Ben Tiggelaar

rubrieksheader

Cynisme

Auteur: Ben Tiggelaar | 20-12-2008 | Reacties: 5 | Share/Bookmark Deel dit artikel

H Hoe gaat zoiets? Je hebt maandenlang gewerkt aan dat project. Thuis telkens weer uitleggen hoe belangrijk het wel niet is. Onderweg in de auto al plannen aan het maken voor ná je volgende carrièrestap. En dan ­ pats, boem ­, komt er een crisis, staken ze je project en hoor je dat je baan op de tocht staat.

Zoiets laat een litteken achter in je brein. Een litteken dat cynisme heet.

Cynisme is een intrigerend fenomeen. Je doet een heftige, emotionele ervaring op en hup, je brein verstopt je zelfvertrouwen op een veilige plek en amputeert uit voorzorg meteen maar je ambitie.

Cynisme is een oorlogswond die telkens weer opspeelt als mensen om je heen hoge verwachtingen hebben, als iemand in je omgeving het woord carrière noemt en ­ vooral ­ als je per ongeluk af en toe, op een fantoompijnachtige manier nog iets van je oude drive voelt.

Cynisme zegt: 'Geloof jij daar nog in?' En: 'Kijk die lui eens rennen. Denken ze nou echt dat dat iets oplevert?' De ware cynicus is alleen nog blij te maken met een slechte afloop: 'Ik zei het al toen-ie geboren werd: die gaat een keer dood! En raad eens wie er vandaag achterop de krant staat! Nou?'

Er is onderzoek dat laat zien dat een neiging tot pessimisme en cynisme aangeboren is. Maar dat genetisch bepaalde talent voor zwartkijken moet je wel ontwikkelen. Kleine kinderen lijken nog niet zo vatbaar voor cynisme. Ze vallen honderd keer van hun step en klimmen er telkens weer op. Maar als kinderen ouder worden en vervelende sociale ervaringen opdoen, zeggen ze opeens zomaar dingen als: 'Tja, wat heb je nou aan vrienden?'

Als ik zulke dingen hoor, dan denk ik altijd: zelfbescherming. Cynisme is een vorm van zelfbescherming. Wie niets van het leven verwacht, wordt namelijk ook nooit teleurgesteld.

Eigenlijk wel grappig hoe ons brein dat regelt. Eigenlijk iets waar je ­ ook als cynicus ­ met enige bewondering om zou kunnen glimlachen. Spijtig is alleen dat cynici dat niet meer kunnen. Spijtig is dat ze op den duur alles met scepsis en wantrouwen benaderen.

Alles, behalve hun eigen cynisme.


Reageer, print of deel dit artikel

Reacties op dit artikel:
François Hendrickx | 15 december 2008 (23:38)

Ben, je hebt me uit het hart gesproken. Inderdaad bekijkt de cynicus alles met scepsis, behalve zichzelf. En als je dat op zeker moment dan toch doet, blikt het nog helemaal niet zo eenvoudig om van dat ingesleten pad af te komen. Iets dat ik er nog aan toe zou willen voegen is dat cynisme programmeert voor mislukking. Als cynicus ben je gebaat bij falen, bij het niet halen van doelstellingen et cetera. Je wordt je eigen self fullfilling prophecy en je hoeft nooit meer je eigen wezen onder de loep te nemen. Tot je een rasoptimist tegen het lijf loopt die ook nog eens succesvol blijkt te zijn. Tja, dat zal dan wel gewoon een geluksvogel zijn, toch? Toch?

Co Stuifbergen | 18 december 2008 (12:39)

Ik weet niet of een cynische houding echt beschermt.
Zo'n houding vermindert aanmerkelijk de kans op prettige gesprekken, prettige samenwerking en prettige resultaten.

Pep | 9 januari 2009 (10:50)

"...Cynisme is een vorm van zelfbescherming. Wie niets van het leven verwacht, wordt namelijk ook nooit teleurgesteld..."

Los van het weinig constructieve cynisme, is het aspect van een bescheiden verwachting, en dankbaar zijn voor datgene wat er op jouw pad komt, datgene wat je op je pad hebt gekregen,is mijns inziens ook een belangrijke houding in de weg omgoog.( ik ben wel weer van mijn fiets gevallen, maar had er inmiddels wel 100meter op gereden, zonder te vallen.)

interessante en inspirerende columns, beste Bert!

ben dankbaar dat deze op mijn pad mogen komen.

René Schmalschläger | 16 oktober 2009 (12:45)

"Wie niets van het leven verwacht, wordt namelijk ook nooit teleurgesteld."

Moet denk ik zijn: wie onrealistische verwachtingen heeft wordt door het leven teleurgesteld. (onrealistisch als in de betekenis van datgene wat tegen de aard der dingen in gaat.)

Veel ouders geven hun kinderen een beeld van de werkelijkheid dat hun wens beeld weerspiegeld i.p.v. de echte werkelijkheid. Daaruit komen dan onvermijdelijk teleurstellingen.

"Wie niets van het leven verwacht, is altijd vol van verwondering."

Barbara | 13 januari 2010 (15:10)

Helemaal eens met de laatste 2 reacties: mensen die teveel verwachten en met oogkleppen op aan de gang gaan om het te realiseren, vergeten van het heden te genieten, bij falen / tegenvallers zoeken ze een andere weg / nieuw doel, zetten weer oogkleppen op en vallen weer keihard, totdat ze het zat zijn, hun doelen in de prullenbak gooien maar niet meer kunnen genieten van wat ze wel hebben. Wie vanaf begin af aan leeft in het heden en kansen pakt om de nabije toekomst nog net iets aangenamer te maken dan het heden is, zal uiteindelijk meer tijd van zijn leven gelukkig zijn. Uiteraard zijn er positievelingen die ook succesvol zijn, maar een hoop daarvan gaan dan weer dood zodra ze met pensioen zijn en tijd hebben om van hun succes te genieten. Ik zie het zo: een boemeltreintje gaat vervelen, sneltreinen brengen je sneller naar je doel maar hebben een groter risico te ontsporen en er rijden er minder, dus neem maar gewoon de intercity: je komt een heel eind en ziet af en toe nog wat leuks onderweg.

Het kan enige tijd duren voordat je reactie geplaatst wordt.

Het is de redactie van Intermediair toegestaan om de inhoud van de reactie met naam en toenaam te hergebruiken in de print uitgave van Intermediair.

Reacties worden niet direct op de site geplaatst. De redactie controleert vooraf of de reactie aan een aantal voorwaarden voldoet. Deze voorwaarden zijn:

  • Reacties dienen betrekking te hebben op de inhoud van het betreffende artikel of onderwerp.
  • Reacties mogen geen beledigingen, bedreigingen, al dan niet fictief, aan het adres van de andere sitebezoekers of aan prominente personen bevatten.
  • Uitingen van geweld, racisme, anti-semitisme, het zwartmaken van individuen, groepen of organisaties worden niet getolereerd.
  • De reactie moet kort en bondig zijn (maximaal 1.000 karakters), te lange reacties worden niet geplaatst.
  • Het plaatsen van persoonsgegevens zoals telefoonnummers en adressen in de tekst van de reacties is niet toegestaan.
  • Links naar websites en reclame voor producten en/of diensten worden niet geplaatst.
  • Reacties die volledig in hoofdletters zijn getypt en/of vol staan met uitroeptekens en vraagtekens worden niet geplaatst.
  • Reacties die vol staan met taalfouten worden niet geplaatst.

De redactie behoudt zich het recht voor om reacties aan te passen, in te korten of te verwijderen. De redactie gaat niet in discussie over geplaatste of verwijderde reacties.


Ik ga akkoord met de voorwaarden