Wel of geen arbeidsovereenkomst?
Auteur: Diana Simons
|
19-05-2009
| Reacties: 1
|
 Deel dit artikel
Mag een freelancer na jaren 'trouwe dienst' zomaar aan de kant worden gezet of heeft hij recht op een ontslagvergoeding? De hamvraag bij dergelijke zaken: wanneer is sprake van een arbeidsovereenkomst?
Een fotograaf werkt vanaf 1984 voor een uitgeverij. In een 'overeenkomst van opdracht' stellen zij de werkafspraken en het honorarium vast. In april 2002 besluit de uitgeverij de samenwerking te beëindigen per 1 januari 2003. De fotograaf meent dat hij niet zomaar op straat kan worden gezet. Hij stapt naar de rechter en beroept zich op het 'rechtsvermoeden van een arbeidsovereenkomst'.
Ben ik in dienst?
Vaak zijn arbeidsrelaties niet duidelijk vastgelegd. Zo ontstaat geregeld onenigheid over de vraag of sprake is van een arbeidsovereenkomst en zo ja, voor hoeveel uur per week.
In dergelijke situaties wordt gekeken naar het 'rechtsvermoeden van een arbeidsovereenkomst'. Hierbij is de aard van de arbeidsrelatie en de omvang van de arbeidstijd van belang. De werkgever die het bestaan van een arbeidsovereenkomst ontkent, moet bewijs aandragen om dat rechtsvermoeden te weerleggen.
Aard van de arbeidsrelatie
Als een werknemer drie maanden lang wekelijks werkt, of tenminste twintig uur per maand, dan wordt vermoed dat er sprake is van een arbeidsovereenkomst.
Omvang van de arbeidstijd
Voor het bepalen van de arbeidstijd wordt gekeken naar het gemiddelde van de gewerkte uren per maand. Maar ook als de werknemer minder dan twintig uur per maand draaide, kan er een arbeidsovereenkomst zijn. Wel ligt de bewijslast in zo'n situatie bij de werknemer: hij moet aantonen dat hij dan in ieder geval wekelijks werkte voor het betreffende bedrijf.
De vraag of er een arbeidsovereenkomst is, komt doorgaans aan het einde van het dienstverband aan de orde. Als die er niet is, dan geniet de werknemer ook geen ontslagbescherming.
Wel facturen, geen vakantiegeld
In het geval van de fotograaf oordeelt de kantonrechter dat de uitgeverij het loon moet doorbetalen. De uitgeverij gaat in beroep bij het Gerechtshof en haalt daar haar gelijk: volgens het Hof was het de bedoeling van de fotograaf en de uitgeverij om een overeenkomst van opdracht te sluiten en geen arbeidsovereenkomst.
Dat blijkt ook uit de manier waarop de overeenkomst is uitgevoerd: de fotograaf diende facturen in voor zijn werk en bracht BTW in rekening. Bovendien mocht hij opdrachten van de uitgeverij weigeren. Tijdens ziekte en vakantie werd hij niet doorbetaald en in mei ontving hij geen vakantietoeslag. Het hof vindt dat de uitgeverij het rechtsvermoeden van een arbeidsovereenkomst heeft weerlegd en het beroep van de fotograaf wordt ongegrond verklaard.
Tijdelijk meer uren: overwerk of opnemen in het contract?
Een werknemer werkt sinds 1990 12 uur per week als verkoopmedewerker voor een warenhuis. Vanaf 1995 draait hij een periode 20 uur per week, maar in 1997 steekt zijn werkgever daar een stokje voor: de werknemer moet voortaan weer binnen zijn normuren blijven.
De medewerker is het daar niet mee eens: hij vindt dat er na al die tijd een arbeidsovereenkomst voor 20 uur per week is ontstaan en stapt naar de rechter. Het warenhuis ontkent niet dat de werknemer meer heeft gewerkt maar beschouwt die uren als overwerk.
De kantonrechter gaat hierin mee. Volgens de wet mogen binnen een arbeidsovereenkomst meer uren worden gemaakt, zonder dat dit automatisch leidt tot een aangepaste arbeidsovereenkomst. Ook in de bestreffende cao is niets te vinden wat hierop wijst. Tussen 1995 en 1997 heeft de medewerker weliswaar extra uren gewerkt, maar van een constant aantal was geen sprake. Bovendien heeft het warenhuis al in 1997 kenbaar gemaakt dat hij binnen zijn normuren diende te blijven. Dus is geen arbeidsovereenkomst voor 20 uur ontstaan. De kantonrechter wijst de loonvordering van de werknemer af.
(Kantonrechter Amsterdam 15 maart 1999)
Wellicht ook interessant:
Meer artikelen in de rubriek
Aard dienstverband:
Reageer, print of deel dit artikel
Reacties op dit artikel:
C.Petie | 21 december 2009 (12:03)
Als ik al meer dan 2 jaar op vaste tijden 20 uur in de week werk,moet mijn oproepkontrakt dan niet worden gewijzigd in een vast kontrakt voor onbepaalde tijd?ik word ook nooit opgeroepen want ik heb gewoon mijn vaste werkuren.
Ik ben werkzaam in de zorgsector.
|
Diana Simons is advocaat in Amsterdam. Zij behandelt vooral arbeidszaken, sociale-verzekeringszaken en zaken op het gebied van verbintenissenrecht. Daarnaast schrijft zij over deze thema's, bijvoorbeeld voor het vakblad Reïntegratie. Voor Intermediair beantwoordt zij vragen over alle juridische zaken waar werknemers mee te maken (kunnen) krijgen.
