Werken gescheiden klassen tegen schooluitval van jongens?

Auteur: Robin Uitham | 22-09-2011 | Reacties: 4 | Share/Bookmark Mail dit artikel

D De Pabo Fontys in Venlo gaat mannelijke en vrouwelijke studenten als experiment gescheiden lesgeven in rekenen en natuur & techniek. Dat moet voorkomen dat jongens vroegtijdig uitvallen. Vijf vragen.



1. Gescheiden klassen, heb ik dat niet eerder gehoord?

Klopt. Eerder pleitte voorzitter Wim Kuiper van de christelijke Besturenraad voor een experiment met gescheiden lesgeven in rekenen en taal. Want: jongens lopen in de puberteit gemiddeld twee jaar achter met de ontwikkeling van hun brein, voerde hij aan. Daarmee zou het onderwijs rekening moeten houden.

2. Doen jongens het echt zoveel slechter?

Al sinds 1995 halen meer meisjes dan jongens hun vwo-diploma; sinds 1999 studeren er meer meisjes dan jongens af in het hoger onderwijs. Meisjes zijn tegenwoordig beter in taal en halen vaker hun diploma. In de eerste leerjaren van het voortgezet onderwijs blijven jongens vaker zitten. Jongens zakken vaker af naar een lager onderwijsniveau, meisjes klimmen juist hogerop. Van de studenten die in 2001 een universitaire studie begonnen, had bijna driekwart van de vrouwen binnen zes jaar een diploma, tegen 60 procent van de mannen, aldus de Onderwijsinspectie. In het hbo doen vrouwen het ook beter. Mannen stoppen vaker met hun studie en switchen vaker.

3. Wat is er aan de hand met de Nederlandse jongen?

De ene deskundige wijst op verschillen in ontwikkelingen van de hersenen, de andere op de feminisering van het onderwijs. ‘Men weet niet waaraan het ligt. We weten niet of het vroeger ook zo was of dat het een hedendaags fenomeen is, bijvoorbeeld doordat jongens nu meer gamen en meisjes meer sociaal bezig zijn', zegt Paul Kirschner, hoogleraar onderwijspsychologie aan de Open Universiteit. ‘Het probleem is dat sommigen nu maatregelen verzinnen zoals die gescheiden klassen, terwijl eerst gecontroleerd onderzoek moet worden gedaan. Wat zijn de verschillen tussen jongens en meisjes precies? Tot nu toe hebben onderzoeken geen eenduidig antwoord opgeleverd. Een christelijke onderwijsbestuurder heeft de klok horen luiden, maar heeft geen flauw benul waar de klepel hangt. Vervolgens roept de Onderwijsminister: dat is interessant. En een Pabo voert het nu in. Ik val van mijn stoel.'

4. Ontwikkelen jongenshersenen zich echt anders?

Er zijn subtiele verschillen, zegt Jiska Pepers van het Brain and Development Lab van de Universiteit Leiden. Maar er is veel overlap tussen jongens- en meisjeshersenen. Qua herseninhoud loopt een gemiddeld meisje iets voor op een gemiddelde jongen. Ze bereikt de piek in grijze massa gemiddeld twee jaar eerder. Dit lijkt parallel te lopen aan een eerdere start van de puberteit in meisjes. Doen ze het daardoor beter op school? ‘Dat is zeer de vraag. Het verband tussen herseneninhoud en gedrag of leerprestaties is heel zwak. Gedrag hangt ook samen met genen, opvoeding, de samenleving. We hebben het over het gemiddelde meisjes- en jongensbrein, maar er zijn gigantische individuele verschillen. Ik vind het een gevaarlijke gedachte een klas in te delen op basis van gemiddelde herseninhoud.'

De Maastrichtse hoogleraar onderwijssociologie Jaap Dronkers noemt neurologische verklaringen ‘modernistische prietpraat'. ‘In vijftig jaar is de achterstand van meisjes omgezet in een voorsprong tot ver op de universiteit. Maar in diezelfde vijftig jaar is het biologisch/genetisch deel van het brein van jongens en meisjes niet veranderd. Vroeger werden hormonen genoemd als oorzaak voor het áchterlopen van meisjes. Dat hormonenargument van toen lijkt verdacht veel op het breinargument van nu.'

Bepaalde kenmerken van meisjes (neiging tot samenwerken, netheid) hebben hun waarschijnlijk een voorsprong opgeleverd, aanvankelijk alleen op de basisschool, daarna in het voortgezet onderwijs, en nu ook op de universiteit. Wat ook veranderd is: vroeger vonden veel ouders en leerkrachten het minder belangrijk dat meisjes goed presteerden op school. Dat had vermoedelijk effect op hen.'

5. Waarom zouden jongens het in een aparte jongensklas beter doen?

Of dat zo is, is ongewis. Paul Kirschner wijst naar eerder onderzoek naar sociaal gedrag in gemengde en aparte technieklesgroepen. ‘In de gemengde groep hadden de meisjes de neiging alles aan de jongens over te laten. In afzonderlijke groepen bleken ze net zo goed. Het lag niet aan aanleg of kunnen, maar gewoon aan willen. Of dit ook geldt voor andere vakken, weet ik niet.' Jaap Dronkers vindt apart onderwijs bij wiskunde en talen ‘toch een goed idee. Dan kun je de didactiek aanpassen aan de verschillende eigenschappen van jongens en meisjes.'

Beeld: Hollandse Hoogte
Meer artikelen in de rubriek
'Diversiteit'

Reageer, print of deel dit artikel

  • Reageer (4)
  • Print
  • Share/Bookmark Mail dit artikel
Reacties op dit artikel:
Maarten | 22 september 2011 (17:39)

Ook ik val van mijn stoel af als ik lees dat de minister van Onderwijs gescheiden klassen interessant vindt (als afgestudeerde Pabo-er, die, in context van dit stuk ironisch genoeg, niet voor de klas staat). Het gaat puur om verwachtingspatronen van opvoeders, veel minder om al dat gezever over neurologische verschillen. Dit is wetenschappelijk bewezen met onderzoeken naar leraren (onderzoeksmethode: een leraar voor een studiejaar vertellen hoe goed/slecht de klas was, en de leerlingen gingen presteren naar wat de leraar te horen kreeg. Oorzaak: de leraar zorgt dat zijn eigen hoge/lage verwachtingen uit komen). Wat een drama politiek in Nederland, soms denk ik dat België zonder regering zelfs nog beter af is.

Nico | 23 september 2011 (10:02)

Nou Maarten, ik had het wel fijn gevonden als ik wat meer mogelijkheden had op de basisschool, zeker in het gebied van techniek. Op de basisschool zouden ze wat mij betreft al moeten leren programmeren, met prototype-boards spelen en basale natuurkundige experimenten verrichten. Ik had het graag gedaan met klasgenootjes maar die ruimte kregen we niet. Nee in plaats daar van mochten we het schoolplein vegen.

Maar goed, als ik zie wat voor mensen van de pabo afkomen, zoals jij, dan hoef ik daar niet mijn hoop in te vestigen. Het gros kan amper hoofdrekenen, enige kennis in cultuur, muziek en geschiedenis is er ook niet en de taalbeheersing is vaak ook niet om over naar huis te schrijven. Nee, de meester of juf met een flinke dosis kennis is aan het uitsterven. Je manier van refereren naar 'wetenschappelijk onderzoek' bewijst min of meer mijn statement.

Coen | 23 september 2011 (10:55)

Ik heb zelf 2,5 jaar PABO "gestudeerd" en ben ook voortijdig afgehaakt. Ik schrijf gestudeerd tussen aanhalingstekens omdat het eigenlijk geen studie is in mijn optiek. Je krijgt voornamelijk taal, rekenen, natuurkunde, geschiedenis, aardrijkskunde op een basisniveau aangevuld met wat psychologie en onderwijskunde. Op zich leuk voor de algemene ontwikkeling. Wat je vooral NIET behandeld kreeg was HOE je iets uitlegt aan een kind. Didactische vaardigheden werden nauwelijks behandeld.
Dat alles was echter niet de reden dat ik als man zijnde af ben gehaakt. Op de PABO heerst een echte vrouwencultuur, dus praten over winkelen, roddelen, verkering etc etc. We zaten daar met twee jongens in een kippenhok! Stages op scholen vond ik op zich leuk, maar je kwam weer in een vrouwencultuur, je kreeg dan een mentrix toegewezen en dat waren vaak personen die jou tot op het bot afbranden, waardoor je op de PABO weer eea moest uitleggen. Ik voelde me niet thuis in de hypocriete (desperate housewives achtige) sfeer in zo'n onderwijsteam.
Als ik voor de klas stond mocht ik ook niet straffen, nee je moest kinderen motiveren, maar er zaten soms enorme etterbakken bij dus daar stond je dan ! Op een gegeven moment ga je dan wel nadenken of je dat vak de rest van je leven wel wilt uitoefenen......

Maria (moeder van twee zonen) | 24 september 2011 (13:03)

Als we het dan toch over gescheiden klassen hebben op basis van (vermeend) niveauverschil, laten we dan vooral eens kijken naar het basisonderwijs. Hier zitten kinderen (jongens èn meisjes) tot en met groep acht met alle verschillende niveaus op een kluitje bij elkaar, terwijl een jaar later wel gedifferentieerd wordt in het voortgezet onderwijs. Waarom niet al eerder klassen splitsen op basis van werk/leerniveau, bijvoorbeeld vanaf groep 5? Het zou eenvoudiger voor de leerkrachten zijn, die dan minder tijd kwijt zouden zijn met het ondersteunen van kinderen aan de boven- en/of onderkant. Bovendien is het waarschijnlijk veel prettiger voor veel kinderen om met gelijkgestemden in een klas te zitten! Dus niet klakkeloos jongens en meisjes splitsen, maar laat men eens kijken naar de mogelijkheden van kinderen in het algemeen!

Het kan enige tijd duren voordat je reactie geplaatst wordt.

Het is de redactie van Intermediair toegestaan om de inhoud van de reactie met naam en toenaam te hergebruiken in de print uitgave van Intermediair.

Reacties worden niet direct op de site geplaatst. De redactie controleert vooraf of de reactie aan een aantal voorwaarden voldoet. Deze voorwaarden zijn:

  • Reacties dienen betrekking te hebben op de inhoud van het betreffende artikel of onderwerp.
  • Reacties mogen geen beledigingen, bedreigingen, al dan niet fictief, aan het adres van de andere sitebezoekers of aan prominente personen bevatten.
  • Uitingen van geweld, racisme, anti-semitisme, het zwartmaken van individuen, groepen of organisaties worden niet getolereerd.
  • De reactie moet kort en bondig zijn (maximaal 1.000 karakters), te lange reacties worden niet geplaatst.
  • Het plaatsen van persoonsgegevens zoals telefoonnummers en adressen in de tekst van de reacties is niet toegestaan.
  • Links naar websites en reclame voor producten en/of diensten worden niet geplaatst.
  • Reacties die volledig in hoofdletters zijn getypt en/of vol staan met uitroeptekens en vraagtekens worden niet geplaatst.
  • Reacties die vol staan met taalfouten worden niet geplaatst.

De redactie behoudt zich het recht voor om reacties aan te passen, in te korten of te verwijderen. De redactie gaat niet in discussie over geplaatste of verwijderde reacties.


Ik ga akkoord met de voorwaarden

Zoek in vacatures voor hoogopgeleiden: