Zo lap je een versleten baan weer op
Hoe houd je het leuk als je niet wegkunt
Auteur: Daphne van Paassen
|
22-10-2009
| Reacties: 1
|
 Mail dit artikel
Bijna twee op de tien hoogopgeleiden hunkeren naar nieuwe uitdagingen in het werk. Bijna vijf op de tien een beetje. Maar bijna niemand durft op zoek te gaan naar een andere baan. Hoe houd je het leuk als je niet weg kunt?
Zodra de markt weer iets aantrekt is hij weg. Zoveel is zeker. Fabian Weert (42), adviseur bij de overheid, weet niet hoe hij zijn dagen moet doorkomen. Hij heeft een baas die geen enkele organisatiesensitiviteit - ‘of hoe je het ook noemen wilt' - heeft, waardoor deze niets voor elkaar krijgt in de hogere echelons. Weert kan strategische plannen verzinnen wat hij wil (want dat is zijn werk), ze komen er toch niet door. Wat hij doet is zinloos. Wat hij voelt is nutteloosheid. Onder andere omstandigheden was Weert allang opgestapt. Maar ja, de crisis...
Joost Franken (41), ontwerper van financiële software, moet binnenkort zijn tienjarig jubileum bij de zaak vieren. Hij ziet er als een berg tegenop. Ook hij wil weg. Vóór de crisis had hij de hoop een nieuwe consultancytak onder zich te krijgen, maar de eigenaar van zijn bedrijf wil nu niets nieuws opzetten. Hij wil sowieso niet veel veranderen: het loopt toch lekker zo? Franken kan zijn werk doen met ogen dicht. Hij kan geen kant uit met zijn ambities. Maar hij solliciteert... Niet.
Verontschuldigend: ‘Twee kinderen... Een hypotheek...' Dan wil je niet weer beginnen met een jaarcontract.
Klik voor vergroting
Arbeidsmarkt op slot
Zeventien procent van de hoogopgeleiden is echt toe aan een nieuwe stap, blijkt uit onderzoek van Blauw Research in opdracht van Randstad Uitzendbureau. En nog eens 37 procent is er een beetje aan toe. Dat lijkt veel, maar dat percentage schommelt al jaren rond de 55. Wat wel is veranderd, is de arbeidsmarkt. Die zit op slot. Als dat niet zo was en iedereen die maar iets dwars zat naar een half dozijn interessante banen kon jobhoppen, zou één op de zes werknemers meteen vertrokken zijn, zo blijkt uit onderzoek van Intelligence Group. En blijven zitten waar je zit, terwijl je eigenlijk uitgekeken bent op je baan, is dodelijk voor iemands welbevinden.
Op zoek naar flow
Werk is normaliter een probaat middel om je gelukkig te voelen. Een baan geeft het leven structuur, een doel. Wie iets tot stand brengt, ervaart voldoening en zingeving. Mensen functioneren het best als ze taken doen die moeilijk zijn, maar haalbaar. Zijn uitdaging en haalbaarheid in balans, dan levert dat het ultieme werkgeluk op: flow. Flow is de drijvende kracht achter iemands persoonlijke ontwikkeling. Wie een tijd op het topje van zijn kunnen heeft gewerkt, vergroot zijn vaardigheden, waardoor de uitdaging op den duur ophoudt een uitdaging te zijn. De klussen worden langzaamaan weer routine. Maar gedreven door het verlangen naar die aangename flowervaring, zoekt iemand weer een nieuwe uitdaging in het werk en ontwikkelt zich op die manier verder. Als er niets meer te leren valt, is het tijd voor een nieuwe baan.
Dat mondt niet vanzelfsprekend uit in een carrièrestap. Meestal niet zelfs. Mensen blijken veel vaker naar een gelijkwaardige functie over te stappen dan naar een ‘hogere' baan. ‘Maar omdat een nieuwe baan nieuwe taken met zich meebrengt en nieuwe mensen met andere gebruiksaanwijzingen, zorgt een nieuwe baan er vrijwel altijd voor dat mensen weer worden uitgedaagd', zegt Jolet Plomp, coach en schrijver van Werken met plezier. Mensen die van baan veranderen, zijn dan ook tevredener dan mensen die niet veranderen.
Voor verveelde werknemers die niet weg kunnen, is het zaak dingen in het huidige werk te veranderen. Want echte verveling, echte onderbelasting kan net zoveel stress en vermoeidheid veroorzaken als te hard werken.
Hoe lap je een versleten baan weer op?
Klik hier voor een werkschema met tips & tricks
Beïnvloed je werk
De eerste stap naar het leuker maken van je baan is het ongenoegen onder woorden brengen en vervolgens kijken hoe je daar iets in kunt veranderen. ‘Mensen denken dat ze veel minder kunnen beïnvloeden dan daadwerkelijk het geval is', zegt Plomp. Ze begint dan ook altijd met te vragen: ‘Wat mis je en wat had je in die nieuwe baan hopen te vinden als je wel weg had durven gaan? Wat staat je het meest tegen in je huidige baan? Waar moest je bij terugkeer van vakantie het meest aan wennen?'
Als het antwoord gewoon is: ‘Ik heb dit werk nu wel in de vingers, ik wil weer eens iets nieuws', is de oplossing relatief simpel. ‘Je kunt bijvoorbeeld een opleiding gaan volgens die veel van je intellectuele capaciteiten vraagt', zegt Edger Gubbels, loopbaanbegeleider en eigenaar van Edger Gubbels & Partners. ‘Een andere optie waar weinig mensen aan denken is lid worden van de Ondernemingsraad. Je kunt het onder werktijd doen, het kost niets, dus je baas kan er weinig tegenin brengen en je kunt je verdiepen in heel andere zaken. Je bent meer op beleidsmatig vlak bezig en leert het politieke spel spelen.'
Klik voor vergroting
Schrijven, regelen, begeleiden
Plomp adviseert vaak om te vragen naar de mogelijkheid stagiairs of nieuwe medewerkers te begeleiden. ‘Je ontwikkelt didactische vaardigheden, maar het is ook leuk omdat hun frisse blik een beetje besmettelijk is. Opeens denk je: "Wat heb ik eigenlijk een leuk vak!"'
Andere mogelijkheden: gaan schrijven voor het bedrijfsblad, bloggen op de site of zitting nemen in een projectteam voor de verhuizing naar een nieuw bedrijfspand of de invoering van een nieuw automatiseringssysteem. Lief- en leedklussen, het jaarlijkse uitje - allemaal zaken die je erbij kunt doen, die je met andere collega's in contact brengen en waarbij je nieuwe dingen kunt leren. ‘De functioneringsgesprekken komen er weer aan', zegt Plomp, ‘Dat zijn dé momenten om dit soort voorstellen te doen.'
Klik voor vergroting
Vergroot je ja-gebied
Anders wordt het bij een afkeer van het huidige werk. ‘Iedere baan heeft leuke en vervelende kanten', zegt Plomp. ‘Inventariseer wat de leuke taken zijn.' Om te beginnen werkt dat als een soort count your blessings - en dat is een goede methode om meer tevredenheid te kweken.
Proefpersonen die iedere avond drie dingen moesten opschrijven die goed waren gegaan, voelden zich tot zes maanden na het experiment gelukkiger dan de controlegroep. Maar daarnaast zie je daardoor wat je leuk vindt en kun je manieren verzinnen om die taken uit te breiden. ‘Het vergroten van je ja-gebied', noemt Ben Tiggelaar dat in Dromen Durven Doen. Volgens hem zijn mensen vooral gefocust op hun ‘nee-gebied', op problemen en bezwaren, en verandert er daardoor nooit wat. Je moet je dus afvragen: wat is mijn ja-gebied? Waar ben ik goed in? Op welk moment ervaar ik waardering van mensen? Vervolgens bedenk je manieren om die activiteiten uit te breiden.
‘Je kunt eens opperen dat je je expertisegebied zou willen uitbreiden en vragen met welke collega je eens een tijdje mee mag lopen', zegt Gubbels. ‘Voor bedrijven is het ook een pré om mensen in dienst te hebben die meer dan één circusact beheersen.' Bereid je erop voor dat je daarbij soms op weerstand stuit. Zo stelde Franken voor dat hij wellicht ook wat acquisitie- en saleswerk kon gaan doen. ‘Maar daar zat mijn baas helemaal niet op te wachten. Als softwareontwerper wist ik te goed wat onze programma's konden en wat niet. Terwijl hij van een salesjongen verwachtte dat die bij alles riep: "Geen punt! Regelen we! Tuurlijk!"'
Klik voor vergroting
Neem de macht in handen
En ook ieder ander plannetje van hem sloeg dood. Franken werkt sinds kort een dag minder. ‘Ik stort me die vrije dag op het verbouwen van ons huis en het ombouwen van een eend in een cabriolet. En ik zit in allerlei besturen van verenigingen en onderzoek de mogelijkheid om naast mijn werk een eigen administratiekantoor op te zetten - al zou ik dat liever met een partner doen.'
Die activiteiten geven wel voldoening en werken als een buffer tegen de treurigheid op zijn werk.
Als het werk geen enkele mogelijkheid biedt om een nieuwe richting in te slaan, is het inderdaad slim om iets nieuws in je vrije tijd te gaan doen, vinden Plomp en Gubbels. Dat geeft energie en zelfvertrouwen. Ga vrijwilligerswerk doen - er zijn speciale organisaties die specialistische klussen voor professionals bieden. Begin een webshop (lage investeringskosten), volg een fotografiecursus. Fabian Weert stort zich sinds kort in de avonduren op zijn werk als deelraadslid in een grote stad. ‘Het is fijn om ergens wél zaken voor elkaar te krijgen.'
Als mensen ingrijpen in hun situatie, dan ligt de macht weer bij hen. Ze voelen zich minder slachtoffer, minder moe. Weert knapt hoe dan ook op van zijn sollicitatiegesprekken, ook al leveren die niet meer op dan: ‘als het economisch beter gaat, willen we je graag hebben'. ‘Alleen al mijn cv aanpassen en op de site van Intermediair een coachvraag stellen, werkt therapeutisch. Het klinkt raar, maar het geeft me het gevoel dat ik er wat aan kan veranderen. Dat dit niet zo blijft.'
Fabian Weert en Joost Franken heten in werkelijkheid anders
Wellicht ook interessant:
Meer artikelen in de rubriek
'Doorgroeien'
Reageer, print of deel dit artikel
Reacties op dit artikel:
Marlies van der Meer | 22 oktober 2009 (14:19)
Werkschema met versleten-baan signalen en oplossingen is erg praktisch en overzichtelijk. Als loopbaancoach (missie Meer Plezier in je Werk) adviseer ik dezelfde tips, maar ik heb ze nu eindelijk overzichtelijk op 1A4tje. Zal andere coaches op dit praktische werkschema attenderen (via Twitter). Bedankt
|
