Muziek verhoogt de sportprestatie
Harder lopen op de juiste beat
Auteur: Astrid Smit
|
27-10-2008
| Reacties: 1
|
 Mail dit artikel
Een aan het hartritme aangepaste muziekmix verhoogt de sportprestatie, zegt de Britse wetenschapper Costas Karageorghis. 'Muziek laat mensen vergeten dat ze aan het werk zijn.'
Mijn collega Chris Sprangers loopt elke week hard: acht kilometer, twaalf kilometer, en soms een halve marathon. Altijd zonder muziek. Maar dit keer gaat Sprangers het proberen met 'oortjes' in. Want muziek verhoogt de prestatie, stelt de Britse wetenschapper Costas Karageorghis van de Londense Brunel Universiteit op basis van onderzoek. Muziek werkt volgens hem als een soort doping.
In de Amsterdamse Waterleidingduinen bevestigt Sprangers zijn Ipod aan zijn sportbroek en zet een muziekmix op (zie kader), die is samengesteld door Karageorghis en past bij zijn hartritme. 'Wat een herrie', zegt Sprangers, en voegt rustig rennend in tussen de zondagse wandelaars.
Na 41 minuten is hij, behoorlijk bezweet inmiddels, terug van zijn vaste rondje. 'Een minuut sneller', zegt hij. 'Maar wel twee keer zo moe'. De muziek werkte inderdaad opzwepend, maar dat kon hij nu net niet gebruiken. 'Ik begon te hard, waardoor ik halverwege net zo moe was als ik normaal pas aan het einde ben. Gewoonlijk let ik precies op mijn snelheid, ga nooit té hard. Met die muziek valt die begrenzing weg. Je hoort je ademhaling niet meer, krijgt minder signalen door. Op een gegeven moment hoorde ik mezelf tussen twee nummers door hijgen. Dat doe ik zonder muziek alleen bij de finish.' Hij vond het hardlopen met muziek niet plezieriger dan zonder. Maar dat de muziek de prestatie verhoogt, kan Sprangers zich voorstellen. 'Je voelt minder snel de pijn. Daardoor ben je bereid meer inspanning te leveren en langer door te gaan.'
De ervaringen van Sprangers komen overeen met de resultaten van het experiment dat Karageorghis hield. Hij liet dertig renners in een laboratorium op een lopende band hardlopen tot ze niet meer konden. Een groep liep synchroon op een door Karageorghis samengestelde mix van rock- of popmuziek, de tweede groep liep op neutrale muziek en de laatste zonder muziek. De groep die trainde met Karageorghis' muziek hield het langer vol, en wel vijftien procent langer dan de groep zonder muziek.
Ook rapporteerden deze proefpersonen tijdens het lopen minder pijn. Maar in tegenstelling tot Sprangers hadden ze ook meer plezier in het lopen met muziek. Zelfs als ze de uitputting nabij waren. De resultaten van Karageorghis' onderzoek worden in 2009 gepubliceerd in het Journal of Sport & Exercise Psychology.
Begin oktober organiseerde de Karageorghis, die al twintig jaar onderzoek doet naar de relatie tussen muziek en sport, een halve marathon door het centrum van London. Overal op het parcours hoorden de deelnemers van de Run to the Beat-marathon - zo'n twaalfduizend mensen - het ritme van door Karageorghis uitgezochte muziek. 'Het regende, toch waren de deelnemers uitgelaten. Het leek een groot carnaval. Ik heb een groep mensen voor en na de marathon gevolgd en geïnterviewd. Deze deelnemers zeiden minder moeite met de halve marathon te hebben dan normaal. Ze waren vrolijker, voelden een grote saamhorigheid en hadden minder moeite met de fysieke inspanning. Ze voelden zich door de muziek als het ware opgetild.'
De Nederlandse oud-atleet Jos Hermens was een van de eerste sporters die muziek bewust gebruikte om de sportprestatie te verhogen. Op Nationaal Sportcentrum Papendal, waar hij in 1975 het werelduurrecord brak (20.907 meter), liet hij muziek door de luidsprekers schallen om in een bepaalde stemming of flow te komen. Hij begon met rustige nummers en eindigde op bijvoorbeeld Born to Run van Bruce Springsteen. Nu is hij sportmanager en begeleidt honderden atleten, zoals de langeafstandsloper Haile Gebrselassie, meervoudig Olympisch en wereldkampioen. Ook Gebrselassie gebruikt muziek om zijn prestaties te verbeteren. Het nummer Scatman van Scatman John past precies bij zijn ritme aan het einde van een loop.
Andere topsporters gebruiken muziek juist als mentale voorbereiding op een wedstrijd, aldus Karageorghis. Om rustig te worden of juist alert te zijn en maximaal te kunnen presteren. 'En ik weet dat sommige voetbalclubs pupillen laten trainen op muziek. Kinderen leren daardoor gemakkelijker bepaalde bewegingen aan.'
Volgens Karageorghis zorgt vooral het ritme voor het positieve effect. 'Het menselijk lichaam is bijzonder gevoelig voor ritme. Het probeert er onmiddellijk op af te stemmen. Bewegingen worden door muziek vloeiender en efficiënter. Uit een van mijn onderzoeken bleek dat de sporters die op muziek liepen zeven procent minder energie verbruikten.' Maar ook het stemmingsverhogende effect van muziek is belangrijk. 'Muziek laat mensen vergeten dat ze aan het werk zijn. Ik probeer nu te achterhalen of muziek het stresshormoon cortisol verlaagt. De eerste experimenten lijken daar wel op te wijzen.'
'Natuurlijk, muziek zet aan tot beweging', zegt Peter Paul Moormann, sportpsycholoog aan de Universiteit Leiden en voormalig bondscoach kunstschaatsen van de Koninklijke Nederlandsche Schaatsenrijdersbond. 'Zet maar een cd'tje op en kinderen beginnen meteen te dansen. De mens reageert van nature op muziek. Daar is in de wetenschappelijke literatuur heel veel over geschreven', zegt Moormann, die is gepromoveerd op een proefschrift over het kunstschaatsen. 'In het brein staat het centrum dat muziek interpreteert direct in verbinding met het motorische centrum.'
Maar zijn ervaring is dat de positieve invloed van muziek op sport beperkt is, vooral bij topsport. 'Een muziekmix gebaseerd op hartritme is statisch, terwijl er altijd versnellingen of vertragingen nodig zijn. Ik vind het te simpel. Een sportprestatie is van zoveel meer afhankelijk dan een enkel trucje. Het vak sportpsychologie bestaat niet voor niets.' Of muziek effect heeft, hangt volgens Moormann ook sterk af van het individu. 'Sommigen hebben extra prikkels nodig om te presteren, anderen worden er juist horendol van en willen helemaal niets aan hun hoofd. Dat geldt zowel voor de voorbereiding als tijdens een wedstrijd.'
Voor Sprangers was het eens maar nooit meer. 'Ik kan me voorstellen dat je muziek gebruikt op een sportschool. Daar kun je wel iets opbeurends gebruiken. Maar in de natuur heeft het lopen met muziek bijna iets obsceens. Geef mij maar het geluid van de vogeltjes.'
Hardloopmuziek
Matig tempo: The Best - Tina Turner, Gotta Get Through - Daniel Beddingfield, Milkshake - Kelis.
Gemiddeld tempo: Run to You - Bryan Adams, I Don't Feel Like Dancing - Scissor Sisters, Rock Your Body - Justin Timberlake, Everybody Dance Now - C&C Music Factory.
Hoog tempo: Born to Be Wild - Steppenwolf, Movin' Too Fast - Artful Dodger & Romina Johnson, I Feel Good - James Brown, Firestarter - The Prodigy.
Zeer hoog tempo: Burn Baby Burn - Ash, Reach - S Club 7, Everybody Needs Somebody to Love - The Blues Brothers, Rockefeller Skank (Mulder Remix) - Fatboy Slim.
Zie ook: Runtothebeat.com
Wellicht ook interessant:
Meer artikelen in de rubriek
'Weekblad archief'
Reageer, print of deel dit artikel
Reacties op dit artikel:
Laura | 28 september 2009 (17:59)
Erg interessant. Kon met dit artiekel veel informatie winnen voor mijn profielwerkstuk.
Bedankt!
|
