Uitvinder Dyson: 'Met elk apparaat is wel iets mis'
Auteur: Bruno van Wayenburg
|
06-08-2010
|
 Mail dit artikel
James Dyson ergerde zich aan verstoppende stofzuigerzakken en bedacht een zakloze stofzuiger,om er vervolgens jaren vergeefs mee te leuren. Een miljoenensucces werd het pas met zijn eigen bedrijf Dyson, dat nu ook een herontworpen handendroger en een ventilator verkoopt.
Wie: Sir James Dyson
Geboren: 2 mei 1947
Opleiding: Royal College of Art, Londen (1970)
Loopbaan: Ontwierp een fiberglas landingsvaartuig (Sea Truck, 1970). Eigen bedrijf om de Ballbarrow (1974), een kruiwagen met een bal als wiel, op de markt te brengen (werd uit het management gezet). Werkte tussen 1979 tot 1983 aan het ontwikkelen van zijn idee voor een zakloze stofzuiger en richtte in 1992 Dyson op, dat hem de op 36 na rijkste Brit maakte.
Wat is uw imago?
‘Mijn naam is bekender als een soort stofzuiger dan als de mens James Dyson, ingenieur en ontwerper. Maar daar kan ik werkelijk niet mee zitten, als die stofzuigers en andere spullen het maar goed doen. Ik denk dat ik als mens bekend sta als een onafhankelijke, eigenwijze, koppige ontwerper die geïrriteerd wordt als alledaagse dingen niet goed werken, en die gelooft in het eindeloos experimenteren en verbeteren van techniek. Niet in marketing, reclame en winstbelustheid alleen.'
Wat was uw meest vormende ervaring?
‘Toen ik een jongetje was, moest ik thuis vaak stofzuigen. Ik herinner me het krijsende geluid van de stofzuigers en de geur van oude hond en oud stof. En dat je nog steeds dingetjes moest oprapen. Later, toen ik een twintiger was, en vrouw en kinderen had, kocht ik daarom de krachtigste stofzuiger ter wereld, zogenaamd dan, een Hoover. Toen kreeg ik een zware déjà vu: herrie, oude hondenlucht, slecht schoonmaken. Ik heb een keer de stofzak opengeknipt. De stofzuigerzakken waren op, en ik wou hem legen en weer dichtplakken om verder te kunnen zuigen. Maar er bleek vrijwel niets in te zitten.
Ik begreep wat er aan de hand was. Het eerste stof dat je opzuigt verstopt de poriën in het filter, en daarna zuig je maar op halve kracht. Ik was daar boos over; wat een stomme oplossing voor een probleem. Via mijn Ballbarrow-kruiwagenproject liep ik tegen een cycloon-filter aan, in een zaagfabriek. Dat zijn grote, kegelvormige constructies waarin de vloeistof of het gas snel rondkolkt. De zwaardere delen, zaagsel bijvoorbeeld, vliegen door de middelpuntvliegende kracht tegen de wand, en vallen naar beneden, terwijl de lucht gezuiverd het open wijde uiteinde van de kegel verlaat.
Ik vroeg me af of dat op kleine schaal niet ook zou werken, en knutselde van karton een mini-cycloon die ik in mijn opengesloopte stofzuiger monteerde. Het werkte prima. Dat was achteraf wel een moment dat de rest van mijn leven heeft bepaald.'
Wat was uw grootste vergissing?
‘Denken dat de mensen die nu mijn concurrenten zijn, geïnteresseerd zouden zijn in een licentie op mijn technologie. Dat ze een betere stofzuiger wilden maken. Ik heb dat lang geprobeerd aan ze te verkopen, en er veel tijd en geld mee verspild. Philips, Miele, Electrolux; ze wilden het wel zien, maar ze wilden niets veranderen.'
Geen succes zonder mazzel, wanneer hebt u mazzel gehad?
‘Volgens mij is dat niet waar. Er is niet zoiets als een lucky break. Als je maar hard genoeg probeert, en niet opgeeft, en steeds weer opstaat als je valt, maak je uiteindelijk je eigen doorbraak. Kijk, ik heb enorm veel pech gehad, zoals een licentie aangaan met Amway in Amerika, wat me uiteindelijk een rechtszaak van vijf jaar opleverde. Eindeloos leuren met mijn uitvinding zonder iets gedaan te krijgen. Maar uiteindelijk komt er dan toch iets goeds uit. Op een gegeven moment raakt de pech gewoon op, denk ik. Wel ben tegen geweldige mensen aangelopen, zoals een bankmanager bij Lloyds die me geld leende om Dyson op te zetten, in 1992, midden in een recessie. Maar aan de andere kant: ik had het toen al aan honderden andere investeerders gevraagd.'
Wat zou u ook nog hebben kunnen worden?
‘Meubelmaker, gewoon met hout en goed gereedschap. Ik word heel gelukkig van dingen maken, al zou ik waarschijnlijk dan ook aan het experimenteren en innoveren slaan.'
Wat is het minst leuk aan uw werk?
‘De rechtszaken, die haat ik echt. Eigenlijk een onverteerbaar onderdeel van zakendoen. Soms moet je wel: mensen schenden je patenten, dan moet je wel actie ondernemen. Vooral in de VS gebeurt het nogal eens, en het is zo'n tijdverspilling: getuigenverklaringen afleggen, verhoord worden in rechtszalen, allerlei vertragings- en tegenwerkingstactieken, heel onproductief allemaal. Het is echt verschrikkelijk, hebt u het ooit gedaan?'
Gelukkig niet. Waar werkt u nu aan?
‘Dat ga ik niet vertellen. Eigenlijk is met elk apparaat wel iets mis, dus er is nog genoeg te doen. Neem batterijen, die zijn nog erg slecht: zwaar, weinig energie-inhoud, en ze slijten snel. We hebben gewerkt aan een robotstofzuiger, maar de bestaande batterijen waren niet goed genoeg. Oké dan, we werken nu inderdaad aan batterijen.'
Het beste advies dat ik ooit kreeg
‘Luister niet naar advies. Mijn eerste baas vond dat je nooit naar experts moet luisteren, en wel om twee redenen. De eerste is dat een expert een heel eigen perspectief heeft, met allerlei aannamen en schijnzekerheden, en het vaak gewoon bij het verkeerde eind heeft. De tweede is dat je dingen zelf moet ontdekken, dan leer je van vergissingen en verkeerde aannamen. Je hoeft niet op experts te wachten; dat is goedkoper, en je wordt er ook nog een completer mens van.'
Wellicht ook interessant:
Meer artikelen in de rubriek
'De loopbaan van'
Reageer, print of deel dit artikel
|
