Giel Groothuis, architect in China: 'Je moet nú cashen'
Auteur: Eefje Rammeloo |
17-01-2012
| Reacties: 1
|
 Mail dit artikel
Architect Giel Groothuis (38) vertrok in 2004 naar China, trouwde een Chinese en werd uiteindelijk directeur van het FAR Architecture & Design Center in Sjanghai. ‘Ik heb de zekerheden van vrienden, familie, carrière en cultuur opgegeven.'
Wie: Giel Groothuis
Geboren: 24 oktober 1973
Opleiding: stedelijk gymnasium 's Hertogenbosch, bouwkunde Technische Universiteit Delft, avondopleiding Rietveld Academie
Loopbaan: 2000-2002 architect Studio Herman Hertzberger; 2002-2004 architect Zwarts & Jansma Architecten; 2004-2006 Urbandata Architecture and Urban Planning in Sjanghai; sinds 2006 directeur FAR Architecture & Design Center in Sjanghai; tevens sinds 2010 directeur Dutch Design Workspace in Sjanghai.
Begrijpt u Chinezen?
‘In het leven van Chinezen spelen intuïtie en onderbewustzijn een belangrijkere rol. Als je een Chinees ontmoet, denk je als Westerling misschien: goh, zeg eens wat. Waarom geeft hij me geen hand? Maar bij die Chinees is er vaak al een denkproces in gang gezet. Is die ander te vertrouwen? Hoe kunnen we samen zakendoen? Hij komt gereserveerd over, maar dat komt omdat er zich zoveel in zijn hoofd afspeelt. Mijn vrouw, die Chinese is, is ook zo'n observant. Ze is zeker niet verlegen, maar ze denkt gewoon na voordat ze iets zegt. Stille wateren hebben diepe gronden. Ik merk dat ikzelf ook verander. Tegenwoordig vergeet ik ook weleens om mensen een hand te geven. Ik zit ergens tussen Nederland en China in.'
Heeft uw vrouw uw visie op het leven veranderd?
‘Mijn vrouw heeft het communisme van dichtbij meegemaakt. Daardoor is ze een vechter: ze wil nu vooruitkomen in het leven. Ze is een goede onderhandelaar en let op alle financiele details. Dat heeft ze geleerd door af te zien. Het is misschien een wat botte vergelijking, maar na de Tweede Wereldoorlog zag je dat mensen geen eten weggooiden. Na die moeilijke periode leefden mensen heel bewust en voorzichtig. Mijn vrouw is in bepaalde opzichten zakelijker en wijzer dan ik: ze wil dat er geld komt uit de projecten die ik doe. Dat is trouwens ook typisch voor deze fase van de Chinese economie, je moet nú cashen en alles wat je doet moet winst genereren.'
Hoe is het om in een dictatuur te werken?
‘Het is niet allemaal leuk hier, het is een erg ingewikkeld land. Mensen zeggen wel dat China een dictatuur is, maar ik vraag me af of de overheid alles zo in bedwang heeft als wordt gedacht. Op de bredere ontwikkeling die het land doormaakt, heeft China nauwelijks invloed. Een stadscentrum kunnen ze bijvoorbeeld wel plannen en laten bouwen, maar dan blijkt het centrum waar mensen elkaar ontmoeten, zich toch heel ergens anders te ontwikkelen. En er zijn enorme milieu- en mobiliteitsvraagstukken waarvoor de overheid geen oplossing heeft.'
Wat wilde u worden toen u tien was?
‘Dingen maken heb ik altijd leuk gevonden. Toen ik klein was tekende ik auto's, boten en huizen. Eigenlijk was ik toen al geobsedeerd door design. Ik woonde in Heusden, een vestingstadje bij Den Bosch. Die zeventiende-eeuwse architectuur vond ik geweldig. Mijn vader heeft bovendien ons hele huis opgeknapt. Daar heb ik bij geholpen. Later heb ik nog gekeken naar de Design Academy in Eindhoven, maar het werd toch bouwkunde. Het metselen, timmeren en verven trok me toch meer. Dan sta je in zo'n bouwput en dan metsel je nog 's een muurtje mee, stelde ik me zo voor.'
Het beste advies dat ik ooit kreeg
‘Ik heb de neiging om groots te denken. Een bevriende Chinese architect die erg met boeddhisme bezig is, gaf me het advies: doe iets kleins, maar doe dat goed; dan komt de rest vanzelf. Ik heb nu bewust gekozen voor het intermediairschap en besteed minder tijd aan grootse ontwerpprojecten. Als je niet kiest tussen twee dingen, blijf je ze allebei maar half doen.'
Wat was uw eerste baan?
‘Dat was bij de beroemde architect Herman Hertzberger. Bij hem was de menselijke schaal enorm belangrijk. Tot op de centimeter moest ik bedenken hoe een mens in een gebouw functioneert. In Sjanghai is die menselijke maat natuurlijk helemaal niet meer te herkennen. Toch ben ik hier altijd de persoonlijke kant blijven zoeken. Als architect, maar ook nu ik als intermediair werk tussen Nederlandse ontwerpers en Chinese opdrachtgevers.'
Wat was de belangrijkste stap in uw carrière?
‘Met wat vrienden organiseerde ik hier in Sjanghai lezingen, kleine tentoonstellingen en excursies rondom design en architectuur. Ik was gefascineerd door wat hier allemaal gebeurt. China ontwikkelt zich op dit moment van een productiesamenleving naar een samenleving die om merken draait. Ik wilde daar met Chinezen over praten. Er was een permanent platform nodig waar dat kon. Toen heb ik de Dutch Design Workspace opgezet. Sindsdien heb ik minder tijd voor concrete ontwerpen, maar ontwerp ik in ruimere zin: ik koppel bestaande netwerken van Nederlanders en Chinezen aan elkaar.'
Op welk moment had uw leven een andere wending kunnen nemen?
‘Ik had in China net zo kunnen worden als sommige Nederlandse boeren in Canada. Je kent ze wel: die in de jaren vijftig zijn blijven steken. Ik heb die zekerheden juist allemaal opgegeven. Iedereen heeft ongewild een toekomstperspectief; er zijn bepaalde stappen die een mens wil zetten: over vijf jaar ben ik partner, zoiets. Maar ik heb die zekerheden van vrienden, familie, carrière en cultuur opgegeven. In plaats van vast te houden aan mijn Nederlandse wortels ben ik meer openminded geworden. Ik zie nu hoe mijn eigen cultuur het niet altijd bij het rechte eind heeft. Soms zijn er natuurlijk momenten dat er hier in China niets vertrouwd of herkenbaar is. Lost in translation. Dit jaar heb ik trouwens met mijn kinderen wel voor het eerst meegedaan aan de sinterklaasviering voor expats, hier in Sjanghai. Dat voelde toch heel vreemd. Komt er zo'n Sinterklaas aan naast een wolkenkrabber van vierhonderd meter hoog. Dat klopt gewoon niet.'
Wie wilt u nooit meer tegenkomen?
‘Mensen die mijn ideeën hebben gestolen. Ik vertel gemakkelijk over dingen die ik leuk vind. Maar een ontwerp kan vaak worden samengevat in één woord of beeld, dus je moet erg op je hoede zijn. Misschien was het soms ook oprechte inspiratie bij die ander. Dan is het mijn eigen fout dat ik niet als eerste iets met het idee heb gedaan. Je leert ervan.
Ik noem liever geen namen. Maar ik heb in China bijvoorbeeld meegedaan aan een project waarvoor ik een Nederlandse partner had gevonden. We hadden allebei geïnvesteerd in het idee en in de uitwerking. Die samenwerking ging niet door, en hij heeft het project in zijn eentje gedaan. Maar daar zaten dus wel mooi ideeën van mij in.'
Fotografie Frans Schellekens
Wellicht ook interessant:
Meer artikelen in de rubriek
'De loopbaan van'
Reageer, print of deel dit artikel
Reacties op dit artikel:
Floor Duijndam | 23 januari 2012 (10:52)
Mooi openhartig stuk, Giel! Leuk om zo wat over je te lezen! Groet Floor Duijndam
|
