Billen? Welke billen?

Auteur: Daphne van Paassen | 18-04-2005 | Reacties: 3 | Share/Bookmark Mail dit artikel

H Het kabinet wil de bewijslast bij klachten over seksuele intimidatie omkeren. Word je beschuldigd, dan moet je zelf bewijzen dat je je collega niet in de billen hebt geknepen. Moeten we bang zijn voor een stortvloed aan beschuldigingen?



Geen misbruik omkering bewijslast…

Bewijslast voor seksuele intimidatie mogelijk omgedraaid. Vooral mannelijke werknemers werden er vorige week wat nerveus van: het bericht dat het kabinet de bewijslast bij een klacht over seksuele intimidatie wil omkeren. Gaat straks iedere vrouwelijke werknemer die boos is op haar baas of collega (geen promotie, mislukte flirt) roepen dat ze seksueel is geïntimideerd? Dat zal wel meevallen, zegt advocate Gabbi Mesters van Van Driem Advocaten, die is gespecialiseerd in de verdediging van slachtoffers van seksuele intimidatie.
 
'Om te beginnen is nog helemaal niet duidelijk of de bewijslast ook bij de beschuldigde persoon zelf komt te liggen of alleen bij de werkgever.' Seksuele intimidatie valt sinds 1994 namelijk onder de Arbowet. De werkgever moet dus zorgen dat er een bedrijfscultuur is waarin seksuele intimidatie niet kan plaatshebben en zonodig bestreden wordt (geen pin ups aan de muren van de kantine, om maar iets te noemen). De werkgever moet straks bij een klacht bewijzen dat hij er alles aan heeft gedaan om seksuele intimidatie uit te bannen. Bijvoorbeeld door te laten zien dat hij een vertrouwenspersoon heeft aangesteld en een klachtenprocedure en een gedragscode heeft.
 
'Maar ook als de bewijslast eveneens bij de beschuldigde werknemer komt te liggen, kun je iemand niet zomaar aanklagen,' zegt Mesters. 'Je moet zo'n klacht wel eerst aannemelijk maken. Dat kan door een deskundige of getuige op te voeren die het verhaal bevestigt. Een huisarts of de vertrouwenspersoon van het bedrijf bijvoorbeeld aan wie zij -- tja, het is toch meestal een zij -- indertijd het verhaal over de seksuele intimidatie heeft verteld.'

… of juist wel valse beschuldigingen?

Advocaat Chris Veraart gelooft helemaal niets van de geruststellende woorden van Mesters en anderen, zoals de FNV, die zeggen dat de omkering van de bewijslast niet tot een lawine van valse beschuldigingen zal leiden. 'In Engeland is het aantal klachten door die omkering van de bewijslast opgelopen tot 14.284. Dat is een vervijfvoudiging ten opzichte van daarvoor. De helft werd al weer ingetrokken voor ze ook maar in behandeling genomen konden worden', zegt Veraart, gespecialiseerd in de verdediging van vals beschuldigden en schrijver van het boek Valse zeden.
 
Veraart is ervan overtuigd dat het aantal klachten zal toenemen. 'Ook al moet je je klacht onderbouwen met getuigenissen van vertrouwenspersonen. Alsof dat zulke objectieve personen zijn.' Volgens hem trekken ze onmiddellijk partij voor het slachtoffer. 'Dat zit ons mensen ingebakken. Politiemensen moeten echt worden getraind om een vrouw die zegt verkracht te zijn, niet meteen als slachtoffer te behandelen, maar eerst door te zagen over het voorval. Ik vind de omkering van de bewijslast dan ook onbegrijpelijk. Ik ben er fel en faliekant op tegen. Het druist in tegen het strafrechtelijke principe dat je onschuldig bent tot het tegendeel is bewezen. Dat hebben we niet voor niets. We vinden het erger om onschuldige mensen vast te zetten voor iets dat ze niet hebben gedaan, dan dat de dader vrij rond loopt.'
 
Het principe van de onschuld tot het tegendeel is bewezen, stipuleert Mesters, geldt weliswaar voor het strafrecht, maar niet voor zaken die onder de Wet Gelijke Behandeling vallen. En volgens de Europese richtlijn die het kabinet nu wil navolgen, gaat het bij seksuele intimidatie om een ongelijkheid tussen mannen en vrouwen, waardoor dit onder de Wet Gelijke Behandeling zou moeten vallen. Vandaar het voorstel van het kabinet om de bewijslast in dit soort zaken om te keren.

Meer kans voor het slachtoffer

Bij zaken die onder de Wet Gelijke Behandeling vallen, zoals discriminatie op basis van huidskleur of geloof, moet de aangeklaagde bewijzen dat de klacht onzin is. Dat is volgens Mesters gedaan omdat het vaak moeilijk te bewijzen zaken zijn. 'De omgekeerde bewijslast geeft de slachtoffers iets meer kans. Veel vrouwen houden hun mond of zoeken een andere baan.' Uit een evaluatie van de Arbowet inzake ongewenste omgangsvormen door TNO Arbeid in 2004 blijkt dat vijf procent van de werknemers te maken heeft gehad met seksuele intimidatie.
 
Hoe groot is nu de kans de Tweede Kamer het voorstel van het kabinet aanneemt? 'Het gaat om een Europese richtlijn, die hebben we in Nederland dus te volgen', aldus Mesters. Maar Veraart denkt dat zo'n richtlijn rekkelijk is. Hij wil eerst weten hoe andere landen uit de Europese Unie dit hebben geregeld: 'Of zijn we weer het braafste jongetje van de klas?' Nou, zegt Mesters, 'in België gaat het al jaren zo. Zo braaf is Nederland dus helemaal niet.'
 
'Maar het verschil met discriminatiezaken is dat er bij zedenzaken zoveel valkuilen zijn, waardoor de omkering van de bewijslast hier uit den boze is', vindt Veraart. 'Waar vrouwen en mannen samenwerken, wordt geflirt. We zijn seksuele dieren. We maken complimenten, kloppen iemand op de rug, raken elkaar aan. Dat kan vriendschappelijk zijn bedoeld, maar ook anders worden uitgelegd. De werkvloer is een apenrots waar wordt gevlooid. Dat kan goed en fout gaan. Er zijn mislukte vrijages, of zo'n vrijage was leuk totdat die mannelijke collega ook iets met een ander begon. Als je eens wist wat jaloezie met mensen doet! Seksuele intimidatie wordt zo een wapen.'
 
Natuurlijk ontkent Veraart niet dat er ook gewoon zielige, machtsbeluste types zijn die collega's lastigvallen. 'Ik sta er helemaal achter dat werkgevers een klimaat moeten scheppen om seksuele intimidatie te voorkomen. Ik verzet me alleen tegen de omkering van de bewijslast. Want eigenlijk hebben we daar bij zedenzaken al mee te maken. Niet in juridische zin, maar in psychologische zin. Als mijn dochter morgen zegt: jij heb incest met mij gepleegd, ben ik er geweest. Je huwelijk gaat eraan, je verliest je baan, je ziet je kinderen niet meer. Want waar rook is, is vuur, denken mensen: er zal heus wel iets van waar zijn. Als je vals beschuldigd wordt, ben je al dader. Ik heb al heel wat cliënten gehad die zelfmoord hebben gepleegd.' Veraart vindt dat de lichtere gevallen van seksuele intimidatie, daar waar het niet om aanranding of verkrachting gaat, eigenlijk niet in de rechtszaal moeten worden opgelost, maar om de tafel. 'Mediator erbij en praten.'

Onterecht beschuldigd?

Neem een advocaat in de arm. De Contactgroep Onterecht Beschuldigden raadt aan daarnaast meteen na de beschuldiging zelf een aantal zaken op papier te zetten. Eerst de exacte omschrijving: hoe luidt precies de klacht? Noteer ook hoe je daar zelf op reageerde, wat de reactie was van de mensen met wie je direct samenwerkt, van je partner. Verwachtte je de beschuldiging? Ook achtergronden opschrijven kan later van pas komen. Maak een beschrijving van je (werk)relatie met de klagende collega. Kun je een reden verzinnen waarom zij of hij een klacht tegen je indient? Onderschat de aanklacht niet. Denk niet: niemand gelooft dit, het zal wel loslopen. Er wordt bij zo'n klacht een hele machinerie in werking gesteld die dit soort klachten over het algemeen -- en terecht -- serieus neemt.

Word je lastiggevallen?

Spreek de persoon die je lastigvalt, aan. Hij of zij moet weten waar het over gaat en een duidelijke kans op weerwoord krijgen. Ben je met dat weerwoord niet tevreden, vraag dan het klachtenreglement van je organisatie op en stap zo mogelijk naar de interne vertrouwenspersoon. Deze probeert te bemiddelen tussen degene die zich geïntimideerd voelt en de werkgever (en de beschuldigde werknemer).


Biedt die bemiddeling geen uitkomst, dan kun je een klacht indienen bij de klachtencommissie van je bedrijf. Als deze commissie een uitspraak doet waarmee je niet tevreden bent, dan kun je een klacht voorleggen aan de Commissie Gelijke Behandeling.

Meer informatie: http://www.cgb.nl/


Wellicht ook interessant:
Meer artikelen in de rubriek
'Conflicten'

Reageer, print of deel dit artikel

  • Reageer (3)
  • Print
  • Share/Bookmark Mail dit artikel
Reacties op dit artikel:
Martin Kramer | 20 april 2005 (14:24)

Levensgevaarlijk, deze wetswijziging.
Het geeft vrouwen die goed kunnen liegen absolute macht over mannelijke collega's, omdat ontkennen niet meer helpt, zelfs niet als het de waarheid is. De gladde babbel wint zo altijd van de werkelijkheid.

Hugo | 25 april 2005 (14:24)

Mee eens! Dít is nog eens seksisme op de werkvloer.

René | 29 september 2010 (23:23)

Ja inderdaad, levensgevaalrijk,

Ik heb bij mij op het werk al een keer mee gemaakt dat een leidinggevende onterecht werd ontslagen omdat hij beschuldigd werd van seksuele intimidatie bij een vrouwelijke medewerkster, maar later bleek al gauw dat ze verliefd op hem was maar hij moest niks van haar hebben, dus wat gaat een vrouw dan doen als ze haar zin niet kan krijgen, dan spelen de vrouwen een vies vuil spel om de persoon in kwestie zwart te maken bij de managers en zelf de zielig slachtoffer spelen. De vrouw zelf is naar het vertrek van de werkleider niks anders dan alleen nog maar gepest, en heeft het ook echt niet makkelijk gehad o pde afdeling, maar er was ook niemand die nog ook maar iets met haar te maken wou hebben, en wij moesten het doen zonder onze leuke werkleider die wij allemaal enorm miste.

Daarom vindt ik dat mensen ook goed moeten realiseren waar ze mee bezig zijn op het werk, flirten kan leuk en onschulidig zijn, maar o wee als een van de twee echt gevoelens krijgt maar de andere niet, heb je de poppen al aan het dansen, ik wil niet zeggen dat alle mensen zo zijn, maar je hebt er rare figuren bij zitten, zowel vrouwen als mannen.

Het kan enige tijd duren voordat je reactie geplaatst wordt.

Het is de redactie van Intermediair toegestaan om de inhoud van de reactie met naam en toenaam te hergebruiken in de print uitgave van Intermediair.

Reacties worden niet direct op de site geplaatst. De redactie controleert vooraf of de reactie aan een aantal voorwaarden voldoet. Deze voorwaarden zijn:

  • Reacties dienen betrekking te hebben op de inhoud van het betreffende artikel of onderwerp.
  • Reacties mogen geen beledigingen, bedreigingen, al dan niet fictief, aan het adres van de andere sitebezoekers of aan prominente personen bevatten.
  • Uitingen van geweld, racisme, anti-semitisme, het zwartmaken van individuen, groepen of organisaties worden niet getolereerd.
  • De reactie moet kort en bondig zijn (maximaal 1.000 karakters), te lange reacties worden niet geplaatst.
  • Het plaatsen van persoonsgegevens zoals telefoonnummers en adressen in de tekst van de reacties is niet toegestaan.
  • Links naar websites en reclame voor producten en/of diensten worden niet geplaatst.
  • Reacties die volledig in hoofdletters zijn getypt en/of vol staan met uitroeptekens en vraagtekens worden niet geplaatst.
  • Reacties die vol staan met taalfouten worden niet geplaatst.

De redactie behoudt zich het recht voor om reacties aan te passen, in te korten of te verwijderen. De redactie gaat niet in discussie over geplaatste of verwijderde reacties.


Ik ga akkoord met de voorwaarden

Zoek in vacatures voor hoogopgeleiden:

Test je manier van conflicthantering

Irritaties op het werk? Collega's waarmee je in conflict bent? Krijg inzicht hoe jij met conflicten omgaat. Reageer je adequaat, of zijn er aspecten die voor verbetering vatbaar zijn? Test jezelf.