Het gevoel dat iedereen tegen je is: zo kom je ervan af

Auteur: Carien Karsten | 12-01-2012 | Reacties: 2 | Share/Bookmark Mail dit artikel

V Veel piekeren en het gevoel hebben dat iedereen tegen je is: mensen met een ‘type-D-persoonlijkheid' raken vaak in de problemen op hun werk. Coach Carien Karsten legt uit wat je eraan kunt doen.



Niels heeft drie keer een jaarcontract gehad bij een onderzoeksbureau. In het laatste jaar was hij veel ziek, hij kreeg buikpijn van zijn werk en sliep haast niet meer. Hij ervoer het contract als een wurgcontract: hij kon nauwelijks voldoen aan de verplichtingen en er kwamen er steeds meer bij. Onderzoeksopdrachten moest hij combineren met acquisitie, offertes schrijven en trainingen geven. Succes en erkenning bleven uit. Niels ging daardoor meer roken en voelde zich steeds slechter. Uiteindelijk werd zijn derde contract niet verlengd en stond hij op straat.

Niels vulde voor de grap een persoonlijkheidsvragenlijstje in op internet en zag tot zijn verbazing dat hij hoog scoorde op de D-, ofwel Distressed-persoonlijkheid, een type dat je kunt omschrijven als binnenvetter. Het zijn mensen die wat afwachtend en passief in het leven staan, zich snel aangevallen, geïrriteerd en tekortgedaan voelen, vaker ongelukkig zijn, veel piekeren en anderen op afstand houden. Dit type komt relatief veel voor, blijkt uit onderzoek. In West-Europa heeft 13 tot ruim 32 procent van de mensen een type-D-persoonlijkheid (Dunollet, 2005).

Niet alleen het humeur, maar ook de fysiologie van deze mensen is ontregeld. Het stresshormoon cortisol is chronisch verhoogd, want de buitenwereld wordt als vijandig ingeschat. Bloeddruk en bloedsuikerspiegel zijn daardoor ook verhoogd. Type-D-persoonlijkheden lopen risico op ontstekingen. Frustratie doet ze grijpen naar eten, roken, blowen of drinken, overlevingsgedrag dat even kalmeert of troost. Daarmee stoppen, kost ze grote moeite. In deze tijd dat de enige zekerheid in werk onzekerheid is, raken ze meer in de problemen. Ze zien, net als Niels, de druk toenemen en hun kansen verminderen. D-types komen snel in conflict met hun leidinggevende, die naar hun idee onvoldoende begeleiding en duidelijkheid biedt.

De hel of de hemel?

Om Niels op andere gedachten te brengen, vertelde ik hem de volgende anekdote: er waren twee groepen mensen, de ene groep zat in de hel, de andere in de hemel. Hun situatie was identiek: ze zaten allemaal rond een soeppan met te grote lepels. Maar wat was het verschil? In de hel probeerden de mensen met de te grote lepels zelf de soep naar binnen te krijgen en dat was tot mislukken gedoemd. Ze leden vreselijke honger. In de hemel hadden de mensen wat anders bedacht: met dezelfde grote lepels gaven ze elkaar te eten. 

Niels ervoer zijn werksituatie als een hel en probeerde steeds fanatieker erkenning te krijgen voor wat hij goed deed en kon. Die bleef uit en de relatie met zijn leidinggevende eindigde in een patstelling waarbij hij aan het kortste eind trok.
Op ditzelfde spoor van boze buitenwereld en gebrek aan erkenning doorgaan, zou hem alleen maar verlies opleveren. Met een principieel andere kijk op de wereld kon Niels zijn leven verrijken: mensen zijn hem niet vijandig gezind, maar goedgezind.

Ook een type-D-persoonlijkheid?

Dit is geen aansporing tot naïef optimisme, maar wel tot een andere kijk op jezelf in relatie tot de buitenwereld. Daardoor verminder je in ieder geval de blikvernauwing die optreedt door chronische stress. Je kunt makkelijker stoppen met verslavingsgedrag en hebt meer energie om je goede kanten te presenteren aan je huidige of toekomstige werkgever.

Niels had daar wel wat hulp bij nodig. Het patroon van verbittering en onvrede, waar ook een gevoel van diep falen onder verborgen zat, was ingesleten. Een heel ouderwetse oplossing hielp hem: hij ging iedere dag één ding voor een ander doen en legde dit vast in een zorgdagboek. Met een foto, of door iets op te schrijven. Logisch dat zijn hulpvaardigheid andere reacties opleverde en zijn netwerk vergrootte. Daarmee namen ook zijn kansen op een volgende baan toe. Daarnaast volgde Niels een cursus mindfulness om zijn emoties meer te reguleren en leerde hij beter voor zichzelf op te komen.


Wellicht ook interessant:
Meer artikelen in de rubriek
'Coach work-life balance'

Reageer, print of deel dit artikel

  • Reageer (2)
  • Print
  • Share/Bookmark Mail dit artikel
Reacties op dit artikel:
Ineke de Graaf-van Vonno | 12 januari 2012 (13:09)

Ik ben maar een leek, maar vanuit interesse ben ik mij de laaste weken aan het verdiepen in The Work van Byron Katie. Dit lijkt me een goede case die past binnen haar theorie. Die ervan uitgaat dat je vooral lijdt aan de gedachten (en oordelen) die je anderen toekend. De therapie is er op gericht, dat je jezelf de vraag stelt hoe weet ik dat eigenlijk en weet ik dat wel zeker. Daarmee aan de slag te gaan via allerlei invul formulieren, kan denk ik dit type mens heel goed helpen.

Jeroen B | 16 januari 2012 (12:59)

Beste Carien - eye-opener, wist ik nog niet, fijn. Met een positivo afsluitend advies in 500 woorden: ga maar es Aan De Gang met jezelf. Just evolve to a fitter human & survive.
Weet nu dat ik me een echt D-type voel, heeft nou tenminste een naam. En loop ook alweer 24mnd aan de kant van de (welke?!)arbeidsmarkt warm te lopen (voor onbekende invalduur? voor welke match? in welk team? met welke regels? voor welke prijs? tegen welk offer?).
D - met dit verschil: dat ik WEL veel aanreik aan anderen en dat ook in werkperiodes geregeld en met overtuiging deed, (h)erken waar andermens professionele behoeften en interesses liggen, voor cliënten, naaste en verre collega's, en speel daarop in door via LI, e-mail en face-to-face tips, relaties en info aan te bieden. Geen blind altruïsme maar gewoon sociaal-werkschappelijk denken.
Echter, reacties, positieve feedback, inspelen op - het blijft steeds meer uit. Mensen taxeren je of ze via contact met jou hun positie kunnen verbeteren. Ja dat is ook wantrouwen: hoeveel moet je nog aanbieden? ... can get no satisfaction (mick jagger) ...
Ik bespeur ook een flink bevolkte hel waar het niet snikheet is, maar kil zodat zelfs je eigen vingers verkleumen om soep te blijven lepelen. Voor wie er nog soep over is.
De D-ers betalen ongewild en deels onwetend een stuk van de collectieve prijs van twee decennia groeien, graaien en denivelleren (gecreëerde tweedeling) en overboord zetten van een stuk sociaal-democratische traditie, normen en waarden in werk, op straat en aan tafel. Afwachten welke soep de generatie Z (alweer!) straks voor ons kookt als we in het verzorgingshuis zitten. Smakelijk delen!

Het kan enige tijd duren voordat je reactie geplaatst wordt.

Het is de redactie van Intermediair toegestaan om de inhoud van de reactie met naam en toenaam te hergebruiken in de print uitgave van Intermediair.

Reacties worden niet direct op de site geplaatst. De redactie controleert vooraf of de reactie aan een aantal voorwaarden voldoet. Deze voorwaarden zijn:

  • Reacties dienen betrekking te hebben op de inhoud van het betreffende artikel of onderwerp.
  • Reacties mogen geen beledigingen, bedreigingen, al dan niet fictief, aan het adres van de andere sitebezoekers of aan prominente personen bevatten.
  • Uitingen van geweld, racisme, anti-semitisme, het zwartmaken van individuen, groepen of organisaties worden niet getolereerd.
  • De reactie moet kort en bondig zijn (maximaal 1.000 karakters), te lange reacties worden niet geplaatst.
  • Het plaatsen van persoonsgegevens zoals telefoonnummers en adressen in de tekst van de reacties is niet toegestaan.
  • Links naar websites en reclame voor producten en/of diensten worden niet geplaatst.
  • Reacties die volledig in hoofdletters zijn getypt en/of vol staan met uitroeptekens en vraagtekens worden niet geplaatst.
  • Reacties die vol staan met taalfouten worden niet geplaatst.

De redactie behoudt zich het recht voor om reacties aan te passen, in te korten of te verwijderen. De redactie gaat niet in discussie over geplaatste of verwijderde reacties.


Ik ga akkoord met de voorwaarden

Over Carien Karsten

Carien Karsten studeerde rechten en klinische psychologie en promoveerde op de trauma's van drugsverslaafde vrouwen. Met haar bureau StroomQ coacht ze gedreven professionals om hun prestatie en balans te optimaliseren.  Daarnaast publiceert zij over geluk, werkstress en ander psychisch ongemak, zoals piekeren. Haar werkwijze is kortdurend, nuchter en pragmatisch, gebaseerd op kennis en ervaring uit psychologie en organisaties.

Carien

Zoek in vacatures voor hoogopgeleiden:

Test je stressniveau

Heb je veel stress op je werk? Doe de test en meet hiermee je stressniveau.