DJ Jan van Veen: 'Nooit opgeven, dat is mijn talent'

Het beste advies dat ik ooit kreeg
‘Ik ben niet zo van de adviezen. Maar alles was vermoedelijk anders gelopen als ik begin jaren zestig niet had geluisterd naar Lutz van de Haagse krant Het Binnenhof. Ik meldde me als sportjournalist in spe, maar Lutz zei: ‘Vriend, ga eerst maar eens in militaire dienst en kom dan maar weer terug'. Hij wilde niet een ongewisse investering in mij doen. Want in dienst moest ik tóch, en of ik daarna terug zou komen was de vraag. Maar in dienst kreeg het radio-virus mij te pakken.'

Wat is uw talent?
‘Mijn stem, dat is een gegeven. Nooit opgeven, dat is mijn talent. Volhardend zijn, ik heb zakelijk instinct. Dat begon bij Veronica, later bij Radio Noordzee met de vader van John de Mol, tot aan de AVRO.'

Wat had u ook kunnen worden?
‘Dat ben ik nog! Mijn vrouw en ik hebben sinds 1972 een sokken- en kousenbedrijf, nadat mijn schoonvader Dick Verweij - één van de eigenaren van het Veronica-schip - overleed. Ik heb nooit alleen radio gedaan, dat wilde ik niet. Die diversificatie, die past mij wel. Ik heb een succesvolle kroeg gehad, Candlelight. En een maandblad Candlelight, en een datingsite Candlelight.'

Welke technologische ontwikkeling heeft een grote rol in uw leven gespeeld?
‘Post bestaat niet meer. Als ik per jaar vijf brieven voor Candlelight krijg, zijn het er veel. Ter vergelijking, in de jaren zeventig en tachtig kreeg ik zúlke stapels (hij spreidt zijn armen). Nu krijg ik alleen gedichten per e-mail. Mensen die een brief schrijven, nemen de moeite - om te denken, het op te schrijven, in een envelop te schuiven, een postzegel erop te doen. Mailen is zo makkelijk. En wat krijg ik? Veel onzin. Ze schrijven de meest vunzige vuiligheid, of rijmelarij waar je zelfs met stem en muziek niets van kunt maken. Vroeger kreeg ik 400 à 500 gedichten per week, nu zijn dat er 50 à 60. Ik heb zelf met Candlelight een behoorlijk marktaandeel, maar ik ben te beluisteren bij een zender met een marktaandeel van 4,5 procent.'

Wat is een goed, troostrijk gedicht?

‘Er zijn luisteraars die tien à vijftien gedichten per week schrijven, die diehards moet ik temperen. Tegelijk zijn dat vaak degenen die het best zijn. Zij kunnen een gedicht schrijven met een boodschap dat een breed publiek aanspreekt. Waarbij je denkt dat het gedicht alleen voor jou is bedoeld. Dat biedt troost, want gedeelde smart is halve smart. Mensen schrijven om hun ellende te kunnen delen, dan is die minder zwaar. Het succes van Candlelight is de combinatie van de tekst van het gedicht en de sfeer van het programma. Waarbij ik moet aantekenen dat ik vroeger vooral liefdesgedichten binnenkreeg, nu gaat het over eenzaamheid, kommer en kwel in de wereld. De onderwerpkeuze is breder.'

Verveelt Candlelight ooit?
‘Als dit het enige is wat ik zou kunnen doen, zou dat zo zijn. Maar ik doe veel. En ik moet er niet aan denken niets te doen. Ongeveer vijftien uur per week besteed ik aan Candlelight: het selecteren, corrigeren van de gedichten en opnemen van de gedichten. De montage van het verhaal gebeurt bij 100%NL. Het is natuurlijk wel veranderd. Live is het niet. Ik kan hier niet mijn muziek kiezen, maar ik kan wel aangeven welke muziek niet past bij de sfeer van het programma, zoals smartlappen van André Hazes.'
De muziek voor de internetradio, die 24 uur per dag uitzendt, kies ik wél, al wordt de volgorde digitaal bepaald. Ik heb twee tot drieduizend nummers die verdeeld zijn: een nachtkoffertje, een dagkoffertje, een ochtendkoffertje. Eéns in de zoveel tijd schuifel ik dat door elkaar. Dan geef ik aan hoe vaak ze gedraaid kunnen worden. Dat nummer van BlØF samen met Sabrina Starke, Meer kan het niet zijn, is een prima nummer voor overdag of 's nachts. En Borsato heeft natuurlijk heel goede nummers voor Candlelight. "Dochters "vind ik een mooi nummer. Ik zag een opname van hem in het GelreDome, waarbij zijn vrouw en dochter in beeld zijn - voor wie hij het zingt. Dan denk ik "ja, zo is het".'

Waar put u zelf troost uit?
'"MacArthur Park" van Richard Harris of "Music (was my first love)" van John Miles, dat is mooie muziek. Maar of ik daar troost uit haal... Ik denk van niet. En heb ik troost nodig? Ik haal het niet uit de Candlelight-gedichten, in ieder geval. Al ben ik er wel vatbaar voor. Zo herinner ik mij een moeder die een prachtig, lang gedicht schreef over haar zoon. "Waarom kan ik alleen maar jouw moeder zijn." Dat bleek over een moeilijk opvoedbare puber te gaan die uit huis was geplaatst. Ik zie dan de pijn die zo'n moeder heeft en die ze van zich af heeft geschreven. Dat doet mij meer dan een prachtige tekst over een onbereikbare liefde voor hem of haar, dat doet me niet zoveel. Als ik persoonlijk troost nodig heb, ga ik praten met de mensen die me na staan.'

Fotografie: Duco de Vries