zijn.' De assessor zal zich hier weinig van aantrekken.

Intelligentietest

Do's

  • Oefen met de algemene denkregels en oplossingsstrategieën van intelligentietests. In het boek Assessment doen (Kok en De Jongh, 2004) wordt dit beschreven op pagina 129 tot en met 142.
  • Oefen met de meest voorkomende tests, zoals verbale analogieen, figurenreeksen en syllogismen.
  • Fris basiskennis op het gebied van taalvaardigheid en rekenvaardigheid op als deze is weggezakt en relevant is voor de functie.
  • Lees de instructie goed voordat je aan de test begint.

Don'ts

  • Blijf niet te lang steken bij één opgave die je niet snapt.
  • Laat je in de laatste minuut niet verleiden om blind te gokken op meerkeuzevragen.
  • Ga geen discussie aan met de psycholoog over de relevantie van intelligentietests voor hoger opgeleiden.
  • Wik en weeg niet te lang bij opgaven.

Persoonlijkheidsvragen

Do's

  • Neem uitsluitend jezelf als uitgangspunt bij het beantwoorden van alle vragen.
  • Pieker niet te lang over je antwoord, maar laat de vraag wel tot je doordringen.
  • Neem voor het beantwoorden van de vragen bij voorkeur situaties van de afgelopen twee jaar in gedachten.
  • Laat eventuele negatieve incidenten en periodes uit een ver verleden of recente voorvallen niet te zwaar doorklinken in je antwoorden.
  • Bij een verschil tussen werk en privé: kies voor je ‘werkpersoonlijkheid'
Don'ts

  • Bedenk niet bij elke vraag wat het slimste antwoord is. Dat wekt de indruk dat je een rooskleurig beeld van je geschiktheid wilt creëren.
  • Scoor niet strategisch alles op gemiddeld omdat er dan hopelijk een profiel uitrolt waar niets mis mee is.
  • Zie de persoonlijkheidsvragenlijst niet als een uitlaatklep waarin je je gevoelens de vrije loop moet laten.

Interview

Do's  

  • Gedraag je in het eerste contact zoals je altijd doet.
  • Let op je houding: ga rechtop zitten en sta open voor het gesprek.
  • Ga adequaat in op vragen: vertel relevante zaken en wees bondig maar niet kortaf. Dus geen vragen omzeilen waarop je jouw echte antwoord ongunstig vindt. Als je bijvoorbeeld geen echte leidinggevende ervaring hebt, kun je dit gewoon vertellen. Vervolgens kun je aangeven welke ervaring er wel in de buurt komt.
  • Zie het interview als een dialoog waarbij je de interviewer helpt aan optimale informatie over jouw persoon.
  • Vraag om verduidelijking als je een vraag niet begrijpt.
Don'ts

  • Geef niet geforceerd een ferme handdruk.
  • Probeer er geen ronkend verkoopgesprek van te maken met jouw cv als belangrijkste verkoopdocument.
  • Dek je niet bij voorbaat in tegen een negatieve uitkomst door te verzinnen dat je slecht hebt geslapen en je mogelijk niet goed kunt concentreren.
  • Probeer het interview niet te controleren door veel aan het woord te zijn.
  • Geef antwoord op de vraag. Wie vragen omzeilt, laat daardoor belangrijke vragen van de werkgever onbeantwoord.
Wellicht ook interessant:
Meer artikelen in de rubriek
'Bereid je voor op het assessment'

Reageer, print of deel dit artikel

  • Reageer (22)
  • Print
  • Share/Bookmark Mail dit artikel
Reacties op dit artikel:
Wouter | 9 april 2010 (16:50)

Geen grotere onzin als assessment, nog steeds spijt dat ik heb deelgenomen.

Fidel | 9 april 2010 (22:33)

heb je dan slecht gescoord?

Peter | 9 april 2010 (22:56)

Kort samengevat: wees gewoon jezelf! Ik kan me slecht voorstellen dat iemand daar het het boek Assessment doen (Kok en De Jongh, 2004) van pagina 1 tot en met 224 voor nodig heeft.

Een assessment probeert naar boven te halen hoe jij bent, hoe je acteert, et cetera. Niet om je er in te luizen. Wat is de zin om dat uit een boekje te leren? Als ik voor een functie van kok solliciteer heeft het ook geen zin als ik eerst een kookboek lees. Men wil gewoon weten of ik kan koken.

Waar ik me steeds meer over verbaas is het feit dat om samen te kunnen werken (een dienstverband aangaan) men blijkbaar eerst samen in de arena moet staan om zichzelf te verdedigen (een assessment). En literatuur als bovengenoemd lijkt (ik heb het boek niet gelezen) dit aan te wakkeren. "Wat te doen om die assessor te vriend te houden".

Een vraag aan Bas: is er ooit onderzoek gedaan naar de effectiviteit van dit soort assessments? Is het bedrijf wat een totaal onpersoonlijk rapport van een extern bureau beoordeelt beter in het selecteren en vasthouden van mensen dan een gedreven afdelingshoofd die op zijn eigen gevoel en dat van zijn HR medewerker afgaat?
(en ja, ik ben bevooroordeeld, maar ik laat me graag overtuigen)

virene | 12 april 2010 (9:15)

…and how about this:

dezelfde tijd voor een bedrijf - met een paar toekomstige collega’s, assessment gedaan (en ook het intelligentietest and de interview), de baan gekregen,
maar daarna het duurde allen maar een paar maanden
(met een echt goede salaries and niet te veel doen: ik ben depressief…ik heb migraine dus thuis blijven
…ik moet eerst een betje aanpassen….)
en ze hebben al gesloten dat het bedrijf/ baan niet voor hun was and naar en andere baan zoeken …

Is de assessment ook relevant?
Ben ik goed voor een werkgever ook als de werkgever niet goed voor me is?
Or is misschien en andere tip assessment nodig ?

Ronald | 11 oktober 2010 (12:50)

Zie een assessment als een cadootje en iets leuks; je leert er altijd wat van over jezelf!

Wout | 11 oktober 2010 (13:27)

Ik heb inmiddels redelijk wat assessment testen gehad, mij hebben ze zover dat ik er nooit meer aan wil meewerken. Die superioriteit die uitgestraald wordt door die nep-psychologen, vreselijk. Daarnaast slaan die testen nergens op, een grote onzin en erg vermoeiend. Het ergste is dat opdrachtgevers zich achter die testen verschuilen zodat ze hun verantwoordelijkheid kunnen afschuiven als het toch fout uitpakt met een werknemer.

Allison | 11 oktober 2010 (14:03)

Ben het eens dat je het als een kadootje moet zien. Het heeft idd geen zin om je al te druk te maken. Wees gewoon lekker jezelf. En sta open om iets over jezelf te leren.

Toch heb ik ook serieus mijn twijfels of hierdoor een beter wervingsbeleid ontstaat. Is hier al onderzoek naar gedaan?

CB | 11 oktober 2010 (14:43)

Ik heb veel met assessments te maken gehad, heb ze ook afgenomen en gescoord. Mijn mening is niet onverdeeld positief. Vooral het bepalen op welke punten iemand beoordeeld wordt laat nogal eens te wensen over. Daarnaast is een probleem dat de uitkomst van een assessment voor een groot gedeelte bepaald wordt door iemand zijn eigen beeld van zichzelf.
Wanneer je toch aan een assessment moet meedoen dan sluit ik me voor een groot gedeelte aan bij de hierboven gegeven tips met een paar nuanceringen:
Wees je bewust van het feit dat veel mensen een gunstiger beeld van zichzelf zullen neerzetten (vooral sales mensen), probeer je dus in ieder geval niet te "undersellen";
Oefen tevoren ook persoonlijkheidsvragenlijsten;
Nogmaals: niet gokken! in de meeste testen betekent een fout antwoord puntenaftrek, laat liever een vraag open en ga door naar de volgende;
Bij het interview: ga er niet vanuit dat de interviewer je erin probeert te laten lopen, er is niet een “goed” of een “slecht” antwoord op een vraag, denk niet teveel door.

JanM | 11 oktober 2010 (15:28)

Noooooit aan meedoen. Een aangekondigd assessment is voor mij bij voorbaat reden om niet te solliciteren: their loss.
Je laat toch ook geen MRI-scan doen ten behoeve van een potentiele werkgever, of je pis bekijken. Beiden zijn even effectief in het voorspellen van succes in een bepaalde functie, en even invasief in de persoonlijke levenssfeer.

Invited | 11 oktober 2010 (16:26)

..een hoop reacties die melden nooit mee te moeten doen aan assessments...
Mijns inziens een teken van angst.
Als jij die éne baan écht graag wilt hebben maar er zit wel een assessment aan vast weet ik zeker dat je niet over potjes pis begint te praten.
Get yourself together, lees je in zodat je weet wat je te wachten staat en laat zien wat je in huis hebt. Succes and go get that job!

Sacha | 11 oktober 2010 (16:56)

Heb ook alleen negatieve ervaringen met assessments. Als je de rapporten naast elkaar legt, dan denk je bij jezelf 'gaat dit over dezelfde mens?' Ik ben helemaal niet van het geven van vermoedelijk gewenste antwoorden, omdat ik geloof dat je daar uiteindelijk alleen jezelf en een potentiele werkgever mee hebt. Waar dus die verschillen vandaan komen, is mij een raadsel.

In één van de reacties lees ik dat er is ingecalculeerd dat de meeste mensen een te gunstig beeld hebben van zichzelf. Nu ben ik iemand die zichzelf juist eerder onder- dan overschat (en dit is gebaseerd op feedback uit mijn omgeving), met als gevolg dat ik altijd minder rooskleurig uit een assessment kom. Voor alle functies waarvoor ik een assessement heb gedaan, was ik al helemaal door de procedure. Het assessment was slechts een 'formaliteit'. In alle gevallen heb ik de baan niet gekregen door dat assessement, waarin kennelijk geen correcties en controlevragen zitten voor mensen, zoals ik.

hchrist | 11 oktober 2010 (18:52)

Ik heb als werkgever vaak assessments laten afnemen bij (nieuwe) medewerkers, zowel voor aanname, carriereontwikkeling of loopbaanbepaling.

Zeker bij aanname assessments merk ik wel eens van die negatieve reacties. Ik meen dat je eigen oordeel als manager en het gesprek en, zo je wilt, je intuitie SAMEN met het resultaat van het assessment beoordeeld moeten worden. Ik ken veel managers die iemand afwijzen na een goed gesprek, goede voorbereiding enz. en dan toch iemand niet aannemen omdat het assessment niet goed uitpakte. Dat is jammer. Een assessment is één van de vele middelen voor de beoordeling, gebruik het dan ook als zodanig en niet als enige middel.

Vincent | 11 oktober 2010 (20:46)

Heb zelf een aantal assessments ondergaan, en kon mij altijd vinden in de uitkomsten. Ik werk zelf als recruiter, maar heb arbeids- en organisatiepsychologie gestudeerd en ken de assessment wereld een beetje.

Men vraagt hierboven om onderzoeken om de validiteit van assessments te bewijzen. Maar laat ik eens omdraaien: waarom zou het zijn dat je op basis van één of twee interviews mensen zo goed kunt inschatten dat je kunt beoordelen of ze het goed zullen doen? Dat is toch net zo goed een momentopname en een situatie waarbij de beter gebekten en de sociaal handiger mensen het beter doen, of ben ik nou gek?

Een assessment biedt een veel grotere voorspellende waarde dan puur één interview. Vooral de intelligentietests zijn hierin van belangrijke waarde. Onderzoek heeft dit aangetoond.
Het is daarom een goede aanvulling in het wervingsproces!


Bianca | 11 oktober 2010 (22:30)

Iets wat ik niet snap is dat voor consultatiegesprekken en assessments de meest gegeven tip is: blijf vooral jezelf. Ga niet iemand spelen die je niet bent. Mocht je de baan krijgen, dan gaat dat je op gegeven moment toch opbreken.
Waarom wordt dan van alle kanten allerlei tips gegeven over hoe je het beter kunt doen?

Even afgezien van wat goede tips (kleding in orde, bereid je voor, beantwoord vragen volgens de STAR methode), worden er niet over het algemeen trucjes aangeboden om te slagen?
Neem nou het oefenen van de intelligentietests. Het is bewezen dat als je die testen oefent, je er beter in scoort. Toont dat nu aan voor de toekomstige werkgever dat persoon A beter is dan persoon B, of dat persoon A heeft geoefend dat hij vormen zodanig moet draaien voor het juiste antwoord?

Gaat het niet op een gegeven moment om wie kan het spelletje het beste spelen? Is het niet ontzettend jammer dat diegenen die de beste spelers zijn wellicht toch niet de beste voor de functie zijn uit de groep sollicitanten?

Adri | 12 oktober 2010 (1:21)

Een assessment laat wel meer van een persoon zien dan wat er uit een gesprek komt. Het rollenspel is zeker nuttig. Maar de persoonlijkheids en intelligentie testen moeten wel met een korrel zout genomen worden.

Ook hier hebben we wisselende ervaring met de uitkomsten en interpretaties van een bekend assessment center, daarom zijn we ermee gestopt. Twee extra gespreksronden met rollenspel binnen ons bedrijf zijn een beter alternatief en kostenbesparend bovendien!

Tim | 12 oktober 2010 (10:03)

Ik deed een keer mee met een assessment terwijl ik al een andere baan had aangenomen. En zo zat ik dus vrij relax mee te doen met het rollenspel terwijl de psycholoog heel druk aantekeningen aan het maken was. Als geintje vroeg ik toen aan hem op een sarcastisch toontje; "En? Doe ik het goed?". Waarop hij in het rapport schreef "Tim zoekt bevestiging buiten zichzelf" en meer woorden van gelijke strekking. Zo wordt in het rapport je persoonlijkheid geschetst aan de hand van een niet begrepen geintje. Met mijn opmerking "Je merkt wel dat psychologie geen echte wetenschap is"had ik die vent vervolgens echt goed op de kast... Kortom.... ik heb erg gelachen! (en raar maar waar ook nog de baan aangeboden gekregen)

Maarten | 12 oktober 2010 (11:17)

Een assessment is niet zwart-wit. Belangrijk onderdeel van een goed assessment is het bijhorende interview. Testresultaten zeggen niets zonder mondelinge toevoeging van de kandidaat. Herken je jezelf niet in een van de uitkomsten, bespreek dit dan met de persoon die het assessment afneemt. Stel vragen en geef antwoorden, zoek naar de nuances. Stap er serieus in alleen dan heeft het toegevoegde waarde voor jezelf en je (nieuwe) werkgever.
Iemand met de juiste motivatie en een degelijke kennis en ervaring kan ook met een 'slecht' assessment een goede kandidaat/werknemer zijn. In zo'n situatie kan een assessment vaak wel inzicht geven in wat bijvoorbeeld de juiste begeleiding voor zo'n werknemer is.

Ga je rare antwoorden geven, gekke dingen roepen of overal maar ja-en-amen op zeggen terwijl je het niet herkent? Tja, wat zegt dat dan over jouw gedrag in de praktijk? Hoe serieus ga je dan om met adviezen van managers of collega's? Kun jij je verplaatsen in een ander? Als het je even te moeilijk wordt, loop je er dan ook gewoon voor weg? Neem jij het heft in eigen handen of waai je met alle winden mee? Heerlijke discussies zijn dit.

Invited | 12 oktober 2010 (22:54)

@Vincent,
Je spreekt over zaken die door onderzoek zijn aangetoond.
Gezien de discussie die hier gaande is denk ik dat we een enorme toegevoegde waarde vinden in een rapport of onderzoek naar de voorspellende waarde.

Wie weet er een recent en onafhankelijk rapport te vinden?

Ferdinand De La Soie | 13 oktober 2010 (11:28)

Bianca, dat men zijn score op een IQ-test kan verbeteren door van tevoren te oefenen en het dan alsnog vertikt om te oefenen is een overduidelijk vertoon van incompetentie. Op die manier beantwoordt de IQ-test voor hoogopgeleiden alsnog aan zijn doel.

Femke | 15 oktober 2010 (14:57)

Wat ik merk uit bovenstaande reacties, is dat juist de combinatie van de verschillende aspecten uit het assessment, mogelijk een compleet beeld van iemand kunnen geven (of je het nu wel of niet eens bent met de methode).

Mijn werkgever organiseert binnenkort onder het volledig personeel assessments om te kunnen reorganiseren. OR en vakbonden zijn zo goed als akkoord. Nu wordt er voor gekozen hier alleen in mee te nemen een persoonlijkheidsvragenlijst en een feedback van je leidinnggevende. Geen ruimte dus voor een deelnemer om mondeling nog e.e.a. te verhelderen.

Gezien eerdere reacties baart me dat toch wel zorgen. In hoeverre kan iemand dan een compleet en reëel beeld van je krijgen?

Marco | 19 oktober 2010 (23:13)

Ik heb zelf aan meerdere assessments mee gedaan. Ik kwam daar altijd wel goed doorheen en herkende mezelf in de resultaten. Inderdaad is dat zeer waardevol, als je een spiegel wordt voorgehouden over je persoonlijkheid.

Wel is het zo dat de eerste keer ik geen idee had wat nou de bedoeling was (o.a. bij het rollenspel) en wat er van je verwacht wordt. Automatisch heb ik de situatie aangepakt alsof het werkelijkheid was. En dat is de beste manier. Toch is het dus goed om wat tips en trucs te krijgen voordat je de eerste keer naar een assessment gaat. Zodat je weet wat de bedoeling is.

Ook zijn er mensen (dat zie je ook terug in de reacties) die allergisch zijn voor psychologen en dus ook voor assessments. Die scoren dus veel lager op deze tests, omdat ze zich eigenlijk niet prijs willen geven, bang zijn "dat er iemand in hun hoofd kruipt". Bij die mensen zal een assessment dus nadelig zijn, want de kans is groot dat ze baan dus niet krijgen.

Ken | 17 november 2010 (9:02)

Ik heb (moest) als afdelingshoofd in mijn vorige baan een assessment test laten afnemen van toekomstige werknemers die door de eerste selectie waren doorgekomen. De test werd afgenomen door een van de grootste en destijds zogenaamd "beste". bureaus. Met de kandidaten die door de test waren gekomen werd alvorens een arbeidcontract aan te gaan een 2 daagse cursus op de hei georganiseerd. Door veel drankgebruik en meeloperij etc werden 's avonds veel vernielingen aan het inventaris van het hotel aangericht. Gevolg geen arbeidscontract en geen assesments meer. Gewoon een gezonde beoordeling door de toekomstige werkgever. Ik hecht daarom geen waarde aan assesments. Ik heb liever een klootzak met hart voor het bedrijf waar ik op kan rekenen dan een gladjanus doe doet alsof.

Het kan enige tijd duren voordat je reactie geplaatst wordt.

Het is de redactie van Intermediair toegestaan om de inhoud van de reactie met naam en toenaam te hergebruiken in de print uitgave van Intermediair.

Reacties worden niet direct op de site geplaatst. De redactie controleert vooraf of de reactie aan een aantal voorwaarden voldoet. Deze voorwaarden zijn:

  • Reacties dienen betrekking te hebben op de inhoud van het betreffende artikel of onderwerp.
  • Reacties mogen geen beledigingen, bedreigingen, al dan niet fictief, aan het adres van de andere sitebezoekers of aan prominente personen bevatten.
  • Uitingen van geweld, racisme, anti-semitisme, het zwartmaken van individuen, groepen of organisaties worden niet getolereerd.
  • De reactie moet kort en bondig zijn (maximaal 1.000 karakters), te lange reacties worden niet geplaatst.
  • Het plaatsen van persoonsgegevens zoals telefoonnummers en adressen in de tekst van de reacties is niet toegestaan.
  • Links naar websites en reclame voor producten en/of diensten worden niet geplaatst.
  • Reacties die volledig in hoofdletters zijn getypt en/of vol staan met uitroeptekens en vraagtekens worden niet geplaatst.
  • Reacties die vol staan met taalfouten worden niet geplaatst.

De redactie behoudt zich het recht voor om reacties aan te passen, in te korten of te verwijderen. De redactie gaat niet in discussie over geplaatste of verwijderde reacties.


Ik ga akkoord met de voorwaarden

Over Bas Kok

Bas Kok is arbeids- en organisatiepsycholoog bij adviesorganisatie LTP in Amstelveen. Hij houdt zich bezig met assessments, loopbaanadvisering, coaching en communicatietraining. In de zomer van 2004 publiceerde hij, samen met collega Ferry de Jongh, het boek Assessment doen; hoe werkt het voor jou? Bas

Zoek in vacatures voor hoogopgeleiden:

Oefen je assessment

Met het gratis online e-assessment kun je de verschillende onderdelen van een assessment oefenen. Je krijgt direct een rapport met de uitslag.