F*ck de passie!
Leuk werk is goed genoeg
Auteur: Daphne van Paassen
|
11-02-2010
| Reacties: 9
|
 Mail dit artikel
Als je het niet hebt, tel je niet mee. En kun je je carrière wel vergeten: passie. Maar passie is het meest onbegrepen en opgeblazen woord van nu. Dus pas op voor de passieval.
Wat is jouw smoes om je hart niet te volgen?' staat er op de site van De Passiepraktijk. Waarna een reeks verhalen volgt van onder anderen Marit, Jet, Jacqueline en Machiel, die na een ‘coachtraject' allemaal hun gewone banen opzegden om hun passie te volgen. Ze gingen achtereenvolgens zwerfhonden helpen, ‘een onthaastingsoord in Indonesië' beginnen, ‘creatieve cursussen' geven (‘terwijl ik twee jaar geleden nog nooit een kwast had vastgehouden!') en ‘mensen inspireren'. Niet één van de 21 voorbeelden op de site had nog een normale baan. De verantwoordelijke coach zelf trouwens ook niet. Ze is haar ‘passie voor bergen' gevolgd en vertoeft momenteel in een Oostenrijkse berghut. Passie is het nieuwe hrm-toverwoord. En dus verschijnen er stapels boeken en meerdaagse trainingen over hoe je je passie vindt en haar volgt. Want wie met passie werkt, is gelukkiger, succesvoller, productiever en creatiever, zeggen loopbaancoaches. En dat is wetenschappelijk onderzocht, haasten ze zich erbij te zeggen. Dus: passie moet. Voor iedereen. Detacheerder KP&T in Eindhoven zocht onlangs zelfs ‘een civiele constructeur met een passie voor beton'. Waar waren ze naar op zoek - iemand die wild wordt bij het zien van beton? Iemand die ook in zijn vrije tijd beton stort?
Passie is...
‘Bevlogenheid is een positieve gemoedstoestand van opperste voldoening ten aanzien van het werk, die wordt gekenmerkt door vitaliteit (iemand bruist van de energie), toewijding (voelt zich uitgedaagd) en absorptie (flow)', aldus de wetenschappelijke definitie volgens hoogleraar Arnold Bakker.
Passie als noodzaak
Ondertussen gaat er zo'n druk uit van de noodzaak van een passievol leven dat zelfs mensen die helemaal niet doodongelukkig in hun werk zijn zich toch afvragen wat er mis met hen is: ze zitten immers niet iedere dag met een vurige hartstocht proefjes te doen of spreadsheets te analyseren. Via de site van Intermediair kreeg loopbaancoach Els Ackerman de afgelopen maanden regelmatig vragen binnen van mensen ‘die nu echt actief op zoek willen gaan naar hun passie'; hoe moesten ze dat aanpakken?
De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat maar heel weinig mensen echt gepassioneerd met hun werk bezig zijn. Namelijk twaalf procent. Mensen die verliefd zijn op hun werk. Van wie de ogen gaan glimmen en de wangen kleuren als ze over hun vak vertellen. Als je die mensen onderzoekt, zoals Arnold Bakker, hoogleraar aan de Erasmus Universiteit, heeft gedaan, kun je inderdaad constateren dat ze gelukkiger, succesvoller, productiever en creatiever zijn dan mensen die niet bevlogen zijn. Maar het roer rigoureus omgooien om je passie te volgen, is niet noodzakelijk het recept voor meer passie en dus meer geluk, zegt Bakker.
Persoonlijkheid
Een kwart van het verschil tussen bevlogen en niet-bevlogen mensen wordt verklaard uit verschillen in persoonlijkheid. Extraverte mensen zijn bevlogener dan introverte mensen en mensen die emotioneel stabiel zijn, zijn vaker bevlogen dan neuroten.
Valéri Beins
Vergissing
‘Natuurlijk is het zo dat je beter functioneert in je werk als je baan bij je past, als je iets doet waar je affiniteit mee hebt', zegt Jolet Plomp, arbeidspsycholoog. ‘Iemand die qua persoonlijkheid openstaat voor nieuwe ervaringen kan beter in een innovatieve omgeving zitten waar hij nieuwe producten mag ontwerpen, dan op een plek met een behoudende cultuur waar routineus wordt gewerkt.' Het is dus zeker belangrijk om je bij het zoeken naar een baan af te vragen waar je goed in bent en wat je leuk vindt. ‘Maar het is een vergissing om te denken dat je, als je je passie volgt, de hele tijd eufoor op je werk zit en alles vanzelf gaat. En het is een al even grote vergissing om te denken dat je dat bereikt door van je hobby of passie je werk te maken.'
Musicus en musicologe Simone Meijer (35) werd in 2005 gevraagd voor een droombaan; programmeur bij een concertpodium van wereldfaam. ‘Mijn passie is muziek en er leek me niets fijners in de wereld dan deel uitmaken van deze organisatie, de tempel der muziek, waar ik dagelijks zou zijn omringd door de beste musici, waar ik mee mocht denken over welke muziek we op het programma zouden zetten. Echt een baan waar je alles voor opzij zet.' Na drie maanden wist ze al dat ze verkeerd zat. ‘Het werk had niets met mijn passie te maken. Tien procent van wat ik deed had verband met muziek. Alleen dán was ik met iets creatiefs bezig, met het bedenken van programma's. De rest van het werk was puur zakelijk onderhandelen, contracten opstellen, vergaderen. Daarbij had ik een vreselijke leidinggevende die me geen verantwoordelijkheid gaf en geen mogelijkheid om me te ontwikkelen.' Inmiddels werkt ze voor het Amsterdams Fonds voor de Kunst. ‘Een baan die ik vijf jaar geleden waarschijnlijk als onmetelijk saai en beleidsmatig zou hebben bestempeld, maar waarin ik nu helemaal opbloei, omdat ik veel contact heb met kunstenaars en veel inhoudelijker bezig ben dan voorheen.'
Ook Valeri Berns (42) volgde vijf jaar geleden haar ‘passie voor het Franse landleven' en vertrok naar de Dordogne. ‘Zonnebloemen, uitgebreide lunches met wijn buiten in de zon - dat stond mij voor ogen. Eigenlijk dat wat iedereen aantrekt in Frankrijk.' Ze begon een verhuurbedrijfje voor oude verbouwde Citroën-kampeerbusjes. ‘Die verbeeldden voor mij dat Franse leven. Ik dacht: met het juiste beddengoed en een goed gevulde picknickmand kom je daarmee zo in de juiste tijdschriften te staan. Ik vond het enig om dat allemaal uit te denken. En het lukte ook: ik stond in de glossy's en het liep. Maar op een gegeven moment is zo'n bedrijfje niet meer dan iemand die belt met ‘heb je nog een bussie'. Saai. En die zonnebloemen zijn geweldig, maar in de winter staan ze er niet en is er ook geen gezellig café in de buurt waar je even een borrel kunt pakken. Er was geen sociaal leven. Mijn buren waren ook al niet gecharmeerd van mijn extraverte houding en de Fransen bleken nog grotere zeurkousen dan de Nederlanders.' Ze is nu weer terug bij haar oude werkgever YER, waar ze als commercieel manager alle mogelijkheid krijgt om ‘te ondernemen': nieuwe dingen op te zetten en uit te proberen. ‘Want dat is waar ik in Frankrijk achteraf gezien eigenlijk warm voor liep.'
Bevlogen in je uppie
Zzp'ers zijn meer bevlogen dan mensen in loondienst. Verklaring: ze moeten vaak alles zelf doen, waardoor ze meer dan gemiddeld worden uitgedaagd, ze creëren hun eigen successen en weten meer hulpbronnen te organiseren.
Simone Meijer
Salsadansen
Hoe konden Meijer en Berns zich in eerste instantie zo vergissen? Als mensen op zoek gaan naar een (andere) baan die bij ze past, vragen loopbaancoaches hen vaak lijstjes te maken van dingen die ze leuk vinden om te doen, waar ze zo in opgaan dat ze de tijd vergeten. Het idee is dat iemand zo te weten komt met welke taken hij affiniteit heeft. ‘Maar je kunt die affiniteit niet één op één vertalen naar werk', zegt Plomp. Iemand die niets liever doet dan salsadansen en die dus een webwinkel voor salsakleding begint, kan daar doodongelukkig van worden. Net als de hobbyvisser die zijn baan als verzekeringsagent opzegt om vistripjes te gaan organiseren in het buitenland. Ze zijn in hun nieuwe rol vooral verkoper of reisleider - en dat had niets met hun passie te maken. Aan salsadansen en vissen komen ze nauwelijks meer toe. ‘Als ik naar tv-programma's kijk als Ik vertrek, dan denk ik wel eens dat al die mensen die vol passie een bed & breakfast beginnen in Frankrijk, eigenlijk een passie hebben voor het inrichten van oude Franse huizen en helemaal niet voor het aan de ontbijttafel zitten met wildvreemde mensen', zegt Jolet Plomp. ‘Passie maakt blind', vindt Simone Meijer, ‘Je denkt: hier kan ik met muziek bezig zijn, dus dan is het goed. Je vergeet dat je ook op de andere kanten van het werk moet letten.'
De twaalf procent werknemers die in het onderzoek van hoogleraar Arnold Bakker hoog scoren op passie, is ook niet dezelfde groep mensen die van zijn hobby zijn werk heeft gemaakt. Hun bevlogenheid is veeleer het resultaat van de manier waarop ze hun werk doen. Bevlogenheid komt dan ook in alle beroepen en sectoren voor, zegt Bakker. ‘Mensen hebben het het meest naar hun zin als ze hun werk een beetje moeilijk vinden, maar het nog wel aankunnen: als ze worden uitgedaagd, maar wel voldoening krijgen uit het feit dat het ze lukt. Werk moet dus aansluiten bij je vaardigheden. En je moet daarnaast voldoende hulpbronnen tot je beschikking hebben: feedback en ontplooiingsmogelijkheden krijgen, en steun van collega's ontvangen.'
Crisis? Meer bevlogen!
Hoogopgeleiden zijn iets bevlogener in tijden van crisis, blijkt uit onderzoek van Wilmar Schaufeli, hoogleraar Organisatiepsychologie aan de Universiteit van Utrecht. Ze scoren een 6,5. Voor de crisis was dat een 6,2. Reden: werknemers waarderen nu meer wat ze hebben omdat ze het kunnen verliezen.
Marcel Wijngaard
Vandaar dat ook iemand die passie en professie combineert - en dus een grotere slagingskans zou moeten hebben - ontevreden kan worden. Marcel Wijngaard (37) bijvoorbeeld, schildert en fotografeert in zijn vrije tijd. In het dagelijks leven bemiddelde hij mensen naar werk. ‘Vorig jaar besloot ik beide te combineren en werd ik een soort intermediair tussen bedrijfsleven en kunstenaars. Soms in de rol van agent op een kunstbeurs, soms als recruiter van kunstenaars voor een bepaald kunstproject. Het leek ideaal. Maar ik kon niet goed wennen aan een veel lager inkomen en ik hikte aan tegen al die verschillende rollen die je als zelfstandige moet spelen. Je moet ook de marketing doen en de boekhouding. En ik miste collega's. Als een deal niet doorging, kon ik dat aan niemand kwijt, als iets een succes was, kon ik het met niemand vieren. Ik werd geconfronteerd met de keerzijde van mijn keuze.' Na een jaar ging hij weer in loondienst werken als senior recruiter. ‘Ik geniet van de dynamiek en van het onderdeel zijn van een groter geheel.'
Geluksonderzoek
Inkomen, sociale contacten, de behoefte ergens bij te horen, behoren tot de basisbehoeften van mensen. Werk voorziet daarin. Wie werk heeft, is gelukkiger dan iemand zonder baan, zo blijkt telkens weer uit geluksonderzoek. Reden: een baan geeft structuur en zin aan het leven, verschaft inkomen en sociale contacten. Gepassioneerd werken schenkt weliswaar extra geluk, maar niet als aan basisbehoeften wordt getornd. Wie het dus door zijn gepassioneerde beroep ineens met veel minder inkomen moet doen, of zonder collega's, kan daar goed ongelukkig van worden.
Overigens heeft het gros van Nederland dat wel begrepen. Negentig procent van de werknemers wil passie hebben voor zijn werk, blijkt uit een enquête van personeelsbemiddelaar Vitae. Slechts een kwart volgt zijn hart. De rest doet dat om een voor de handliggende reden niet: ze beseffen dat er brood op de plank moet komen. Zogenaamde passiecoaches lijken dat van secundair belang te vinden. Maar zeker in tijden van crisis is het van de gekke om daar geen rekening mee te houden, vindt Intermediair-coach Els Ackerman. Zo kreeg ze onlangs een vraag van een ict'er die na een loopbaantraject een opleiding vinologie was gaan volgen, maar daar helemaal geen werk in kon vinden. Ze raadde hem af zich daarin vast te bijten of om weer naar een nieuwe passie op zoek te gaan. Beter was het om iets te zoeken in de ict. ‘Soms, of misschien wel vaak, is het nodig om een rationele keuze te maken omdat je je huur of je hypotheek wilt kunnen betalen, of niet langer in de WW wilt zitten', zegt Ackerman. De passies hoeven niet in de ijskast, maar kunnen in de vrije tijd worden uitgeleefd.
En vaak helpt het volgens haar ook om gewoon ongeveer hetzelfde werk te blijven doen, maar dan bij een andere werkgever met andere collega's. Bakker geeft haar gelijk. ‘Wie pro-actief is en zijn baan een beetje meer naar zijn interessegebied boetseert zodat-ie er weer uitdaging in vindt, raakt meer bevlogen. Daar hebben we wetenschappelijk bewijs voor. Dat hebben we niet voor mensen die van hun hobby hun werk maken.'
Discussie
Gaan passie en werk wel samen? Breng je stem uit en lees meer over de discussie die hierover gaande is.
Wellicht ook interessant:
Meer artikelen in de rubriek
'Carrièreswitch'
Reageer, print of deel dit artikel
Reacties op dit artikel:
Barbara Post | 11 februari 2010 (13:26)
Wat ben ik het met jullie eens! Passie is momenteel een begrip dat aan inflatie onderhevig is en te pas en te onpas wordt gebruikt op de arbeidsmarkt.
Passie voor beton, ik vind 'm geniaal!
Geloven in wat je doet en af en toe je drijfveren weer eens onderzoeken en toetsen; volgens mij is dat wel nodig om je koers te blijven bepalen en je 'geluk ' te houden/ vinden. Maar ik blijf vinden dat al dit soort begrippen relatief is en niet zo kort door de bocht kan worden gebruikt.
Marlies van der Meer | 11 februari 2010 (14:04)
Passie is inderdaad een opgeblazen begrip. Eigenlijk is het simpel gezegd: iets wat je zo leuk vindt dat je er ook graag (actief dan wel passief) mee bezig bent. Vaak ben je er dan ook goed in, maar dat hoeft niet! Denk maar eens aan al die gepassioneerde zangers die in Zing-als-een-Ster programma’s vast blijven houden aan hun passie ondanks het negatieve oordeel van de jury.
Als loopbaancoach help ik mensen weliswaar hun passie(s) te benoemen, maar de volgende stap is altijd: is je passie wel om te zetten in reeel werk? En zo ja; zoek dan eens uit wat je de hele dag concreet moet doen in jouw passie-baan. Je zult merken dat er allerlei taken en/of omstandigheden bij je werk horen die niets met je passie te maken hebben. De vraag is dan: vind je je passie-baan nog steeds de moeite waard? Vaak is de beste oplossing om je te richten op werk dat een aantal passie-kenmerken in zich heeft (aantal aspecten waar je echt warm voor loopt en/of met taken waar je echt goed in bent).
En dan zijn er ook nog de mensen die geen passie hebben omdat ze zich niet herkennen in gevoelens als ‘toewijding’ en ‘flow’. Deze mensen hebben ‘gewoon’ dingen die ze leuk vinden om te doen.
Ferdinand De La Soie | 11 februari 2010 (14:16)
Iemand wier passie mislukte en die dan maar weer terug bij YER is gaan werken. Een ander vond zijn passie toch niet helemaal als zelfstandige en is dan weer als senior recruiter gaan werken. Intermediair demonstreert hier wel heel erg duidelijk, dat "Passie" en het mislukken ervan het exclusieve domein van recruiters en ander HR-volk is. Geen wonder, dat er dan een gepassioneerde voor beton wordt gezorgd. De HR-medewerkster heeft blijkbaar de advertentie mogen schrijven.
marsjan | 11 februari 2010 (15:49)
Kies de passie die echt past! En ik moet eerlijk zeggen dat ik passie ook te hoogdravend vind. Er hangt een mislukkelingen-gevoel aan... Leef je niet je passie dan... Ik denk dat je gewoon volgens je gevoel 'moet' leven. Zit je lekker in je vel in je baan dan voel je dat aan je hele lijf en is er geen reden om opeens passievol je eigen weg te gaan... Tja of je gevoel moet dat zelf willen.
Ik ben het niet eens met reactie van F.De La Soie... 'iemand wier passie mislukte'.... het is geen mislukken, het voelde gewoon niet meer goed. Als ze het niet had gedaan had ze het zich altijd af blijven vragen.
Jonathan Fokker | 11 februari 2010 (16:03)
Als je kijkt naar de betekenis van het woord passie (vanuit Latijn) dan betekent het: ergens voor willen lijden, sterven. Iets zo gaaf vinden dat je hiervoor wilt sterven, dat je hier alles voor wilt opofferen. Net even iets anders dan de wetenschappelijke definitie.
Dat gezegd hebbende... Coaching op je passies is niet verkeerd, maar het gaat erom de juiste baan te zoeken bij die passies. Als je passie muziek is, maar je gaat muziekfestivals organiseren dan doe je veel meer met organiseren wat niet je passie is ipv muziek. Dat is de crux.
Ik ben het er mee eens dat passie niet alleen maar doorslaggevend is of je slaagt in je werk. Dat komt vnl ook door doorzettingsvermogen, salaris, sociale contacten e.d.
Nelleke Griffioen - deBerghut.com & dePassiePraktijk.nl | 11 februari 2010 (20:40)
Hi Daphne,
Wat leuk om vanuit onze Berghut in Oostenrijk te lezen over de PassiePraktijk. Want passie, bevlogenheid, geluk, inspiratie: het blijven heerlijke onderwerpen om over te filosoferen en te discussiëren! Iedereen vindt er iets van en heeft er een eigen mening over of ervaring mee.
Leven vanuit passie kun je zien als een manier om je gelukkig te voelen. Als je geluk ziet als een positieve verandering van de gemoedstoestand, kan de passie je niet dag in dag uit om de oren vliegen. Maar het is wel een mooi streven!
Sommigen hebben niets met het woord en fenomeen ‘passie’, anderen worden erdoor getriggerd. Getriggerd om zichzelf de vraag te stellen: Doe ik wel waar ik goed in ben en waar ik blij van wordt? Wat zijn mijn drijfveren? Welke offers wil ik brengen? Het is aan ieder zelf om antwoord op die vragen te geven en te bepalen of je het beste uit jezelf haalt, op wat voor een manier dan ook.
Waarom Hans en ik ons hart naar de bergen gevolgd hebben, is omdat we alletwee gek op de bergen zijn en de wens hadden om een periode van ons leven in de bergen te wonen. In onze Berghut willen we nu mensen elkaar laten ontmoeten, inspireren en de bergen laten beleven. En nee, het is echt niet allemaal rozegeur en maneschijn. Maar het is wel een fantastische ervaring en bijzondere zoektocht, te volgen via ons blog: http://deberghut.wordpress.com
Daphne, we nodigen je graag – op onze kosten - een aantal dagen in de Berghut uit voor een inspirerend gesprek in de Stube bij de houtkachel, onder het genot van een drankje!
Groeten uit de bergen,
Nel
PS: de meeste mensen achter de 21 portretten op dePassiePraktijk.nl hebbben geen coachingstraject gedaan bij de PassiePraktijk. Het zijn mensen die hun hart volgen en hun mooie verhalen en dappere stappen heb ik ter inspiratie op de website geplaatst.
Gerrit | 13 februari 2010 (0:38)
Het valt me op dat de mensen die teleurgesteld zijn in het volgen van hun passie in de voorbeelden helemaal niet hun passie hebben gevolgd, maar iets zijn gaan doen dat daar zijdelings mee te maken heeft. Concerten programmeren is iets anders dan met de muziek zelf bezig zijn, salsakleding verkopen is iets anders dan dansen, kunstenaars en bedrijven bij elkaar brengen is iets anders dan zelf kunst maken. Geen wonder dat het een teleurstelling werd.
Vermoedelijk heeft lang niet iedereen heeft een zo uitgesproken passie dat het de inspanning en het risico waard is om te proberen er een loopbaan van te maken. En veel mensen kunnen gepassioneerd raken van iets ogenschijnlijk simpels als werken in een prettig en stimulerend team, ongeacht wat dat team precies voor werk doet. Het resultaat kan geweldig zijn.
Ik ben zelf wel bezig mijn passie te (her)ontdekken en te volgen. Ik heb een IT-baan opgezegd om mijn fotografie meer ruimte te geven, en die ruimte maakte voldoende creativiteit in me los om een vorm van beeldende kunst op te pakken die veel verder gaat dan ik met alleen fotografie zou bereiken. Daar zit passie achter, ik weet er zelfs verschillende passies in bij elkaar te brengen. Of ik daarmee uiteindelijk voldoende inkomen ga opbouwen om van te leven? Geen idee. Ik weet wel dat als ik (als mijn spaargeld op dreigt te raken en de inkomsten niet op gang komen) weer een baan zoek het iets minder veeleisends zal zijn dan die IT-baan die ik had, ik moet wel ruimte overlaten om het als hobby of bijverdienste te blijven doen.
Een passie volg je niet primair om er geld mee te verdienen, een passie volg je omdat je gelukkig wordt van de bezigheid. Als het lukt om er van te leven dan is dat prachtig, maar dat is meestal niet iets waar je op kan rekenen. Als de passie groot genoeg is, en je persoonlijke omstandigheden het toelaten, dan kan het de moeite waard zijn om je financiële zekerheden los te laten en te zien of je er wat van kan maken. Persoonlijk ben ik, ook al weet ik niet waar ik uit ga komen, blij dat ik mijn leven heb omgegooid, ik ontwikkel me in allerlei opzichten zoals ik me nog nooit ontwikkeld heb, domweg omdat ik mijn eigen weg kan volgen. Wat er nu met me gebeurt had niet tot mijn 67e moeten wachten (nog bijna 20 jaar).
Bianca - rentafriendnu.nl | 10 juni 2010 (11:01)
Boeiend en scherp geschreven artikel.
Echter denk ik dat het woord "passie" heel persoonlijk is en dat iedereen hier een eigen en pure invulling aan mag geven die bij hem of haar past.
Of andere mensen deze invulling van het woord "passie" vervolgens ook delen, dat blijft natuurlijk heel subjectief.
Jan Wilzing , Think-Art.nl | 4 maart 2011 (21:04)
Hoi Daphne en reageerders,
Het is jammer dat ik ruim een jaar te laat reageer op een op zich goed geschreven stuk.
Als mens die zijn hele 28 jarige werkleven altijd van zijn hobby zijn werk gemaakt heeft, kan ik alleen maar zeggen dat het werk wat je doet leuk moet zijn of door jezelf leuk gemaakt moet worden. Ook in de niet leuke kanten van je werk, die er altijd zijn, kan je gepassioneerd te werk gaan als je een andere betekenis geeft aan dat niet leuke deel. Met hoeveel voldoening kan je kijken naar een schoon en opgeruimde tuin of huis en van te voren als een huis opzien tegen het kouwe kloteweer en die prikstruiken die je weg moet halen of die kast vol met herinneringen en prullaria die je al 4 verhuizingen meeneemt. Kijk naar de goeie dingen en maak het traject daarnaar toe zo leuk mogelijk.
Passie moet niet, maar is wel te vinden in alles wat je doet. Overigens heb ik als productiemanager jarenlang gewerkt in een toonaangevend podium in Nederland en de passie voor muziek behouden in mijn werk door te genieten van het eindproduct en het team van gepassioneerde vrijwillige medewerkers, in plaats van te balen van de schema's, de jalouzie, onwillige tourmanagers met sommige verzuurde muzikanten die hun passie waren verloren en alleen nog werk en moeite zagen.
Mij lukt het de passie te vinden in bijna alles...
groeten, Jan Wilzing, ondernemer van Think-Art
|
