Lichtverveelde manager koopt steeds vaker bedrijfje op
Auteur: Paul van der Kwast
|
12-05-2011
|
 Mail dit artikel
Een groeiend aantal managers heeft na tien, twintig jaar genoeg van de saaie voorspelbaarheid van het grote bedrijfsleven. Zij kopen zich in bij een klein bedrijf en worden daar eigen baas. ‘Ik kan nu veel flexibeler inspelen op de markt en voel me verantwoordelijker voor mijn mensen.'
Zes jaar lang pendelde Olivier Haverkate tussen zijn woonplaats Amsterdam en Philips in Eindhoven. Hard werken, lange dagen. ‘Maar dat vond ik niet erg, want als verkoopdirecteur Nederland had ik een interessante baan. Wel begon mijn werk zich na verloop van tijd meer en meer te herhalen. Dezelfde bedrijfsprocessen kwamen steeds terug. En elke dag urenlang vergaderen.' Tijd voor iets nieuws dus, maar wat?
Om zichzelf de kans te geven rond te kijken werd Haverkate een tijdje interimmer bij middelgrote en kleine bedrijven, vooral in commerciële en managementfuncties. Al snel kwam hij erachter dat hij het liefst zelf zo'n bedrijf wilde leiden en bezitten. Via het adviesbureau BuyInside kwam hij terecht bij Dujardin Brandkasten uit Leerdam. Dat bedrijf stond weliswaar niet te koop, maar de 64-jarige eigenaar zag ook wel in dat hij het een keer moest verkopen. Sinds februari dit jaar is Haverkate grootaandeelhouder van het installatie-, service- en verkoopbedrijf van onder meer geldautomaten en kluizen.
Gebrek aan ondernemerschap zat
De vraag naar zulke management buy-ins (mbi's) neemt toe, zegt Anne Huitema van BuyInside. ‘Veel managers in het bedrijfsleven overwegen over te stappen naar een kleiner bedrijf. Ze zijn de bureaucratische en politieke omgeving en het gebrek aan ondernemerschap zat en willen zelf iets neerzetten. Maar ze hebben een goed salaris, vaak een gezin en een hypotheek, dus durven ze het niet aan om voor zichzelf te beginnen. Ze hebben echter wel genoeg geld om zich ergens in te kopen en daar dan (mede)eigenaar in loondienst te worden. Wij helpen ze een bedrijf te vinden dat bij ze past.'
Aan de andere kant staan ondernemers die hun bedrijf willen vérkopen. Jaarlijks zetten vijftienduizend ondernemers hun bedrijf te koop volgens de Kamer van Koophandel. Dat aantal zal fors groeien omdat een derde van de ondernemers ouder dan vijftig is - de babyboomers - en binnen afzienbare tijd met pensioen wil. Senior consultant Tjarda Grimbergen van searchbureau WesselCoenen uit Bilthoven: ‘Wij krijgen de laatste tijd van een toenemend aantal ondernemers het verzoek een opvolger te zoeken die niet alleen de leiding overneemt, maar ook eigen geld meeneemt. Dat eigen geld is niet alleen een manier om te cashen, maar het betekent ook een extra commitment van die opvolger. Het dwingt hem om goed na te denken over zijn toegevoegde waarde. Minstens zo belangrijk is dat de persoon past bij het bedrijf. Daarom besteden wij veel tijd aan het screenen en spreken van kandidaten.'
Geen zin meer om te werken bij een bureaucratisch bedrijf
Ook Dutch Dream, een ander adviesbureau voor overnames, heeft de ervaring dat het aantal mbi's de laatste jaren toeneemt. Volgens het adviesbureau hebben steeds meer managers in loondienst na vijftien, twintig jaar geen zin meer om te werken in een bureaucratisch bedrijf. Aan de verkoopkant speelt de individualisering een grote rol: opvolging door een familielid is niet meer vanzelfsprekend. Bovendien zijn er volgens Dutch Dream steeds meer ‘serie-ondernemers' die na het opzetten van een succesvol bedrijf, besluiten weer iets nieuws op te zetten.
Wie zich inkoopt in een bestaand bedrijf neemt een groot risico. Meestal wordt tien tot twintig procent van de overnamesom - die veelal ligt tussen een paar ton en twee, drie miljoen euro - gefinancierd met eigen middelen. Bijna altijd komt een deel van de overige financiering van de uitgekochte ondernemer; het grootste deel komt van de bank. Het relatief lage percentage eigen vermogen betekent dat de kersverse ondernemer de eerste jaren in de schulden zit en niet de gelegenheid heeft zichzelf dividend uit te keren. Grimbergen: ‘Je moet een lange adem hebben. Deze mensen zijn een mooi salaris gewend en moeten nu opeens buffelen tegen een vaak veel lager salaris. Pas als op lange termijn blijkt dat zij iets kunnen toevoegen aan hun bedrijf, gaan zij geld verdienen.'
Olivier Haverkate (40)
Bedrijf: Dujardin Brandkasten
Aantal medewerkers: 30
‘Ik loop mijn hele leven al rond met plannen voor een eigen bedrijf, maar werkte tot een paar jaar geleden in loondienst bij Canon en Philips. Als je jong bent en een bedrijf wilt starten, heb je geen geld en boven de 35 jaar ben je al aan een bepaald levenspatroon gewend. Dat maakt het lastig zo'n stap te maken. Ik ben meer een uitbouwer dan een opbouwer: mijn kracht is het verbeteren van lopende zaken. Ik kan goed verkopen en goed netwerken. Bij mijn zoektocht naar een bedrijf is dat ook nadrukkelijk met BuyInside - het bureau dat mij begeleidde - besproken.
Mijn toegevoegde waarde ligt in de commercie. In het midden- en kleinbedrijf is die commercie vaak juist een probleem: veel bedrijven zijn heel goed in bepaalde producten of diensten, maar minder goed in het aan de man brengen ervan. Ik denk dat het voor de Nederlandse economie goed zou zijn als er meer mensen overstappen die bij een kleiner bedrijf iets kunnen toevoegen. Dat maakt het midden- en kleinbedrijf sterker.'
Arjan van Schaik (44)
Bedrijf: Boer Speeltoestellen
Aantal medewerkers: 100
‘Als mijnbouwkundig ingenieur was het vrij voor de hand liggend dat ik bij Shell zou beginnen. Ik heb daar jaren met veel plezier gewerkt, onder meer in Oman en Angola, maar op een gegeven moment was het tijd om weg te gaan. Shell is een erg bureaucratisch, voorzichtig en politiek bedrijf en het duurt lang voor je iets voor elkaar krijgt. Dat past niet bij mijn ongeduldige aard. Daarom ben ik na acht jaar overgestapt naar adviesbureau Boer & Croon. In die baan kwam ik bij veel bedrijven binnen en al na een jaar of drie had ik al besloten ondernemer te worden. Ik had wel een paar randvoorwaarden; zo moest het bedrijf niet al te ver van mijn woonplaats Breda liggen, in een nichemarkt actief zijn en meer dan vijftig werknemers tellen.
Eind 2007 werd ik met hulp van een bedrijfsmakelaar directeur van Boer Speeltoestellen. Het leiden van een middelgroot bedrijf is heel anders dan werken voor een multinational. Dat was in het begin nogal confronterend. Hier moest ik vanaf dag één veel zelf doen. Zo moesten er mensen worden ontslagen, maar er was geen afdeling personeelszaken. Ik had geen verstand van arbeidszaken en ik was bang de verkeerde mensen te ontslaan omdat ik de markt niet kende.
Al snel bleek dat het bedrijf lange tijd haast feodaal was geleid. Alle macht en kennis zat bij de directeur-eigenaar en er werd nauwelijks onderling overlegd. Ook was het bedrijf nogal ingekakt en zaten er veel mensen op hoge posities die ze niet waar konden maken of op posities onder hun kunnen. Het was een veel grotere puinhoop dan ik van tevoren had gedacht. De vorige eigenaar had de zaken veel mooier voorgespiegeld dan de werkelijkheid rechtvaardigde. Gelukkig is sinds de overname de omzet toegenomen en zijn de kosten gedaald.
Als ik een zorgeloos leven had willen leiden, had ik bij Shell moeten blijven: geld als water, terwijl om mijn nek nu een strop [van de bank, red.] hangt. Maar ik ben blij dat ik het heb gedaan en hoop over een paar jaar de vruchten te plukken van de overname.'
Twan Sprenkels (50)
Bedrijf: IPV Opleiding & Training
Aantal medewerkers: 50
‘Hoewel ik al tijdens mijn studie rechten een adviesbedrijfje op juridisch en fiscaal gebied had opgericht, heb ik bijna mijn hele leven gewerkt voor grote bedrijven. Eerst bij Nationale-Nederlanden en daarna bij Delta Lloyd. Daar ging mijn carrière razendsnel, elke twee jaar kreeg ik promotie. Uiteindelijk werd ik zelfs gevraagd in de hoofddirectie, net onder de raad van bestuur.
Na drie jaar kon ik niet meer met mijn baas door één deur en ging ik weg. Ik kreeg nog wel een topfunctie bij Fortis in het buitenland aangeboden, maar ik wilde eigenlijk iets heel anders. In de financiële wereld had ik alles al tien keer meegemaakt en ik had behoefte aan een andere cultuur.
Ik ben daarna nog drie jaar voorzitter van het college van bestuur van het Deltion College in Zwolle geweest, een scholengemeenschap voor middelbaar beroepsonderwijs met zestienduizend studenten en twaalfhonderd medewerkers. Maar de behoefte aan het hebben van een eigen bedrijf is sinds mijn studietijd altijd sluimerend aanwezig gebleven. En ik had nu de tijd en de middelen om een bedrijf over te nemen.
Toen heb ik BuyInside benaderd met het verzoek met mij te zoeken naar een bedrijf dat ik zou kunnen overnemen. Ik werd door BuyInside flink door de mangel gehaald en moest zelfs tests doen. Uiteindelijk klikte het tussen de eigenaar van IPV en mij. IPV is een opleidingsbedrijf; wij werken vooral voor bedrijven in de zakelijke markt. Mijn toegevoegde waarde is dat ik bij vorige werkgevers groot heb leren denken, gericht ben op groei en de zaken bedrijfsmatig aanpak.
Het leuke van zo'n klein bedrijf is dat de lijnen heel kort zijn, je overlegt even snel op de gang en kunt daardoor veel flexibeler en sneller inspelen op de markt. En ik voel mij veel meer verantwoordelijk voor de mensen die hier werken en hun gezinnen dan bij een heel groot bedrijf. Daar is alles toch veel abstracter.'
Illustratie: Magda Rinkema
Wellicht ook interessant:
Meer artikelen in de rubriek
'Carrièreswitch'
Reageer, print of deel dit artikel
|
