Pamela Boumeester, historica tussen de ingenieurs

 Deel dit artikel

Pamela Boumeester begon haar loopbaan ruim twintig jaar geleden als managementtrainee bij de NS. Ze stapt binnenkort op als directeur van NS Poort, waar ze verantwoordelijk was voor alle stations en het vastgoed van de Spoorwegen. Een historica tussen de machinisten en de ingenieurs.

• Wat heeft u tienduizend uren gedaan?
• Het beste advies dat ik ooit kreeg
• Wat was uw nuttigste mislukking?
• Zonder mazzel geen succes. Op welk cruciaal moment heeft u mazzel gehad?

(Fotografie: Mark van der Zouw)

Wie:  Pamela Boumeester
Geboren:  4 september 1958
Opleiding:  Vwo, twee jaar rechten en doctoraal geschiedenis aan de Rijksuniversiteit Groningen
Loopbaan:  wetenschappelijk assistent met eigen cateringbedrijf, managementtrainee bij de Nederlandse Spoorwegen, verscheidene functies bij NS waaronder stationsmanager Den Bosch, directeur P&O NS Reizigers, directievoorzitter NS Reizigers, directievoorzitter NS Poort

Wat heeft u tienduizend uren gedaan?

‘Luisteren. Doorvragen. Ik word gedreven door nieuwsgierigheid. Zo kom je tot inzichten, verzamel je een database van wetmatigheden in gedrag. Luisteren is je oordeel uitstellen. Je kunt het alleen als je tegen jezelf zegt: "Ik ben niet aan de beurt." Het biedt je de gelegenheid het belang van de ander te snappen. Ik geloof in het verbinden van belangen.'

Wat is uw zwakke kant, en hoe heeft u die verbeterd?
‘Ik ben ongeduldig. Daar maak je wel eens fouten door, je trekt soms de verkeerde conclusies omdat je het mixt met irritatie. Ik probeer het te bedwingen door wat ik op dit moment doe: ik zit op mijn handen. Als je je handen onder je benen stopt, doe je alsof je geen haast hebt. Wat ook helpt, is het in een gesprek hardop te zeggen: "Ik ben een neuroot, en dat ik je achter de vodden aan zit, gaat niet alleen over jou, maar ook over mij".'

Heeft uw afkomst u geholpen in uw loopbaan?
‘Mijn moeder heeft me geleerd altijd oplossingen te zoeken, niet bij de pakken neer te zitten, stug door te zetten - en niet altijd in je eigen voordeel. Van mijn vader heb ik leren redeneren, argumenteren. Maar pas veel later heb ik me gerealiseerd dat ik vooral ben opgevoed met de gedachte dat ik er mag zijn. Niet expliciet, maar als een vanzelfsprekendheid: je nut je talenten uit, je neemt verantwoordelijkheid. Ik ging vroeger in de zomer naar internationale kinderkampen. Die werden georganiseerd door een Amerikaan en een Zwitserse. Ze wilden dat ook in Nederland gaan doen. Toen zei ik, 13 jaar oud: "Dat regel ik wel." Ik ging bellen, ben met de bus en de trein in mijn eentje locaties gaan bezoeken, organiseerde alles zelf. Mijn moeder moedigde dat aan. Als ik nu een 13-jarige zie, vind ik het eigenlijk ongelooflijk.'

Het beste advies dat ik ooit kreeg

‘Mijn hoogleraar in Groningen, Jan Lokin, zei: maak in iedere functie "boezemvijanden". Dat betekent voor mij: blijf met iedereen in contact, maar zoek de spanning op in discussies. Zo kom je vaak tot nieuwe inzichten, en kunnen boezemvijanden soms boezemvrienden worden.''

Wat was uw nuttigste mislukking?

‘Op mijn 30e werd ik manager van het station Den Bosch, mijn eerste baan bij de NS. Een machinist had bewust een veiligheidsvoorziening in zijn trein niet ingeschakeld. Dat is een doodzonde voor machinisten: je kliert niet met je eigen veiligheid en die van je passagiers. Ik wilde die man ontslaan. Maar mensen die ouder waren, begonnen op me in te praten: hij werkte er al zo lang, ontslag ging toch veel te ver. Ik heb me laten overhalen om het niet te doen. Het voelde niet goed, maar ik ging toch mee. Tot op de dag van vandaag voelt dat als een mislukking. Ik heb er veel van geleerd: als je echt denkt dat je het bij het rechte eind hebt, vaar dan op je eigen kompas. Als je geen nieuwe dingen hoort die zwaar wegen, ga dan niet bewegen. Dat incident heeft me geweldig geholpen.'

Op welk moment had uw loopbaan een totaal andere wending kunnen nemen?
‘In dezelfde periode dat ik bij de NS solliciteerde als management trainee had ik ook gesolliciteerd bij een groot uitzendbureau, ik weet niet eens meer welk. Ik moest naar een psycholoog om een Rorschachtest te doen, waar toen al veel kritiek op was. Ik knapte helemaal af op die man, het was alleen maar suggestie, suggestie, suggestie. Uit beleefdheid heb ik de dag afgemaakt, maar de volgende dag heb ik een briefje geschreven dat ik ervan af zag.'

Hoe blijft een historica overeind in de mannelijke machinisten- en ingenieurswereld van de NS?
‘Ik was in Groningen wetenschappelijk assistent in een heel klein vakgebied, rechtsgeschiedenis. Maar ik was niet gemaakt voor de wetenschap. Ik kon promoveren, maar wat ga je er dan mee doen? De NS was niet meteen mijn droombedrijf, maar ik wilde lekker, praktisch werk. Toen ik bij de NS de leiding kreeg, waren veel mensen dertig jaar ouder dan ik. Mensen waren gewend aan hiërarchie: de baas is de baas, en als de baas een vrouw is, so be it. Ze zagen dat ik dingen anders deed. Ik had drie kasten vol voorschriften op mijn kamer. Die heb ik nooit ingekeken. Ik ging met de rangeerders mee, met een overall aan, en een helm op. We maakten lolletjes, er ontstond een gemeenschappelijke taal. Ze zagen dat ik anders naar de werkelijkheid keek, ik zette mensen op eigen benen. Dat heeft veel mensen daar geholpen.'

Zonder mazzel geen succes. Op welk cruciaal moment heeft u mazzel gehad?

‘De man die mij directeur maakte van NS Reizigers, Hans Huisinga, was een man met lef. Zijn lef was mijn mazzel. De NS zat toen in een enorm wak. Het was een turbulente tijd, er moest veel gebeuren. Om toen een vrouw, niet zijnde ingenieur, op die post te benoemen, was vrij stoer. Het gaf mij de kans te bewijzen dat een vrouw zo'n technisch bedrijf kon leiden. Hij vertrok ook nog op mijn eerste dag in mijn nieuwe functie. Dat maakte zijn beslissing, die succesvol uitpakte, alleen maar sterker.'

Bij twee recente benoemingen in de hoofddirectie van NS bent u gepasseerd. U stapt op 1 november op. Is dat uit teleurstelling?
‘Nee. Natuurlijk was het niet leuk, ik had andere verwachtingen. Bij NS Poort zit de eerste fase van de integratie van vastgoed en stations erop. Ik zoek nieuwe perspectieven, en die liggen voor mij buiten het bedrijf. Ik mag van mezelf eerst een tijdje nadenken. Wil ik bijvoorbeeld nog wel een directiefunctie? Gun mij die ruimte maar even.'