Zo haal je meer uit je sollicitatiegesprek
Auteur: Esther Tielen |
22-03-2007
|
 Mail dit artikel
Goed voorbereid ga je naar je sollicitatiegesprek. Je hebt achtergrondinformatie over het bedrijf verzameld. Maar kén je het bedrijf wel? En is je functieomschrijving helder? Hoe maak je optimaal gebruik van je sollicitatiegesprek of voorkom je een verkeerde keuze?
Sollicitatiegesprek als 'nader onderzoek'
Beschouw het sollicitatiegesprek als een kennismaking waar beide partijen willen onderzoeken wat ze aan elkaar hebben. Zie het als een flirt, die kan uitgroeien tot een romance. Beide partijen tasten elkaar af in hun zoektocht naar de ideale partner. Loopbaancoach Caroline Franssen: 'Denk niet: ik heb een sollicitatiebrief geschreven, ik wil heel graag die functie en nu ben ik afhankelijk van de personen tegenover me of ik word aangenomen. Jij bent met hen in gesprek om te kijken of de organisatie, de functie en de bedrijfscultuur wel aan je verwachtingen voldoen. Je weet vooraf immers nooit of het klikt tussen jou en een werkgever. Het doel van een sollicitatiegesprek is onder meer om daar achter te komen.'
De kunst is: vragen
'Wie spreekt, valt soms in de smaak. Wie luistert, behaagt altijd', sprak Otto von Bismarck ooit. In veel gevallen wellicht waar, maar nutteloos voor wie op het punt staat een sollicitatiegesprek in te gaan. Want: vragen en durven doorvragen is het credo van de sollicitant. Bijvoorbeeld over de inhoud van de functie. 'Wat verstaat uw bedrijf onder een begeleidingstraject' is geen vreemde vraag voor wie solliciteert naar de functie van organisatie-adviseur. Of: 'In uw advertentie spreekt u over een consultant die commercieel gedreven is en sensitief. Waarom vindt u sensitiviteit zo belangrijk in uw organisatie?'. En: 'Wat bedoelt u precies als u vraagt naar een flexibel persoon? Laat je niet afschepen met onduidelijke antwoorden. Het sollicitatiegesprek is geen toets waar je je mooiste kunstjes moet laten zien. Het is evenmin de plek om begrijpend te knikken op vage functie-omschrijvingen of wazige arbeidsvoorwaarden. Overdrijf het echter niet. Als de geïnterviewde voortdurend het hoogste woord voert, kan hij of zij behoorlijk pedant overkomen. Beter is om vooraf te informeren naar het verloop van het sollicitatiegesprek, zodat duidelijk is wanneer er gelegenheid is om vragen te stellen. Dat er een speciaal moment voor jou is ingeruimd, betekent natuurlijk niet dat je op andere momenten niets kan vragen. Stel geen feitelijke vragen. Wie tijdens een sollicitatiegesprek bijvoorbeeld vraagt hoeveel werknemers het bedrijf telt, valt flink door de mand. Praktische vragen heb je vooraf uitgezocht.
Voorbereiden en weten wat je wilt
Heb je kennis op orde. Verdiep je in het bedrijf. Zoek op internet, lees vakbladen en spit het jaarverslag door. Hiermee laat je zien dat je in het bedrijf geïnteresseerd bent en het levert tevens gespreksstof op tijdens het interview. Een ander uitgangspunt voor een geslaagd sollicitatiegesprek is een goed zelfbeeld. Het is een open deur, maar o zo waar: sollicitanten die weten wat ze zoeken, hebben een grotere kans om terecht te komen in een baan die goed bij ze past. 'Weet wat je wilt. Weet wat je echt belangrijk vindt in een baan', aldus Franssen. 'Wie graag op pad is, verpietert in een kantoorfunctie. Wie veelvuldig contact met collega's belangrijk vindt, zal teleurgesteld rondlopen in een bedrijf waar de deuren gesloten zijn. Het is heel belangrijk om vooraf te weten waar je naar op zoekt bent. Neem daarbij alle elementen in ogenschouw. Voor de één klinkt het wellicht absurd, maar als je een gruwelijke hekel hebt aan kantoortuinen, airco en kleine ruimtes, zijn dat aandachtspunten voor de keuze van een baan.'
Kijk en loop rond in het bedrijf
Probeer de neiging te onderdrukken om alleen te letten op de inhoud van de functie (en het salaris dat daaraan vastzit). Hoe gaan de mensen binnen het bedrijf met elkaar om? Wat zijn de ongeschreven codes? Kortom: probeer de bedrijfscultuur te leren kennen. Loop rond door het gebouw en de afdeling. Kijk hoe werknemers met elkaar omgaan. De gestresste receptioniste kan haar dag niet hebben, maar als de interviewer je ruim een half uur laten wachten en je vervolgens vanaf de tweede verdieping gebaart om naar boven te komen, geeft dat toch enigszins een beeld van hoe er in het bedrijf met personen wordt omgesprongen. Franssen: 'Het kan je bijvoorbeeld tegenstaan dat je alleen gesprekken voert met leidinggevenden. Het zegt tevens wat over het bedrijf. In zo'n geval kun je natuurlijk ook vragen om een gesprek met een toekomstige collega of medewerker te mogen voeren.' Dat deed ook Alan Muller, aio bij de faculteit Bedrijfskunde van de Erasmus Universiteit en voorheen consultant. Hij vroeg een informeel gesprek aan met een mogelijke toekomstige collega. 'Ik wilde wat dieper ingaan op de functie, maar was tegelijkertijd benieuwd naar de werksfeer, de collega's en de cultuur.' De interviewers reageren weinig enthousiast, maar naar enig aandringen werd hij een week later opgebeld. Door een medewerker met een pr-verhaal. 'Dat bevestigde mijn vermoedens om niet met de organisatie in zee te gaan.' Denk niet alleen aan de korte termijn, maar probeer ook vooruit te kijken. 'Wat misschien nu nog niet aan de orde is, kan over enkele jaren wel spelen. Denk bijvoorbeeld aan ouderschap, deeltijdmogelijkheden of opleidingen', aldus loopbaancoach Caroline Franssen.
Gebruik je intuïtie
In een sollicitatiegesprek probeer je informatie te verzamelen of het bedrijf aan jouw verwachtingen voldoet. Komt het beeld dat jij hebt van een onderneming overeen met de werkelijkheid? Door vragen stellen kom je al een heel eind, maar ga ook af op je intuïtie. Franssen: 'Hou je oren en ogen geopend. Met andere woorden: ervaar of de omgeving voor jou prettig is om in te werken. Dat is niet altijd even eenvoudig. Zenuwen kunnen je waarneming vertroebelen. In een eventueel vervolggesprek kun je deze bevindingen opnieuw toetsen. Maar neem al je bevindingen mee in overweging. De treinreis van drie uur, de omgeving, het gebouw, de receptie, de verlichting en ga zo maar door. Deze factoren zijn waarschijnlijk niet bepalend voor je keuze, maar kunnen je uiteindelijk net wel of net niet over de streep trekken.' Mede hierdoor is het niet verstandig om al tijdens het gesprek je keuze te bepalen. Denk er rustig over na, bel na een paar dagen terug en geef dan je definitieve antwoord.'
Doe onderzoek
Het overkwam Willem Arends*. Enkele jaren geleden solliciteerde hij bij een Amsterdams bedrijf. Hij kende de organisatie, de mensen en het product en wilde er graag aan de slag. Na twee korte, informele, sollicitatiegesprekken kon hij beginnen. In de gesprekken kwamen verschillende zaken kort aan bod. Enthousiast begon hij aan zijn nieuwe baan, maar al snel sloeg de teleurstelling toe toen bleek dat zijn functie inhoudelijk niet aan zijn verwachtingen voldeed. Gesprekken met de leidinggevende en de personeelsfunctionaris haalden weinig uit. Zijn functie was immers duidelijk omschreven, meer taken waren er op dat moment niet te vergeven. Een jaar later nam hij ontslag.
Arends is geen uitzondering. Veel werknemers ontdekken pas nadat ze zich in een nieuwe baan hebben gestort of de functie, het bedrijf en de cultuur wel bij hen past. Fout, zegt Caroline Franssen, loopbaancoach en directeur van coachingsbureau Heart Management. 'Wie achteraf gaat uitzoeken of een baan en een werkgever wel echt aan zijn of haar eisen voldoet, is natuurlijk veel te laat. Daar heb je al veel eerder de gelegenheid toe, namelijk tijdens het sollicitatiegesprek.'
De geïnterviewde wenste anoniem te blijven.
Links
Train je sollicitatiegesprek met deze tool.
Wellicht ook interessant:
Meer artikelen in de rubriek
'De voorbereiding'
Reageer, print of deel dit artikel
|
