Vaders inzetten tegen crèche-stress

Auteur: Carien Karsten | 03-06-2010 | Reacties: 5 | Share/Bookmark Mail dit artikel

J Jonge baby's kun je het beste het eerste jaar thuis houden omdat ze gestresst raken van de crèche, blijkt uit nieuw onderzoek. Coach Carien Karsten geeft advies.

De Nijmeegse promovenda Esther Albers onderzocht de stress die jonge baby's ervaren als ze naar het kinderdagverblijf worden gebracht (The challenges of child care for very young infants). Ze nam bij 64 baby's speekselmonsters cortisol (stresshormoon) af, maakte video's van hun verzorging op de crèche en thuis en mat hun cognitieve ontwikkeling.

De overgang van thuis naar het kinderdagverblijf is stressvol, concludeert de onderzoekster, omdat de baby aan zoveel nieuwe indrukken wordt blootgesteld. Visuele prikkels, wisselende verzorgsters, andere kinderen en andere routines. Bovendien zijn de leidsters bij het verschonen meer functioneel bezig dan dat ze lachen en praten met de baby. Dat is niet goed voor de cognitieve ontwikkeling van het kind. Haar advies: breng kinderen niet voor het eerste jaar naar het kinderdagverblijf en daarna maximaal drie dagen per week.

Wat moet een jonge moeder met zo'n advies? Laat ik vooropstellen dat Albers een goed onderzoek heeft gedaan en dat de gevolgen van babystress ernstig kunnen zijn, met name als het gaat om hechting, gezondheid en leervermogen. Maar er is meer. Want: hoe goed je het ook met je kind voor hebt, je kunt het niet alle ellende besparen. En dit onderzoek moet er niet toe leiden dat werkende moeders zich nog schuldiger en gestresst gaan voelen dan nu al vaak het geval is.

Volgens het CBS werkt op dit moment bijna tachtig procent van de vrouwen met een jonge baby. Een vijfde deel fulltime, de rest werkt van een paar dagdelen tot drie dagen per week. Als deze moeders nu en masse zouden besluiten hun baan op te geven om voor hun kind te zorgen, dan schaden ze daarmee niet alleen hun eigen ontwikkeling, maar ook hun gezin en de economie. Daar zit niemand op te wachten. Armoede en echtscheiding staan net zo goed de ontplooiing van het kind in de weg als stress op de crèche.

Een andere oplossing ligt veel meer voor de hand: vaders inzetten. Veel mannen zijn best bereid flexibeler te werken om meer voor hun kinderen te kunnen zorgen. Het lukt ze alleen niet om daar goede afspraken met werkgevers over te maken, blijkt uit onderzoek dat demissionair minister André Rouvoet eind mei presenteerde.

Bovendien kennen vaders de regels rond deeltijdwerken en verlof niet goed. Ze vrezen dat een dergelijk verzoek hun inkomen of loopbaan schaadt of op zijn minst weerstand oproept bij werkgevers. Dat laatste is in de praktijk zelden zo: over thuiswerken valt altijd te praten. Dat zouden mannen dus meer moeten doen

Dit onderzoek naar stress bij baby's laat uitdrukkelijk zien hoe belangrijk vaders zijn bij de verzorging van kinderen. Met wettelijke maatregelen - misschien gedeeld verlof voor vader en moeder tot hun kind een jaar is- kan de overheid het beide ouders en aanverwanten makkelijker maken om jonge baby's thuis te houden. Kleine, persoonlijke crèches bieden een goed alternatief. Voor moeder en vader geldt verder: wees creatief en zeg je baan vooral niet op, want het is de vraag of die keuze het kind later niet veel meer dupeert.  

Peiling: stress-crèche, wat nu?

Houd jij je kind voortaan thuis? Breng hier je stem uit.

Wellicht ook interessant:
Meer artikelen in de rubriek
'Coach work-life balance'

Reageer, print of deel dit artikel

  • Reageer (5)
  • Print
  • Share/Bookmark Mail dit artikel
Reacties op dit artikel:
Marinke | 4 juni 2010 (10:07)

Ook ik heb met veel interesse dit onderzoek gelezen, en de wijze waarop dit in de diverse media is uitgelicht. Ik ben tot op heden niet verder gekomen dan de samenvatting; als werkende moeder met drie jonge kinderen is mijn tijd snel in beslag genomen. Toch levert het heel veel stof voor discussie en ruimte voor nieuwe vraagstellingen en vervolgonderzoek op. Persoonlijk vind ik daarom het advies dat uit het onderzoek is gedistilleerd, kortzichtig en prematuur.
Eén conclusie wil ik direct recht zetten: er is weldegelijk aangetoond dat het kinderdagverblijf een bijdrage levert aan de cognitieve ontwikkeling, zelfs bij een lage mate van stimulatie. Het is jammer dat dit niet nadrukkelijker wordt uitgelicht.
De gevolgtrekking die in dit artikel wordt weergegeven, namelijk het belang van de rol van de vader, wordt eigenlijk door het onderzoek zelf al terzijde geschoven. Hierin is 'slechts' de rol van de moeder als uitgangspunt genomen en ook alleen naar diens bevindingen en gedragingen gekeken in relatie tot het kind. Dat op zichzelf is natuurlijk al een interessant gegeven. Frappant vind ik ook dat de schrijfster meent dat het onderzoek er niet toe moet leiden "dat werkende moeders zich nog schuldiger en gestresst gaan voelen dan nu al vaak het geval is". Kennelijk is ook daarin geen rol weggelegd voor de vader.
Dit alles neemt niet weg dat ik alle discussie over dit onderwerp ten zeerste toejuich, mits daar de conclusie uit volgt dat er geen standaardoplossing is en er zoveel factoren een rol spelen dat elke situatie om een andere aanpak vraagt. En mijn persoonlijke conclusies, ook op basis van wat in dit onderzoek is beschreven, zijn 1. dat het weldegelijk mogelijk is een zeer goede en hechte band met je kind op te bouwen als deze meerdere dagen de kinderopvang bezoekt en 2. dat het kind feilloos reageert op de stress van de moeder (of vader) en er dus vooral bij gebaat is dat deze volledig vertrouwen heeft in de keuzes die zij maakt, in het belang van het kind. En dat kan (maar hoeft dus niet) heel goed zijn om de zorg voor dat kind over te dragen aan een gediplomeerd pedagogisch medewerker bij een kinderdagverblijf, zodat de ouders in de tussentijd zich aan hun professioneel werkzame leven kunnen wijden.

Laurens | 4 juni 2010 (11:27)

Ik ben het VOLLEDIG eens met de inhoud van Marinke's reactie.
Bovendien: in een gezin draait het om het belang van het geheel, als gezin ben je een unie en alleen of voornamelijk naar het belang van het kind kijken zal op de lange termijn ook voor het kind zeer nadelig zijn. Helaas zie ik dit in de praktijk nog te vaak gebeuren. Verder hoop ik dat we langzaamaan ontwikkelen naar een situatie waarin de vader inderdaad ook een grotere rol gaat spelen in deze discussie, uiteindelijk geef je als ouders het voorbeeld aan de volgende generatie dus wat dat betreft hebben wij nog veel te verbeteren.

Mark | 4 juni 2010 (15:39)

Afgezien van dat ik het in grote lijnen wel eens ben met het artikel en dit een zeer waardevol onderzoek vind worden er een paar aannames gedaan die denk ik buiten het vakgebied van de onderzoekster vallen:

Als deze moeders nu en masse zouden besluiten hun baan op te geven om voor hun kind te zorgen, dan
Aanname 1) schaden ze daarmee niet alleen hun eigen ontwikkeling,
Aanname 2) maar ook hun gezin
Aanname 3) en de economie.
Aanname 4) Daar zit niemand op te wachten.

Ik zou zeggen, bekijk ook eens het onderzoek van een vrouw die zich juist daar specifiek op gericht heeft: http://www.youtube.com/watch?v=akVL7QY0S8A

Stress bij kinderen in de creche (en de invloed daarvan op de ontwikkeling) is een belangrijk gegeven in deze discussie en dat maakt dit onderzoek waardevol.

Maar er zijn genoeg nadelen aan het tweeverdienerschap die verdwijnen bij terugkeren naar eenverdienerschap. Elizabeth Warren weet dit goed uit te leggen, ook al gaan haar cijfers over de Amerikaanse economie.

Het lijkt me uit principe belangrijk dat we het mogelijk maken om de rollen om te draaien voor vaders en moeders die dat willen(!), maar het zou wellicht beter zijn geweest als er in dit artikel geen aannames werden gedaan over de economische gevolgen van een afname van tweeverdieners zonder nuancering rond bepaalde grote bedragen die gezinnen uitgeven, die juist worden bepaald door besteedbaar inkomen. (ofwel, als iedereen minder verdient, dalen de uitgaven mee).
Op korte termijn gaan de aannames misschien op, maar op lange termijn zou de ontwikkeling wel eens veel positiever uit kunnen pakken.

Zeker op een ruime arbeidsmarkt (een economie in een recessie) kan het voor de economie als geheel juist een stimulerend effect hebben als mensen er bewust voor kiezen om voor een bepaalde periode te stoppen met werken. Maar ook in een groeiende economie gaat wat Elizabeth Warren stelt in Nederland heel goed op. Omdat de huizenmarkt (met name voor jonge gezinnen en starters) vooral een aanbodmarkt is bepaalt het besteedbaar inkomen hoeveel men uitgeeft, en dus indirect met name de huizenprijzen.

Piet | 10 juni 2010 (10:12)

Cariere maken en kinderen krijgen. Misschien kan het gewoon niet samen gaan.
Mensen willen tegenwoordig denk ik teveel.
Een bepaalde levensstandaard houden en kinderen.
Ik denk dat een kind liever meer tijd besteed met de ouders dan dat het merkkleding aan heeft!

Mark | 17 juni 2010 (23:10)

Piet, was het maar zo simpel. Helaas gaat het niet langer om het inleveren van merkkleding of de tweede vakantie als de vrouw of man stopt met werken.

Voor de gemiddelde eenverdiener is het hebben van kinderen onbetaalbaar, zelfs als men zuinig leeft. Het gemiddelde salaris van twintigers is geen vetpot. Een benedengemiddelde starterswoning is voor jonge eenverdieners net betaalbaar, maar zorgt er in combinatie met gestegen energieprijzen en belastingen wel voor dat vaste lasten meer dan 50% van het inkomen innemen.

Het hebben van een auto (vaak nodig voor werk) en de kosten van voedsel nemen de overige 50% voor hun rekening. Voor kinderen is eenvoudigweg geen financiële ruimte. Voor intermediair lezers is dit vast lastig voor te stellen, omdat er daar misschien niet zoveel tussen zitten met een salaris van bruto maximaal(!) 3000 euro, maar dat is wel de realiteit onder de meeste jonge Nederlanders.

Natuurlijk kan je als je onder de modale grens komt aanspraak maken op sociaal huren en diverse toeslagen, als je tenminste zo verstandig was om je 10 jaar geleden al in te schrijven bij een woningcorporatie.

De huidige situatie is simpelweg dat voor twintigers kinderen krijgen voor mensen die beneden modaal zitten en aanspraak kunnen maken op sociale voorzieningen betaalbaarder is dan voor mensen die rond het modale inkomen zitten. Pas bij tweeverdieners wordt het voor de 'sterke schouders' weer haalbaar om kinderen te hebben.

Op een zeer effectieve manier halen we daarmee onze maatschappij onderuit, dat is ook de reden dat de 'collapse of the middle class' waar Elizabeth Warren het over heeft zo reëel is in Nederland.

Ik denk eigenlijk dat de gemiddelde babyboomer niet beseft hoe lastig de financiële situatie is van mensen die in deze tijd op de arbeidsmarkt komen èn kinderen op willen voeden. Tweeverdienerschap is voor hen geen keuze. De arbeidsparticipatie van mannen èn vrouwen tussen de 25 en 35 jaar oud ligt nu op resp 93,4% en 82,4%.

Dat zijn niet allemaal mensen die 'teveel willen' maar ook heel veel jonge mensen die vooral aan het overleven zijn. Daar zit dus geen ruimte meer in. Het wordt tijd dat meer mensen inzien dat de veelbesproken 'rekening' nu al bij de huidige jonge generatie ligt.

Het kan enige tijd duren voordat je reactie geplaatst wordt.

Het is de redactie van Intermediair toegestaan om de inhoud van de reactie met naam en toenaam te hergebruiken in de print uitgave van Intermediair.

Reacties worden niet direct op de site geplaatst. De redactie controleert vooraf of de reactie aan een aantal voorwaarden voldoet. Deze voorwaarden zijn:

  • Reacties dienen betrekking te hebben op de inhoud van het betreffende artikel of onderwerp.
  • Reacties mogen geen beledigingen, bedreigingen, al dan niet fictief, aan het adres van de andere sitebezoekers of aan prominente personen bevatten.
  • Uitingen van geweld, racisme, anti-semitisme, het zwartmaken van individuen, groepen of organisaties worden niet getolereerd.
  • De reactie moet kort en bondig zijn (maximaal 1.000 karakters), te lange reacties worden niet geplaatst.
  • Het plaatsen van persoonsgegevens zoals telefoonnummers en adressen in de tekst van de reacties is niet toegestaan.
  • Links naar websites en reclame voor producten en/of diensten worden niet geplaatst.
  • Reacties die volledig in hoofdletters zijn getypt en/of vol staan met uitroeptekens en vraagtekens worden niet geplaatst.
  • Reacties die vol staan met taalfouten worden niet geplaatst.

De redactie behoudt zich het recht voor om reacties aan te passen, in te korten of te verwijderen. De redactie gaat niet in discussie over geplaatste of verwijderde reacties.


Ik ga akkoord met de voorwaarden

Over Carien Karsten

Carien Karsten studeerde rechten en klinische psychologie en promoveerde op de trauma's van drugsverslaafde vrouwen. Met haar bureau StroomQ coacht ze gedreven professionals om hun prestatie en balans te optimaliseren.  Daarnaast publiceert zij over geluk, werkstress en ander psychisch ongemak, zoals piekeren. Haar werkwijze is kortdurend, nuchter en pragmatisch, gebaseerd op kennis en ervaring uit psychologie en organisaties.

Carien

Zoek in vacatures voor hoogopgeleiden: