Naema Tahir: 'Na twaalven verander ik in een pompoen'
Loopbaan
17-06-2009
| Reacties: 1
|
 Mail dit artikel
Naema Tahir (38) was mensenrechtenjurist, maar ging vanaf 2002 fulltime schrijven. Haar recente boeken zijn Eenzaam Heden en Groenkapje en de bekeerde wolf.
Wie: Naema Tahir
Geboren: 1970 in slough, engeland
Opleiding: Nederlands Recht, Leiden
Loopbaan: mensenrechtenjurist voor onder meer Raad van Europa, schrijfster
Wat heb je 10.000 uur gedaan?
'Ik ben een carrièreswitcher. Sinds 2002 ben ik schrijver. Daarvoor was ik jurist. In beide beroepen heb ik dat aantal uur niet gehaald. Mensen observeren, dat heb ik eindeloos veel gedaan. Dat doe ik al sinds ik een klein stil meisje was. Ik zie dingen die andere mensen niet zien. Ik hoor een tweede en soms een derde laag in een alledaagse dialoog.
Zie het als een vorm van research. Ik kijk liever naar een gezelschap dan dat ik eraan deelneem. Ik hou niet van borrels en feesten. Ik ben twee keer naar het boekenbal geweest, maar dan moet ik voor twaalf uur weg, anders verander ik in een pompoen. Goede schrijvers zijn vaak introverte mensen. Schrijven is deelnemen achteraf. Het is een vorm van expressie die me past. Zingen is een veel naaktere expressie. Bij schrijven kun je heel lang nadenken over wat je wilt zeggen.'
Ben je een product van je jeugd?
'Ik ben mijn opvoeding aan het herontdekken. Mijn ouders komen uit Pakistan. Mijn vader is conservatief. Ik lijk op hem. Hij is een ontdekker en heeft iets rusteloos. In Engeland was hij postbeambte. In Nederland startte hij een eigen bedrijf.
Ik heb veel moeten overwinnen. Als Pakistaans meisje heb je veel piëteit voor ouderen en mannen. Je zoekt nooit de blik van een ander. Pakistaanse vrouwen geven een heel slappe hand. Ik moest leren een stevige handdruk te geven. Maar mijn meertaligheid en oog voor hiërarchie hebben me ook geholpen bij mijn werk bij internationale organisaties. Als je baas een Mont Blanc-pen heeft, moet je niet ook een Mont Blanc-pen kopen. Nederlanders zien dat niet en komen daarom bot over.'
Hoe ben je je jeugd aan het herontdekken?
'Voor de Volkskrant heb ik een briefwisseling geschreven met Andreas Kinneging. De vraag was of het Westen ook iets van het Oosten kon leren. Ik heb vaker over gearrangeerde huwelijken geschreven, maar dan vanuit een mensenrechtenperspectief. Nu heb ik een hele paragraaf gewijd aan het voordeel van betrokkenheid van de familie bij een huwelijk. Wij hebben de neiging onze ouders bij de Kliko te zetten. In Pakistan is dat heel anders. Pakistaanse vrienden die in de advocatuur zitten, gunnen hun moeder de keuze van een bruid. Ik vind dat eng in de dubbele betekenis, nauw van geest en onaangenaam.
Maar ik zie nu dat die betrokkenheid van de familie ook iets moois heeft. In het Westen is iedereen tegen wil en dank een autodidact op het gebied van de liefde en partnerkeuze. Een beetje hulp is zo gek nog niet.'
Het beste advies dat ik ooit kreeg
'Mijn beste adviezen heb ik uit boeken. Dat je van goede wil moet zijn bijvoorbeeld. Het is een zelfopgelegde eis tot beschaving. Dat heeft mijn schrijven over gevoelige zaken als de positie van vrouwen in de islam sterk beïnvloed. Het is beter om te overtuigen dan te provoceren.'
Heb je als schrijver voordeel van je afkomst?
'Romans over migratie zijn aantrekkelijk, omdat ze in uitvergrote vorm laten zien wat we allemaal meemaken. Wij reizen allemaal en komen los van onze jeugd. De migrant doet dat in het kwadraat.
Ik zie schrijven als een maatschappelijke plicht. Ik ben ermee begonnen omdat ik me niet kon vinden in de kritiek op de islam en evenmin in de mensen die de islam prachtig vonden. Ik wil een ander geluid laten horen. Ik ben een schrijver die steeds hetzelfde boek schrijft, maar telkens in een andere vorm. Het gaat over het verlangen ergens bij te horen. Maar sommige variaties kan ik nu nog niet schrijven. Liefde is voor mij het moeilijkste onderwerp. Liefde is niet te vatten. Misschien lukt het als ik wat ouder ben.'
Zonder mazzel geen succes, wanneer heb jij geluk gehad?
'Ik vind dat ik heel hard heb gewerkt. Als jurist heb ik nauwelijks vakantie opgenomen en nu als schrijver werk ik ook hard. Ik heb wel eens hulp gehad, maar dat is toeval dat je aantrekt. Geluk kan je een duwtje geven, meer niet.'
Wat was je gelukkigste mislukking?
'Ik zou medicijnen gaan studeren. Mijn ouders wilden dat ik dat deed en ik was gehoorzaam. Bij een open dag in Nijmegen lag in een lokaal een dood opengesneden biggetje. Oh my goodness. Dat was een excuus om geen medicijnen te gaan studeren: "Pap, ik moet daar in onrein vlees snijden!" Zonder dat biggetje was ik medicijnen gaan studeren en geen rechten.'
Van welke fout heb je het meest geleerd?
'Van het ouders-dochter-conflict. Ik ben op mijn zesentwintigste bijna uitgehuwelijkt aan een man in Pakistan en heb de fout gemaakt daar te rigoureus mee te breken. Ik heb mijn ouders gekwetst. Ik wou dat ik de verloving op een andere manier ongedaan had gemaakt. Het heeft me geleerd over de eerste generatie. Ze krijgen klappen van beide kanten. Ze hebben kansen gekregen, maar zijn ook snel afgeschreven. Wij van de tweede generatie spreken de taal. We hebben een dubbele antenne. Door de Nederlandse samenleving en de publieke opinie worden we aangemoedigd in ons individualisme. We voelen ons hoogmoedig, waardoor je klappen gaat uitdelen aan de wereld van je ouders.
Ik had gewild dat ik geduldiger was geweest. Standvastig en geduldig. Ik ben best een aardig persoon, maar er is niemand die we zoveel pijn doen als onze ouders. Misschien schrijf ik om daar uit te komen. Huwelijksvorming wordt de crux van de integratie. Het is de heilige wet dat moslims niet mogen trouwen met niet-moslims. Veel meisjes zitten in een vergelijkbare situatie als ik destijds. Turkse meisjes misschien meer dan Marokkaanse meisjes. Die lijken meer op Nederlanders. Ze zijn grof gebekt, ook tegen hun vaders.
We moeten goed beseffen wat we doen als we jongeren aanmoedigen te breken met hun ouderlijk milieu. Dan zadelen we ouders op met pijn en jongeren met een schuldgevoel.'
tekst Pieter Hilhorst
fotografie Adrie Mouthaan
Wellicht ook interessant:
Meer artikelen in de rubriek
'De loopbaan van'
Reageer, print of deel dit artikel
Reacties op dit artikel:
Samira | 19 oktober 2010 (14:06)
Erg interessant stuk. Graag zou ik met Naema een gesprek willen aangaan. Ze mag mij mailen.
|
|
