Hoe veertigplus-mannen van de apenrots af vallen

Auteur: Carien Karsten | 09-02-2012 | Reacties: 12 | Mail dit artikel

Mannelijke veertigers met een burn-out hebben lang niet altijd een burn-out, betoogt coach Carien Karsten. Ze voelen zich waardeloos omdat ze van de apenrots af dreigen te vallen. Het goede nieuws: er is wat aan te doen.

Rode sportauto helpt niet
Help anderen en verhoog je status

Frans, even in de veertig, vader van twee kinderen, heeft sinds enige jaren een mediabedrijf. De afgelopen maanden komen er weinig opdrachten binnen, de zaken gaan slecht. Ook fysiek voelt hij zich niet goed, zijn huisarts constateert een verhoogde bloeddruk. In het verleden heeft hij succesvolle reclamecampagnes bedacht, maar hij nam eigenlijk nooit de tijd om bij zijn succes stil te staan, laat staan het te vieren. Hij legde de lat steeds hoger. Het gebrek aan bevestiging breekt hem nu op, hij twijfelt aan zijn eigen kunnen. Is hij eigenlijk wel zo goed als hij altijd heeft aangenomen? Hij krijgt last van angst- en paniekaanvallen, komt zijn huis niet meer uit en de kans om een opdracht binnen te halen, wordt steeds kleiner.

Rode sportauto helpt niet

De demoraliserende gedachten en gevoelens van Frans zijn volgens theorieën uit de arbeids- en organisatiepsychologie burn-outverschijnselen. Maar volgens sociaal psycholoog Bram Buunk is er iets anders aan de hand. In zijn boek Oerdriften op de werkvloer (2010) betoogt hij dat gedrag op de werkvloer vaak een evolutionair doel dient: de natuurlijke selectie van de soort. Mannen zijn volgens deze opvatting uit op macht, status en middelen. Daardoor imponeren ze en hebben ze succes. Zo kunnen ze zoveel mogelijk vruchtbare vrouwtjes aan zich binden om zich voort te planten.

Mannen ontwikkelen daartoe van jongs af aan al sociale dominantie: ze leren communicatief vaardig te zijn, intelligent, zelfvertrouwen uit te stralen, assertief te zijn, lef te tonen en een proactieve houding aan te nemen. Zowel in de kunst, wetenschap als het bedrijfsleven kunnen ze met dit gedrag tussen hun dertigste en veertigste de top bereiken. Halverwege de veertig echter, beseffen ze dat ze niet meer zo productief zijn als voorheen en dat hun vrouw of partner van veertigplus ook aan het einde van haar vruchtbare leven is gekomen.
Ze voelen hun status dalen. Natuurlijk kunnen ze die proberen op te vijzelen door een rode sportauto te kopen en hun vrouw in te ruilen voor een jonger exemplaar, maar dit helpt meestal niet om aan het gevoel van dreigende neergang te ontsnappen. Een burn-outdiagnose biedt dan de mogelijkheid om zonder gezichtsverlies de arena te verlaten.

Help anderen en verhoog je status

Het goede nieuws: er is wat aan te doen en het is makkelijker aan te pakken dan een burn-out. In plaats van een sportauto aan te schaffen, moeten mannen van middelbare leeftijd zich verzoenen met de afname van fysieke, mentale en reproductieve mogelijkheden en vervolgens hun carrièredoel wijzigen. Bijvoorbeeld door zich meer te richten op het overdragen van deskundigheid en ervaring en zich in te zetten voor anderen.
Want geheel volgens de evolutieleer kun je door altruïstisch handelen je status verhogen. Heldhaftig, opofferend gedrag laat zien dat je over bijzondere kwaliteiten beschikt. Het altruïstisch gedrag moet dan wel aan vijf eisen voldoen: het moet je iets kosten, je moet er iets voor over hebben, een ander moet het kunnen zien, het moet je aantrekkelijker maken en het moet een waardevolle eigenschap van je laten zien, zoals moed, gezondheid of sportiviteit.

Frans besloot samen met zo'n twaalfhonderd anderen de alternatieve Elfstedentocht te schaatsen over de Weissensee om geld in te zamelen voor kinderen met een spierziekte. Hij hield op een speciale website bij hoeveel geld hij bijeen had gebracht en wie hem aanmoedigden en maakte zo aan de buitenwereld duidelijk dat hij weer helemaal in topvorm was. Zo vergrootte hij zijn aanzien en ongetwijfeld krijgt hij hierdoor weer meer opdrachten. Bovendien bracht de training voor deze prestatie hem in goede conditie, waardoor ook zijn fysieke klachten vanzelf verdwenen.

Reageer, print of deel dit artikel

Reageer (12)
Print
Mail dit artikel

Reacties op dit artikel:

Hein | 11 februari 2012 (18:34)

En krijgen we dan volgende week een stukje over vrouwelijke 40-ers en hun botoxbehandeling en borstvergrotingen en wat zij vooral in plaats hiervan moeten doen om het 2e deel van hun leven nog enigszins leuk te houden..........bla bla bla........?
Wat een feministisch stuk is dit zeg.
Groeten van een 30-er, zonder rode sportwagenambities.

Frans | 13 februari 2012 (12:49)

Die altruïstische Frans toch! Laat hij zorgen voor een financiële buffer voor als hij afgedankt wordt en
niet meer aan de slag komt! Een ding is zeker, hij moet en zal voor Griekenland dokken van
de regering.

Suzan | 13 februari 2012 (13:25)

Interessante ingang! Niet alleen de eenzijdige afname zien, maar ook de kans tot transformatie...

Russell Nash | 13 februari 2012 (13:33)

En dit hele artikel is gebaseerd op het boek van één sociaal psycholoog? Daarnaast is evolutionaire psychologie een vanuit de VS overgewaaid, pseudowetenschappelijk verschijnsel, mevrouw Carsten. Het heeft weinig met serieus onderzoek te maken.

Roberto | 13 februari 2012 (14:32)

"Mannen ontwikkelen sociale dominantie: ze leren communicatief vaardig te zijn, intelligent, zelfvertrouwen uit te stralen, assertief te zijn, lef te tonen en een proactieve houding aan te nemen."

Als dat zo is waar zijn deze mannen dan momenteel eigenlijk gebleven? We zouden ze heel goed kunnen gebruiken in de politiek. Ze zouden de samenleving de weg kunnen wijzen.

Jeroen | 13 februari 2012 (14:32)

Mijn altruïstisch gedrag moet aan vier eisen voldoen: maar dan volgen er vijf....kijk daar wordt ik nou weer onzeker van als van-de-apenrots-gevallen vijftiger..... sorry, wat een onzinverhaal...

webredactie | 13 februari 2012 (14:42)

@Jeroen
Je hebt gelijk, het zijn er vijf. Dank voor je opmerkzaamheid, we hebben het aangepast.

Margreet | 13 februari 2012 (14:54)

Interessante invalshoek, ik verwacht echter dat 99,99% van de mannen zich hier ab-so-luut niet in herkend. Dat is nu juist het punt.

Nico van den Bergh | 13 februari 2012 (15:53)

De mensen in mijn omgeving die een -al dan niet geveinsde- 'burn-out' kregen, hadden allemaal 1 ding gemeen: ze deden zich anders voor dan ze werkelijk zijn!

zwier | 14 februari 2012 (12:35)

Mensen, hou toch op met dat geleuter. Hadden die opscheppers maar een vak moeten leren. Bij mij komt de vijftig in zicht, ik heb nooit achter de tochtige wijfjes in de kantoortuin aangezeten en ik ben dus ook niet van de rots gesodemieterd, waarschijnlijk omdat ik er nooit op heb gezeten.

zwier | 14 februari 2012 (14:26)

Paul | 15 februari 2012 (22:43)

Burnout? Onzin. Cursusje "Nee-zeggen" en alles is opgelost!

Je reactie (max 1.000 tekens):

Je naam (wordt getoond bij de reactie)

Je e-mail adres (wordt niet getoond bij de reactie)

Het kan enige tijd duren voordat je reactie geplaatst wordt.

Voorwaarden voor plaatsing van reacties

Het is de redactie van Intermediair toegestaan om de inhoud van de reactie met naam en toenaam te hergebruiken in de print uitgave van Intermediair.

Reacties worden niet direct op de site geplaatst. De redactie controleert vooraf of de reactie aan een aantal voorwaarden voldoet. Deze voorwaarden zijn:

Reacties dienen betrekking te hebben op de inhoud van het betreffende artikel of onderwerp.
Reacties mogen geen beledigingen, bedreigingen, al dan niet fictief, aan het adres van de andere sitebezoekers of aan prominente personen bevatten.
Uitingen van geweld, racisme, anti-semitisme, het zwartmaken van individuen, groepen of organisaties worden niet getolereerd.
De reactie moet kort en bondig zijn (maximaal 1.000 karakters), te lange reacties worden niet geplaatst.
Het plaatsen van persoonsgegevens zoals telefoonnummers en adressen in de tekst van de reacties is niet toegestaan.
Links naar websites en reclame voor producten en/of diensten worden niet geplaatst.
Reacties die volledig in hoofdletters zijn getypt en/of vol staan met uitroeptekens en vraagtekens worden niet geplaatst.
Reacties die vol staan met taalfouten worden niet geplaatst.

De redactie behoudt zich het recht voor om reacties aan te passen, in te korten of te verwijderen. De redactie gaat niet in discussie over geplaatste of verwijderde reacties.

Ik ga akkoord met de voorwaarden

Meer in de rubriek 'Intermediair Coaches':

Over Carien Karsten

Carien Karsten studeerde rechten en klinische psychologie en promoveerde op de trauma's van drugsverslaafde vrouwen. Met haar bureau StroomQ coacht ze gedreven professionals om hun prestatie en balans te optimaliseren. Daarnaast publiceert zij over geluk, werkstress en ander psychisch ongemak, zoals piekeren. Haar werkwijze is kortdurend, nuchter en pragmatisch, gebaseerd op kennis en ervaring uit psychologie en organisaties.

« vorige

Carrièretips in je mailbox?

Abonneer je met twee muisklikken op onze wekelijkse nieuwsbrief met daarin kakelvers carrìèreadvies, discussies, columns en trends op de arbeidsmarkt.

Meld je aan