Documentairemaker Frans Bromet: ‘De camera maakt het leven draaglijk'
Auteur: Florentine van Lookeren Campagne
|
22-11-2011
|
 Mail dit artikel
Documentairemaker Frans Bromet is nog niet failliet. Dat maakt hem naar mediamaatstaven een succes. Maar daar is hij niet mee bezig. "Ik wil graag mooie dingen maken. De rest komt op de tweede plaats'"
Geboren: 29 augustus 1944
Opleiding: 1962-1964 Nederlandse filmacademie
Loopbaan: 1964-1991 filmcameraman, onder meer Ciske de Rat, Op hoop van zegen; 1991-heden producent/cameraman van documentaires en tv-series, o.a. Buren, De nalatenschap, Aanpakkers, Cor Boonstra, Voet tussen de deur bij de PVV; 1998 oprichter van Bromet en dochters (productie van documentaires, cursussen en productie van bedrijfsfilms).
Wat was in essentie de boodschap van uw opvoeding?
‘Wees een gemeenschapsmens. Ze waren socialisten, mijn ouders. Als ik snoep had, stond mijn moeder erop dat ik dat deelde met vriendjes. Ze vonden het ook belangrijk dat we de kost konden verdienen. Toen ik naar de filmacademie wilde, twijfelden ze heel erg of ik daar wel een boterham mee kon verdienen. Maar ze hebben de openheid gehad om me te laten gaan. Ik deel nog steeds alles. Er zijn jaren geweest dat ons bedrijf winst maakte. Dan deelde ik die met de mensen die bij mij werkten.'
Wat wilde u worden toen u tien was?
‘Ik wist het niet. Ik was zo benieuwd! Op mijn twaalfde ging ik fotograferen en dat werd wel een bijzondere hobby. Ik had van een oom een vooroorlogs houten afdrukraampje gekregen. Ik heb het nog steeds. (haalt uit vitrinekast een houten raam.) Kijk, dan legde je daar een glasplaat op, en daarop weer fotopapier en dan een kartonnetje en dan klemde je dat vast. Als je het even in het licht hield, kreeg je een afbeelding op het fotopapier.'
(Bromet heeft drie vitrines met carrièresouvenirs, met daarin onder meer de 8 mm-filmcamera van zijn vader.)
‘Bij mijn eerste film heb ik die camera gebruikt. En in mijn nieuwe film zitten beelden uit die eerste film. Veel van het verleden blijft bij je. Hoe ouder je wordt, hoe meer alles op zijn plaats valt. Dingen waar je nauwelijks over hebt nagedacht, blijken toch in een bepaald patroon te passen. Ik heb de camera nodig om intensief te communiceren met anderen. Zonder camera vind ik dat veel moeilijker. Het lijkt toeval, dat ik tegen die fotografie aanliep, maar uiteindelijk blijkt het een instrument te zijn dat veel in mijn leven is gaan bepalen. En belangrijk is geweest om het leven draaglijk te maken. Aangenaam te maken.'
Waaraan is uw huidige status af te lezen?
‘Wat is mijn huidige status? Mijn film gaat op het IDFA in première. Maar ik heb niet echt veel dingen op tv. Op tv moet je een eigen titel hebben om status te hebben. Dat heb ik: Aanpakkers. Vorig seizoen zeventien afleveringen, dit seizoen tien. Het tijdstip en de zendtijd bepalen je status. Ik zit op Nederland 2, niet op Nederland 1, om half acht. Een tijdstip dat er op andere netten goed bekeken programma's zijn.
Aan de andere kant: ik kom veel mensen tegen die mijn programma's kennen en mij zeggen dat ze fan zijn. Dat geeft me wel een gevoel van een bepaald soort status.'
Het beste advies dat ik ooit kreeg
‘"Het is niet erg om vooroordelen te hebben als je maar weet dat je ze hebt." Dat zei iemand in de eindexamencommissie van de middelbare school bij de bespreking van mijn werkstuk over vooroordelen. In mijn familie bestonden veel vooroordelen. Die zijn mij met de paplepel ingegoten. Later zette ik me ertegen af. Ik heb de neiging om vooroordelen te ontwikkelen, maar ik probeer zo neutraal mogelijk mijn werk te doen. In mijn films ga ik op zoek naar groepen waar vooroordelen over bestaan. Bijvoorbeeld anti-abortusactivisten. Wat vinden zij nu echt? Klopt ons vooroordeel wel?'
Zonder mazzel geen succes. Wanneer had u mazzel?
‘Ik mocht Buren (tv-serie waarmee Bromet in de jaren negentig landelijke bekendheid kreeg) gaan maken, dat was mazzel. Ik kreeg vrij snel ruzie met de producer, maar dat was ook mazzel. De hoofdredacteur zei: "Hier Frans, een zak met geld, en dan krijgen wij van jou de uitzendbandjes. Kun je het lekker zelf doen." Dit bedrijf is daarvan het resultaat. Anders was ik nooit op het idee gekomen om zelf te produceren. Ik was nog steeds die tweede man. Nu heb ik tien man in vaste dienst.
Ik geef cursussen en maak bedrijfsfilms zodat de mensen die hier werken hun salaris kunnen verdienen als er even geen televisiewerk is. En ik vind het ook leuk om onze manier van werken te verspreiden: nooit iets in scène zetten. Laten zien hoe de dingen echt zijn. Werken met minimale teams en niet filmen in een studio maar in mensen hun eigen omgeving. Niet regisseren. Geen make-up. Ik zeg niet eens of iemand moet zitten of staan. Mijn stem vind ik niet belangrijk. Maar de meeste opdrachtgevers willen mijn stem erbij.'
Wat is uw imago?
‘Als je het hier in Ilpendam zou vragen, dan zeggen ze: een kapitalist. Mijn bedrijf zit in het voormalige gemeentehuis en mensen denken dat ik burgemeestersallure heb. Ik woon hier nu 43 jaar.'
Wat is uw grootste angst?
‘Dat ik aan het eind van de maand niet genoeg cash heb om de lonen te betalen. Het is wel eens voorgekomen dat we in overleg de lonen tijdelijk hebben verlaagd.
Ik wil graag mooie dingen maken. De rest komt op de tweede plaats. Het kan mij niet veel schelen als ik een tijdje geen geld heb. Maar ik zou het niet kunnen verdragen om tegen mensen die hier werken te zeggen: sorry, het is even op.'
Wat zou u ook kunnen worden?
‘Toen ik cameraman was waren er periodes dat niemand belde. Ik heb toen wel gedacht: dit is niks, ik ga wat anders doen. Bomen omhakken en brandhout verkopen. Ik ken een interviewer, een behoorlijk goede journalist, die een pannenkoekenkraam heeft en bij festiviteiten pannenkoeken bakt, omdat hij twijfelt of hij door moet gaan met het vak. Zover ben ik nooit gegaan. Het is wel vaak door mijn hoofd gegaan.'
Welk deel van uw verwachtingen over het leven komt uit?
‘Ik hoopte dat ik lang zou leven. Mijn grootmoeder werd 59, mijn vader 64. Ik ben al 67, dus dat is wel wat. Ik hoop natuurlijk nog veel langer te leven. Ik hoopte ook een goede, prettige relatie te hebben en leuke kinderen. Dat is allemaal gerealiseerd.
Ik blijf werken, maar ik ben wel bezig bepaalde taken over te dragen aan mijn schoonzoon en jongste dochter. Dan kan ik meer tijd besteden aan reizen. De wereld bekijken. Niet alles. Dat hoeft van mij niet, hoor. Gewoon een beetje rondkijken.'
Fotografie: Duco de Vries
Wellicht ook interessant:
Meer artikelen in de rubriek
'De loopbaan van'
Reageer, print of deel dit artikel
|
Tijd om je loopbaan een boost te geven? Nodig weer eens netwerken? Intermediairs carrière-agenda geeft een overzicht van workshops, presentaties en seminars in heel Nederland.
